Antika

Antika_TV Test Yayınlarına başladı!

2011-06-25T15:07:00.004+03:00

Watch live streaming video from antika_tv at livestream.com

Sarah Brightman - Harem - Live From Las Vegas-HD

2010-12-12T12:04:00.000+02:00

Pazarlama Aileleri

2010-12-08T09:08:00.003+02:00

Bir markaya ne kadar çok önem verirsek o markanın değeri arttığı gibi bizim de sosyetedeki farkımız, ayrıcalığımız oluyor. Çok zor ve gerçekten yorucu saatler sonrasında kazandığımız parayı; çok kısa süre içinde ve emek değeri düşürülmüş tesislerde üretilmiş bu markalara akıtıyoruz.

Birçok sohbet ortamında duymuşsunuzdur.

“Babam, memur/öğretmen/asker/işçi olmasına rağmen tek bir maaşla dört çocuk okutmuş. Şimdi tek çocukla baş edemiyor, geçim sıkıntısı çekiyoruz.”

Bundan 35 yıl önce birçok evde televizyon yoktu. İnsanlar küçük bir radyonun etrafına kümeleşir, onun yayınladığı eğlence programları, radyo tiyatroları ile eğlenir, haberlerle bilgilenir, reklam saatlerinde de piyasaya ne çıkmış onu öğrenirdi.

O yıllarda insanlar yine birbirlerine benzer hayat sürer; zengin ile yoksul ya da dar gelirli-ortadirek arasında büyük uçurumlar yoktu. Yaşam standartları de denk sayılırdı.

Mahalle yaşantısında da yardımlaşma, paylaşma ve birlikte hareket etme, eğlenme pratikleri olurdu.

Tüketim, harcama veya bunu etrafa gösterme, reklamsa geniş kesimlerce ayıplanır, hoş görülmezdi.

Yüzyıl öncesinden söz etmiyorum.

Ancak az önce sıraladığım yaşanmış dönemin bugün için hiçbir anlam ifade etmediğinin de farkındayım. Sanki zaman makinesinin içinden geçmiş gibiyiz.

Geçenlerde orijinal adı Joneses olan, dilimize Örnek Aile olarak çevrilmiş Hollywood yapımı bir film izledim.

Zengin bir semte taşınan dört kişilik bir Amerikan Ailesi’nin hikâyesi gibi başlayan filmin karakterlerinin fazlasıyla mükemmel, sorunsuz oluşu insanı rahatsız ediyordu. Bu örnek ailenin her bireyi giyim tarzları, kullandıkları eşyalar, ilginç hobileri, bakımlı görünüşleriyle etrafında ciddi birer cazibe merkezi yaratıyorlardı. Kısa sürede bunun gerçek bir aile olmadığı, bir pazarlama şirketinin çalışanları olduğu, evlerindeki en küçük şeyden sahip oldukları bütün eşyalara kadar her şeyin bu şirket vasıtasıyla ve onların pazarlama faaliyeti için temin edildiği anlaşıldı.

Bütün çaba bu pazarlama şirketine ait olan ürünlerin aile üyelerinin ilişkide bulunduğu çeşitli yaş seviyelerindeki insanlar tarafından satın alınmasını sağlamaktı.

Bu filmi izlerken bizlerin de çeşitli pazarlama şirketlerinin birer elemanı, ailesi olup olmadığımızı sordum kendime.

Alışveriş merkezleri böylesi ailelerin yaratılması için kurulmuş özel çiftliklere benziyor.

Birçok kişi zamanını buralarda geçiriyor, teknolojinin, modanın bütün konseptini burada görüyor, öğreniyor ve satın alıyor.

Her şeyi satın alma becerisi olan, taksit yapabilen ve kısa süre içinde de bizlerin gelecekteki kazançlarını ipotek altına alan kredi kartlarımız sayesinde bu örnek yaşantının kolayca birer üyesi oluveriyoruz.

Aynı zamanda sahip olduklarımızı arkadaşlarımıza göstererek onların da aklını çeliyoruz. Bir anlamda bütün sosyal ilişkiler pazarlama şirketlerinin ve alışveriş merkezlerinin ürettiği ve bize sunduğu ürünlerin hayatımızı nasıl güzelleştirdiğine yönelik karşılıklı gösteriye dönüşüyordu.

Hayatımızı markalaştırıyoruz.

Bir markaya ne kadar çok önem verirsek o markanın değeri arttığı gibi bizim de sosyetedeki farkımız, ayrıcalığımız oluyor.

Çok zor ve gerçekten yorucu saatler sonrasında kazandığımız parayı; çok kısa süre içinde ve emek değeri düşürülmüş tesislerde üretilmiş bu markalara akıtıyoruz.

Zaman makinesi bizi samimi paylaşımların hızla azaldığı bir dünyanın içine atmıştır.

Artık insanlar sadece çıkarları nedeniyle bir araya gelebilirken hızla yalnızlaşmaktadır.

Gerçek dünyanın bittiği yerde elbette sanal olan devreye girecektir; günümüzde hangisinin gerçek olduğunun anlamı bile kaybolmuştur.

Hala şu şarkının derinliğini hissedilebiliyorsa umut var demektir.

Duygu, biraz duygu, bütün isteğim buydu

Biraz deniz, biraz uyku…

Uzay Gökerman

İndigo Dergisi Aralık Sayısında yayınlanmıştır

Wikileaks üzerime baskı yapıyor

2010-12-02T08:46:00.000+02:00

Pazar gecesi nereye bağlı olduğunu kimsenin bilmediği, bu kadar belgeye nasıl ulaştığı büyük bir gizem olan Wikileaks isimli bir internet sitesinden çoğu diplomatların bulundukları ülkeden Washington'a çektikleri telgraflar ve kriptolardan oluşan ABD'nin 274 ülkedeki diplomatlarının 251.287 yazışmasından 220 belgeyi yayınladı. -1

Bu bir anlamda içinde bir sürü hareket olan ancak dışarıdan görünmeyen bir evin duvarlarının bir anda ortadan kaldırılmasına benziyordu. Sanki evin sakinlerinin kimi banyo, kimi sevişirken, kimi burnunu karıştırırken, kimi uygunsuz bir yerini kaşırken, kimi televizyon izlerken, kimi sanal âlemde farklı bir kimliklerle dolaşırken, kimi yemek pişirirken yakalanmış gibiydi.

Hani Şener Şen'in karısını sekreteri ile bir motel odasında aldatırken aniden kapıda karısının ve çocuğunun belirmesiyle doğrulup, iç çamaşırlarıyla sekreterine daktiloda sipariş yazdırdığı komik bir sahne vardı ya...

"Yaz kızım, bir kamyon çimento, iki kamyon tuğla..."

"Şakir!"

"A, merhaba karıcım, sen mi geldin?"

Durum o kadar ortadayken liderlerin, dışişleri bakanlarının, elçilerin hiçbir şey olmuyormuşçasına işlerine devam ediyor görünmeleri bu kadar komikti.

İşin magazinsel tarafı ne biliyor musunuz? Koskoca devletlerin tepesinde görev alan ve hemen herkesin aklı başında insanlar olarak gördüğü kişilerin kalıplarına uygun bir duruş içinde olmadıklarıdır.

Bu olup bitenlerin büyük bölümü sıradan insanlar için yine hiçbir şey ifade etmiyor. Ayrıca dokümanlar o kadar ham ve karışık ki zaten yorumlamak için ayrı bir uzmanlığa ve zamana ihtiyaç da duyuluyor. Hatta bu kadar çok bilginin düşünme mekanizmasını terörize ettiğini bile söyleyebiliriz.

İnsanlar bu terörün etkisiyle hızla bilgiden uzaklaşma eğilimi içine de girebilirler. Daha önce sık sık ifade ettiğimiz şeyi yinelememiz gerekirse Erich Fromm'un ifadesiyle bu bir çeşit özgürlükten kaçışa yönelebilir.

Din bir film izlerken arka fonda bir müzik çalmaya başladı. Queen'in Under Pressure isimli parçasıydı bu. Yirmi yıl kadar önce radyolarımızda sürekli çalan, bizim yaşımızdakilerin de yaşantısına eşilik eden çok güzel ezgisinin yanında taşıdığı anlam bakımından da önemliydi.

Hazır YouTube açılmışken bir tarafta şarkının sözlerini okurken diğer tarafta da Queen'in bu eşsiz parçasını dinlemeye ne dersiniz?

Ben yaptım, anlamlı buldum, keyif aldım. Paylaşmak istedim.

Under Pressure -2

http://www.youtube.com/watch?v=6dYMzZ5M20k&feature=related

(Linki ayrı bir pencerede açmanızı öneriyorum)

Mm ba ba de
Um bum ba de
Um bu bu bum da de

Pressure pushing down on me
Üzerime baskı yapıyor

Pressing down on you no man ask for
Kimse istemeden sıkıştırıyor

Under pressure - that burns a building down
Baskı altında – bu yapı çöküyor

Splits a family in two
Bir aile ikiye bölünüyor

Puts people on streets
İnsanları sokaklara düşürüyor

Um ba ba be
Um ba ba be
De day da
Ee day da - thats o.k. (tamam)

Its the terror of knowing
Bilgi terörü bu

What the world is about
Dünyada neler oluyor

Watching some good friends
İyi dostları izleyip

Screaming Let me out
Beni rahat bırak diye çığlık atarak

Pray tomorrow - gets me higher
Yarın dua et, daha yükselmek için

Pressure on people - people on streets
Üzerlerine baskıyla – insanlar sokaklarda

Day day de mm hm
Da da da ba ba
O.k.
Tamam

Chippin around - kick my brains around the floor
Etrafta sürtüyor- beynimi yerlere saç

These are the days it never rains but it pours
Hiç yağmur yağmayan ama damlayan günler bunlar

Ee do ba be
Ee da ba ba ba
Um bo bo
Be lap

People on streets - ee da de da de
Sokaklarda insanlar

Its the terror of knowing
Bilgi terörü bu

What the world is about
Dünyada neler oluyor

Watching some good friends
İyi dostları izleyip

Screaming Let me out
Beni rahat bırak diye çığlık atarak

Pray tomorrow - gets me higher
Yarın dua et, daha yükselmek için

Pressure on people - people on streets
Üzerlerine baskıyla – insanlar sokaklarda

Turned away from it all a blind man
Kör bir adam gibi her şeyden uzaklaştı

Sat on a fence but it dont work
Bir parmaklığın ardındaydı ama işe yaramadı

Keep coming up with love
Aşkı korumaya devam etti

but its so slashedtorn
Ama parçalanmış ve dağılmıştı

Why - why - why ?
Neden?

Love love love love love
Aşk

Insanity laughs under pressure were cracking
Çılgınlık gülüyor baskı altında biz tükenirken

Cant we give ourselves one more chance
Kendimize birer şans daha veremez miyiz

Why cant we give love that one more chance
Neden aşka tekrar veremiyoruz o şansı

Why cant we give love give love give love give love
Neden veremiyoruz aşkı

Cause loves such an old fashioned word
Çünkü aşk modası geçmiş bir kelimedir

And love dares you to care for
Ve aşk sana önemseme cesaretini verir

The people on the edge of the night
Gecenin kıyısındaki insanları

And loves dares you to change our way of
Ve aşk sana değiştirme cesaretini verir

Caring about ourselves
Kendini umursamamayı

This is our last dance
Bu bizim son dansımız

This is our last dance
Bu bizim son dansımız

This is ourselves
Bu kendimiziz

Under pressure
Baskı altında

Under pressure
Baskı altında

Pressure
Baskı

Alıntılar

1 http://www.dipnot.tv/YaziDetay.aspx?ID=2778

2 http://www.sarkicevirileri.com/34947-Queen-Under-Pressure-feat-David-Bowie-ceviri.html

Not: Çeviri için internetten yardım aldım; daha iyi bir çeviri için katkıda bulunanlar olabilir, memnun olurum.

Birey Bugün Yalnızlıktan Ölmek Üzere

2010-10-30T10:11:00.000+03:00

Yaşam bizi bir sürü sınavdan geçirerek ve ruhumuzun derinliklerine kadar sarsarak ilerlemesini sürdürüyor. Çoğu zaman bütün bunlarla nasıl baş edeceğimizi bilemiyor, yılgınlığa kapılıyor bir yerlerde kendimize destekler arıyor, sorunlarımızı bir an önce çözecek kurtarıcılar arıyoruz.

Bu temel ihtiyaç ya da beklenti ister istemez o “kurtarıcıları” da var ediveriyor.

İnsanlık bütün zamanlarda bir kurtarıcı beklemiştir. Bu beklentide her dönem bir karşılığını bulmuştur.

Şu bir gerçek ki doğanın “bedensel olarak” en zayıf yaratıklarıyız. Vücudumuz iklim değişimlerine karşı çok hassas ve kırılgan. Ancak evrenin belki de en zeki yaratıklarıyız. Çünkü daha ortada bilimsel olarak kanıtlanmış hiçbir realite yokken felsefe yoluyla veya hayal ederek bugünkü teknolojik gelişmeyi yaratan bir beynimiz vardır.

İşte o beyin bizi belki de evrenin aynı zamanda en güçlü varlıklarına da dönüştürebiliyor. Ancak aklını, zekâsını kullanamayanlar için bunu söylemek her zaman çok kolay değil.

Şu bir gerçek ki çok zor bir zamanın içinden geçiyoruz. Ancak bu iki yüz, üç yüz, beş yüz, bin yıl önce yaşamış insanların hayatından daha zor bir süreç değil. Hatta o gün iletişim, bilişim, teknoloji bu kadar yaygınlaşmadığı için her şey çok daha “bilinemez” bu nedenle de anlaşılamazdı.

Kuşkusuz o günlerde de insanlar “bu benim başıma neden geldi?” sorusunu soruyordu.

İşte o tarihlerde bilinmeyene bir cevap, gönüllere ferahlık veren, geleceği gösterebilenler Mesih olarak ortalarda dolanıyordu. Ancak bilgi yoksunları daha fazla bilgiye sahip olanlar daha az olduğundan o küçük azınlığın içinden çıkan bir kişi kitleleri peşinden sürükleyebiliyordu.

İnsan inanmak ister. Doğa da boşluğu sevmez.

İnsan manevi dünyasını (içindekini) ne kadar boşaltıp, onun yerini doldurmadan yaşamaya devam etmeye çalışırsa aynen içi boş bir varilin başına geldiği gibi dokunulan yerden ses çıkacak, en küçük darbede de orası burası ezilecektir.

Şu bir gerçek ki bir dönem eski, gereksiz, geleneksel ve bir sürü hurafe ile dolu maneviyattan (içsellikten) kurtulmak gerekiyordu. Ancak bu algıya öyle bir yanılgıya dönüştü ki ne var ne yok her şeyin terk edilmesi halini aldı. Çünkü özgür birey doğmuştu ve tek başına yaşayacak kendisini kuşatan bütün zincirlerden kurtulacaktı.

İşte o birey bugün yalnızlıktan ölmek üzere.

Maddi birçok olanağa sahip, iyi bir işi var, satın alma gücünü elde etmiş, bütün kararlarını kendisi veriyor. Ailesinden bağımsız ve uzakta yaşıyor.

Kurduğu ilişkilerin önemli bölümü o maddi dünyanın devamına yönelik ve pragmatik bağlardan oluşuyor.

Bir sürü evlilik yapıyor. Her şeyi tüketilen bir madde olarak görüyor.

Ancak içsel olarak tam bir zavallı; ruhunu tanımıyor, bilmiyor. Bu nedenle de doğanın kendisinden kaynaklanan mücadelelerin hepsinden yenik çıkıyor.

O zaman bir şeylerin yanlış gittiğini hissederek bunun arayışına giriyor. İçindeki boşluğu fark ettiğinde bu sefer onun içine geri beslemeler başlıyor. Ancak bu da kısa sürede etrafta ne var ne yok her şeyin oraya doldurulması, düzensiz bir şekilde istiflenmesine dönüşüveriyor.

En kötüsü de bunların maddi şeylerle mübadele edilerek elde edinilmeye çalışılması. Çünkü şöyle bir gerçeklik öğrenilmiştir. Her şeyin bir karşılığı ve bedeli vardır.

“Ödersin, elde edersin, bütün yaşamın gizemini çözersin.”

Bir tarafta ödemeye gönüllü boşluğa düşmüş bir kişi ortaya çıkarsa, diğer tarafta da elbette bu boşluğu doldurmaya hevesli kişiler, gruplar olacaktır.

Şu unutulmamalıdır ki; çağımızın Mesihi bilgidir ve insanın kendisidir.

“Her Sınav, öğrenci için bir sırat köprüsüdür”

2010-07-02T08:43:00.004+03:00

SBS Uygulaması Üzerine Bir Söyleşi:

“Her Sınav, öğrenci için bir sırat köprüsüdür”

Milli Eğitim Bakanı’nın yaptığı açıklama ile orta eğitim kurumlarında geçiş sistemini sağlayan Seviye Belirleme Sınavı’nın kapsamının daraltılması yoluna gidildi. Böylece yine bu iktidar döneminde “çocukların psikolojisini bozduğu” gerekçesiyle kaldırılan OKS yerine uygulamaya koyulan ve çocukların çocukluklarını yaşamalarını ortadan kaldıran SBS üzerine yoğunlaşan muhalefetin birazcık olsun önüne geçilmeye çalışıldı.

Eğitim ve öğretimde başarı kuşkusuz sınavla ölçülüyor. Sınavı tamamen ortadan kaldırabilmek mümkün değildir; doğru da değildir. Ancak sınavı bütün sistemin merkezine yerleştirmek ve bunun dışında bir uygulama yaratamamak tam anlamıyla bir beceriksizlik, işini doğru yapamamaktır.

SBS dediğimiz sınava neden ihtiyaç duyuluyor?

Çünkü ülkemizde sayılı bir takım eğitim kurumları var ve bütün çocukları burada okutamayacağımız için bir seçim yapmamız gerekiyor. Seçim yapmanın tek kıstası da sınav oluyor.

Bu sınavın bir benzerine otuz sene önce girmiş biri olarak otuz sene sonra hiçbir şeyin değişmemiş olduğunu görmek beni fazlasıyla rahatsız ediyor. Üstelik sınava girdiğim yıllarda hangi okullara girmek amaçsa şimdi yine aynı hedef hiç değişmeksizin ve yerine bir başkasını koyamadan sürüyor. Kuşkusuz bir takım köklü eğitim kurumlarının olması, bunların geleneğinin yaratılması önemlidir ancak onların yanına yenilerinin koyulamaması çok ciddi bir boşluktur.

Devlet dediğimiz kurum, liberal ekonominin bir aktörü olmasın, demir çelik işletmesin, kâğıt yapmasın, giysi üretmesin ancak bir ülkenin temel meselesi olan eğitimi de özel sektörün eline bu denli teslim etmesin.

SBS’nin kademeli olarak kaldırılması; bu sene 6. Sınıf olarak sınava girmiş çocukların 7. Sınıfta da sınava sokulmasının gerisinde yatan temel neden dershanelerin mağdur edilmemesidir. Birçok dershane önümüzdeki eğitim döneminin anlaşmalarını yapmış, paralarını almışlardır. 7. Sınıf öğrencilerinin sınava sokulmamasının çok ciddi ticari sorunlar yaratacağını hesap ederek yüz binlerce öğrenci zaten kaldırılmaya çalışılan sistemin içinde kurban edilmekte, kullanılmaktadır.

İşte bunun adına liberal ekonomi diyoruz.

Eğitim-öğretim sisteminin kuramamış ülkelerin herhangi bir ekonomide başarılı olmaları çok zordur. Ülkemiz bilimsel teknolojinin hiçbir alanında kendisine yer bulamamaktadır. Öyle olunca da her şeyiyle dışa bağımlı olmaktan kurtulamıyor.

Röportaj: Uzay Gökerman

--------------------------------------------------------------------------------

“İnsan, oyun oynayan bir yaratıktır.”

Burada sözü Mersinli bir eğitimciye bırakmak istiyorum. Mersin’in önemli Türkçe öğretmenlerinden olan ve yıllarca bu alanda çeşitli eğitim kurumlarında hizmet vermiş, çeşitli dergi ve kitaplarda bilimsel içerikli yazılar yazmış, bildirilere imza atmış, Mezitli Gazetesi köşe yazarlarından Ahmet Ümit Aloğlu’nun eğitim sistemi üzerine yaptığım söyleşiden satır başları ve kendisinin düşünceleri şöyle:

Eğitimin içinde olan bir kişi olarak bu sınavın öğrencilerde nasıl bir etki yarattığını izliyorsunuz?

Her sınav, öğrenci için bir sırat köprüsüdür. Bir ölüm kalım sorunudur. Her ne kadar anneler, babalar, biz öğretmenler, “Bu sınav, dünyanın sonu değil. Kendinizi kasmayın, rahat olun” gibi hiçbir etkisi olmayan sözlerle onları biraz avutmak istesek de sözlerimiz bu gerçeği değiştirmez. Çünkü çocuk, her sınavın geleceğin belirleyicisi olduğunu bilir. Ben, sırtında çıbanlar çıkanları, sınavda altına işeyenleri, düşüp bayılanları gördüm…

Öğrenci ile ilk tanıştığınızdaki durumu ile şimdiki arasında ne türden değişimler gözlemliyorsunuz?

Her çocuk, bizim karşımıza deha olarak gelir. Biz ne yapar eder bu dehayı köreltiriz. Böyle olmasını ister miyiz? Kimse istemez çocuğun dehasının körelmesini; ama sistem öyle kurulmuş…

SBS uygulaması 6. Sınıfta başlıyor. Yani 12 yaşına gelmiş bir çocuk sistemin de yarattığı yarış baskısı ile çok ciddi bir çalışma ortamının içine giriyor. Sizce bu yaşta böylesi yoğun tempo normal midir?

Polonyalı bir düşünür var; Herzinga. Bu adamcağız diyor ki “insan, oyun oynayan bir yaratıktır.” Biz, çocuğun yaşamında oyunun yemekten önce geldiğini biliyoruz. Yemek saati geldiğinde, bahçeden çağrılan çocuğun yüzünü, çocukluğunuzu anımsayanlardansanız, kendi yüzünüzü düşünün… 12 Yaşındaki çocuğu oyun dünyasından yarış dünyasına çekmenin eğitimle ilgisini açıklamanın olanağı yoktur.

Ders kitaplarının içeriği ve okullardaki ders işleme teknikleri çocuğun dışarıdan bir şeyler araştırması ve kendi kendisine bilgiye ulaşma şeklinde yönlendiriyor. Ancak aynı sistem bu araştırmayı yapacak zaman da bırakmıyor. Öğrenci ister istemez özel derslere ve dershanelere yöneliyor.

Bir de şu yanı var bu yönlendirmenin: Çocuk, nereden bulacak kendisini bilgiye götürecek kaynakları? Hangi çocuğun evinde yeterli kitaplığı, laboratuarı… var? Bir komplo teorisi üretip, bu sistemleri dershane sektörünün bulup yetkililere sunup uygulanmasını istediği söyleniyormuş…

SBS uygulamasının öğrenciler arasında eşitlik yarattığına inanıyor musunuz? Eğitim sistemimiz, eğitim kurumlarımız böylesi bir eşitliği sağlamak için yeterli midir?

Eşitlik kavram olarak olanaksızlığı da barındırır. Sizin bir önceki soruda söylediğiniz dershaneler ve özel öğretmenler kaçta kaç öğrencimizin yararlanabildiği olanaklardır? Sistem eşitlik için değil, eşitsizliğin arttırılıp zenginin çocuklarının da daha iyi yetişmesi gerektiği inancının üzerine kurulmuş…

SBS uygulaması aynı zamanda bir ekonomi de yaratıyor. Dershaneler, orada çalışan öğretmenler geçimlerini bir anlamda bu ekonomi yoluyla sağlıyorlar. Sizce bu ekonomi nasıl şekillenmelidir?

Ülkenin geleceğinin köreltilmesi üzerine ekonomi kurulmaz. Bunca parayı harcamakla bu ulus neyi amaçlıyor: Geleceğinin daha bayındır olması için çocuklarının daha iyi eğitim almasını… Buna karşın neyle karşılaşıyor: Sağlıksız eğitim, hasta toplum… Bu ekonomi yıkılmadan bir biçime giremez. Yıkılıp yeniden kurulmalıdır. Bir Mustafa Necati, Bir Hasan Âlî, Bir Tonguç Baba gerekiyor.

Eğitim sistemimiz sanki okullardan dışarıya doğru kayma eğilimi gösteriyor. Ne düşünüyorsunuz?

Eğitim sistemimiz kaymış gitmiş, eğilimi mi kalmış. Daha nisan başında okullarımız boşalıyor. Çocuk, eğer biraz geleceğini düşünecek bilinçte ise, testlere, dershanelere, özel öğretmenlerine koşuyor. Bu sistem içinde başkaca yapacağı da yok. Ne düşünüyorum: Baştan beri söylemeye çalıştığımı: Bu sistem baştan sona yıkılıp, cesurca yeni, çağın gerçeklerine uygun, öğrencinin kişiliğini geliştirmeyi ana amaç sayan, bilgiyi değil, bilgiye ulaşma yollarını öğreten, bunun için bütün olanakları hazır bir sistem kurulmalıdır.

Sizin eğitimle ilgili alternatif uygulamalar hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Kötünün alternatifini soruyorsunuz! Kötü ortadan kaldırılmalı, yerine yeni, iyi ve güzel; yararlı ve sağlıklı olan konmalıdır. Planlı, geleceğin inşasında ve yaşanmasında her alanda görev yapacak insanlar yetiştirilmelidir. Bu planlamada boyacıdan doktora, teknisyenden mühendise, diplomattan sekretere her alan planlanmalı, gençliğin enerjisi gereksiz yere yok edilmemelidir.

Eklemek istediğiniz başka bir şey var mı?

Bir eğitimci değil de bir mühendis olduğunuz halde konuya eğildiğiniz için sizi kutlarım. Çabanız boşa gidecek diye üzülüyorum; ama sizin çabanız, bu işe kafa yoranların düşünceleri kısa vadede boşa gider gibi görünse de sonuçta yararlı olacaktır. Başarılar diliyorum.

Uzay Gökerman

Bu yazı http://www.indigodergisi.com/ 'un Temmuz ayı sayısında yayımlanmıştır.

SBS Uygulamasına Son Verilmelidir!

2010-05-10T08:47:00.001+03:00

Güncel yaşantımızda, sosyal ilişkilerimizde, iş dünyamıza, siyasetimizde hep birstandartsızlıktan, tutarsız davranışlardanşikâyet eder dururuz. Bütün bunların temelinde kuşkusuz eğitim ve öğretim sorunu var. Eğitim ve öğretimin yeterli ve kaliteli olmasının ötesinde onun verilişi, uygulamaları ve sistem seçimleri de başlı başına standartsızlığı, tutarsızlığı, kalitesizliği yaratıyor.

Son birkaç senedir ilköğretimden orta öğretime geçişte seviye belirleme sınavı (SBS) adı altında bir uygulama ve sistem uygulanıyor. Bu neyi getiriyor? Öğrenciye altıcı, yedinci ve sekizinci sınıfı bitirdiği sene, merkezî bir ölçme ve değerlendirme testi uygulanıyor. Toplamında peyderpey aldığı bu puanlar da belli bir orantılama tekniği uygulanarak bir üst eğitim kurumuna geçişte öğrencilerin yerleştirilmesi için kullanılıyor.

Teorik olarak çok doğru bir sistemmiş gibi okunuyor olsa da uygulamada bütün ağırlık öğrencinin SBS’ye hazırlanmasına dönüyor. Kuşkusuz öğrencinin içinde bulunduğu eğitim kurumundan aldığı dersler ve teknik, sınavla uyuşmadığından ya da yeterli olmadığından veli çocuğuna daha iyi bir gelecek hazırlamak adına takviye arayışınagiriyor. Bu da özel derslere ve dershanelere yönelimi getiriyor.

Öğrenci hafta içinde sabah çok erken saatlerde almaya başladığı eğitim süreci akşamın geç saatlerine kadar devam ediyor. Hafta sonu çok daha yoğun bir trafik başlıyor.

Küçük bir örnek vermek gerekirse; tam zamanlı bir okula giden öğrenci için saat 9.00 ile 14.30-16.00 arası normal eğitim; üzerine kendi okulunun açtığı etütlerde bir ile iki saat arası değişen takviye; haftanın belirli günlerinde okul sonrası dershaneden alınan ilave derslerle çocuğun eve dönüşü bazen saat sekizi bulabiliyor. Bu yetişkin bir insanın normal mesaisi ile eşdeğerdir. Hafta sonu yine tam zamanlı dershane ve ek özel derslerle dolduğu için de 11 ile 14 yaşındaki çocuk kategorisindeki bu taze varlıklar hayatı yapay bir şekilde yaşayan bir canlıya dönüşüyor.

Üstelik SBS sınavının yaklaştığı bu Mayıs ayında kendi okuluna gitmek yerine rapor alıp dershaneye devam etmek gibi eğitim anlayışına tamamen ters bir uygulamanın zorunlu olarak içine giriyor.

Bu kuşkusuz ek ders alma veya dershaneye gitme imkânı olan ile olmayan arasında fırsat eşitliğini bozan bir sistemi de doğal olarak yaratmış oluyor.

Neresinden bakarsanız bakın tuhaf bir ölçme ve değerlendirme sistemidir bu.

Milli Eğitimin sistemi zaten öğrenciye bilgi vermek yerine tamamen onu kendi başına bırakan, “sözde” araştırmaya yönelten bir uygulamadır. Ancak öğrenci öylesine dolmuştur ki; sene içinde verilen projeleri, araştırmaları, performans ödevlerini yapamayacak durumdadır. Zaten öğretmenler dahil herkes çok iyi bilmektedir ki öğrencinin bu türden sorumluluklarının tamamı veli tarafından yapılmaktadır. Hatta kendisi öğretmen olup çocuğu başka bir eğitim kurumunda okuyan kişi bile çocuğunun bu ödevlerini kendisi yapmaktadır.

Kimin kimi kandırdığının çok iyi bilindiği gerçekten komik bir sistemdir bu.

Kendimden örnek vermem gerekirse; bu anlamda çok şanslı olduğumu düşünüyorum, Ortaokul birinci sınıf ile üçüncü sınıfta fen bilgisi kitabındaki tüm fizik, kimya, biyoloji deneyleri okulda yapmış olduğumuzu hatırlıyorum. Kuşkusuz bu o zamanlar devasa bir orta öğretim kurumu olan ve dönemin darbe lideri Kenan Evren tarafından cezalandırılan, içinde ikişer fizik, kimya, biyoloji laboratuarlarının olduğu Haydarpaşa Lisesi’nin bize sunmuş olduğu bir imkândı.

Oysa şimdi bütün bu deneyler ve araştırmaları öğrencinin okul dışında yapıp, görmesi beklenmektedir.

Eğer böyle bir sistem kuruyorsanız öğrenciye daha fazla zaman bırakmanız gerekiyor ki SBS sistem olarak bununla uyuşmuyor.

Kendileri de bu çarpık sistemin içinden gelmiş yetkililerin ısrarla uygulanmasının öğrenci üzerinde öğrenmek yerine yarışma bilinci yaratacağı bu türden yöntemlerde ısrar etmesini anlamak ve kabul etmek mümkün değildir.

İnsanları 11 yaşından itibaren kategorilere ve sınıflara bölen bu uygulamaya bir an önce son vermek; çocukların yaşlarına uygun ve hayatı yaşayarak öğrenecekleri bir sistemin geliştirilmesi gerekmektedir.

Uzay Gökerman

Bu yazı http://www.indigodergisi.com Mayıs Ayı sayısında yayımlanmıştır.

Demokrasimiz 1 Mayıs eşiğini aşmıştır!

2010-05-04T09:28:00.001+03:00

1 Mayıs 2007 günü İstanbul çok kötü görüntülere sahne olmuştu. Çekilen fotoğraf kareleri demokrasi ile yönetilen bir ülkeye yakışmayacak türdendi. O gün yazdığım yazının başlığını şöyle koymuştum;

Demokrasi’nin önünde duran 1 Mayıs eşiği aşılmalıdır! ***

İstanbul Valiliği, Türkiye’nin en önemli işçi sendika, federasyon ve konfederasyonlarının 1 Mayıs gününü Taksim’de kutlama gibi hukuksal talebini olmadık bahanelerle geri çevirip, reddediyordu; aldığı önlemlerle de İstanbul’a deli gömleği giydiriyordu.

"Taksim, İstanbul'un merkezi, orayı miting alanı yaparsak, İstanbul kilitlenir."

2007 ve 2008 yıllarında Taksim’e giriş çıkışlar kapatılmış önlemler köprü girişlerinde alınmış, insanlar işlerine dahi gidememişti. Sokaklarda gaz bombaları patlatılmış, ilgili ilgisiz, genç yaşlı, yerli yabancı ayrımına bakılmaksızın caddelerde yürüyenler coplanmış, nezarete atılmıştı.

Hükümetse bir taraftan demokratikleşme mesajları verirken, diğer taraftan çalışanların hak talepleri karşısında yine bir ayrım gözetmeksizin herkesi toptan terörist ilan etmesi de ayrı bir çelişkiydi.

Güneşin balçıkla sıvanamayacağı yeni milenyumda Türkiye’de bir kere daha 1 Mayıs kutlamalarının Taksim’de yapılması süreciyle yaşanmış ve ispatlanmış oldu.

Öncelikle; büyük bir kazanılmış hak geri alımı olan ve 12 Eylül tarafından toptan yasaklanan 1 Mayıs, resmi tatil ilan edildi.

Sonrasında; bu sene Taksim kutlamalara açıldı.

“Neden illa ki Taksim?” sorusu abesle iştigaldi; ancak geride bıraktığımız 30 yılı aşkın süre içinde her 1 Mayıs öncesinde sürekli dile getirilmiştir.

Oysa 1 Mayıs 1977 yılında Taksim’de olup bitenler tam da bu sorunun cevabının “mutlaka orada kutlanmalıdır” şekliyle kendiliğinden vermektedir.

Ayrıca sıklıkla herkesin bir tarafını eleştirdiği, bu demokratik hakkı kısıtlamaya çalışanların bir taraftan da “demokratik olmadığı için değiştirmek istediği” anayasamız demokratik hak kullanımı ile ilgili olarak bir arazi ölçülendirilmesi, mekân kısıtlaması getirmemektedir.

Taksim İstanbul’un ve Türkiye’nin en önemli merkezidir ve şu bir gerçek ki en coşku dolu anlarımızda kendiliğinden insanların bir araya geldiği bir toplanma merkezidir.

Örneğin, UEFA Şampiyonu Galatasaray ve Dünya Kupası üçüncüsü milli takımımızın şehir boyu attığı turun nihayetlendiği yer Taksim olmuştur.

Yine İstanbul’un en önemli şehir planlamacılık örneklerinden biridir Taksim Meydanı; bir çok noktadan giriş ve çıkışları vardır; insanlar çok kolay bu meydana toplanabilmekte ve yine aynı kolaylıkla dağılabilmektedir. 1 Mayıs 1977 katliamının çok daha büyük bir faciaya dönüşmesini önleyen de meydanın bir anda boşalabilmesi olmuştur. (Bu cümlemiz katliamın facia olmadığı anlamında değerlendirilmemeli; bir görecelilik değerlendirmesi yapıldığı göz önünde bulundurulmalıdır.)

Hatırlanacağı gibi bir zamanlar ülkemizde 21 Mart sendromu vardı ve o gün zaman zaman bir ayaklanma kalkışmasını bastırma görüntülerinin karelerini yansıtıyordu bizlere; ancak zaman içinde bu tarihle de barışıldığı gibi ülke çapında resmi bir bayram havasında kutlanır oldu.

1 Mayıs 2010 tarihi ülkemiz açısından bir demokrasi zaferidir.

Aynı zamanda içindeki muhalif renklerin çeşitliği bakımından da büyük bir demokrasi zenginliğidir.

Bu aynı zamanda bir arada yaşayabilme kültürünün ve bilincinin oluşması bakımından da etkisi azımsanmayacak bir pratiktir.

Demokrasinin tanımlarından ve anlamlarından bir tanesi de budur.

Türkiye demokrasisi önünde duran çok önemli eşiklerden bir tanesini aşmıştır. Eşiğin aşılması sorunların hepsinin çözülmüş olduğu demek değildir.

Demokrasimizin en büyük eksikliklerinden bir tanesi ifade özgürlüğünün halen yeterince anlaşılamamış ve uygulanmıyor olmasıdır. Ayrıca sınıfsal muhalefetin ve bunun örgütsel ifade şeklinin de yerleşmediği ortadadır.

Sol parti tartışmaları bu taban üzerine oturtulmadan entelektüel bir tartışma platformu olmanın ötesine geçemeyecektir.

Avrupa’nın birçok yerinde 1 Mayıs şiddet eylemlerine sahne olmuşken, İstanbul Taksim Meydanı’ndaki görüntüler insanın içini aydınlatmış, coşku ile doldurmuştur.

“Emeği” geçen herkese teşekkürler.

Uzay Gökerman

*** Türkiye 1 Mayıs eşiğini aşmalıdır!

"Düşünme" Fenomeni

2009-07-24T08:46:00.002+03:00

Düşünme süreci üç aşamada gerçekleşir.
1. Zihin.
Bütün düşünceler zihinde oluşur. Yeni fikirler, fikirlerin birbirinde etkilenme süreçlerini yaşanır.

2. Akıl.
Karar verir. Zihinde oluşan düşüncelerin eyleme geçme sürecinde akıl devreye girer.

3. Alışkanlıklar.
İnsan bazen (ya da çoğunlukla) zihin ya da aklını değil, alışkanlıklarını kullanır. Örneğin, bir araba kullanmayı öğrendikten sonra, süreç bir alışkanlığa dönüşür ve sürekli, zihin ve aklımızı kullanmak zorunda kalmadan, vites, debriyaj, gaz, fren alışkanlıkla kişi tarafından eyleme geçirilir.

Bir çocuk nasıl yetişir?

Çocuğun bir alışkanlığı yoktur. Önce öğrenmesi gerekir. Anne baba ya da daha sonra da toplumsal ilişkiler kişiye bir şeyler gösterir. Bu zihne yerleşir ve bir sonraki eyleminde akıl süzgecinden geçerek eylem olur. Bu da zamanla o kişinin alışkanlığı olur. Bir çocuk yemek yeme alışkanlığı edindikten sonra, her yemek yemeğe oturduğunda ekstra bir düşünsellik içinde olmadan oturur yer yemeğini.

“Bizler alışkanlıklarımız oluşmaya başladığı sürece öğrenme sürecini durdururuz.”

Yani alışkanlıklarımız öğrenmeyle ters bir orantı kurar. Yemek yeme de bir alışkanlığa dönüştüğünde anlamını ve değerini yitirir. Bir evlilik alışkanlığa dönüştüğünde değersizleşir. Rutin yapılan işler ve paylaşımlar olur. Bir kişi eşini sevdiğini içinde hisseder, ama bunu düşünmez. Karşılıklı bir alışkanlık sürecinde, sevgi de anlamını yitirir. Sonra oturup, peki ben neden evlendim diye düşünmeye başlarsın.

Uzatmaya gerek var mı?

Sonuç olarak insan alışkanlıkla yaptığı şeyleri bile her eylem sırasında oturup düşünürse, onu bir kısır döngüden kurtarır. Bir roman yazarı, alışkanlığı olmayan bir kişidir. Çünkü o yaşam içinde her eylemi takip eder. Bir şair için güneşin her batışında farklı bir anlam vardır. Ya da bir vapurdan atılan simitleri kovalayan martı sürüsünün... Bir bilimadamı her düşünüşü ile bilime yeni bir şey katar.

Kapitalizmin içindeki dinamik de budur.

Ford fabrikasında bir Arge grubu oluşturup, geliştirdiği her aracın girdi ve çıktılarını bir araya getirip yeni bir konsept oluşturur. Bu yeni bir aracın prototipidir. Arçelik, sessiz çalışan bir çamaşır makinası yapar, evin içinde oradan oraya dans edenlerin yerini alır.

Kapitalizmin üretim ilişkilerinin en mükemmel bir akılla yürütüldüğü, yaşanan reel bir düzendir. Mükemmelliği onun sahiplerinin “zihin – akıl – alışkanlıklar” üçlemesini çok iyi çevirmesinden kaynaklanmaktadır. Yani onun başarısı “idealizmini realizme çevirideki içsel olanla dışsal olan arasındaki dengeyi iyi kurabilmesidir.”

Denge evrenin özüdür.

Madde olsun, düşünce olsun, dengeyi sever. Doğaya baktığınızda madde üzerindeki dengenin işleyişini görürsünüz. İnsan denge içindeki düşünsellik içinde mutludur, huzurludur. Tez, antitez bir dengede senteze ulaştıklarında karşıtların birliği kurulur. Bu da evrensel ilişkilerin özü olur.
Madde ve düşünce sonsuz bir devinim içindedir ve sürekli değişir ve dönüşür. İnsan hayatla ilişkiye girdiği ölçüde onu değiştirir ve dönüştürür. Bu anlamda bilgi, öğrenme, ilişki kurma ve ilişkilendirme süreci sürekli hareket halindedir.

Bütün bunlardan sonra kocaman bir “fakat” ile bu girişi, bundan sonraki gelişme bölümü ile bağlıyorum.

İnsanların hayatlarında alışkanlıkları çok önemli yerler tutar. Öğrenim hayatını tamamlayan ve ekonomik hayatın içine atılan ve düzen içinde kendine yer edinen bir ortalama bireyin zamanla alışkanlıkları her şeyin önüne geçmeye başlar. Düzenin de istediği şey budur zaten. Düzen insanları daima kontrol altında tutmak ister. Bu nedenle eğitim ve öğretimin seviyesini buna göre belirler. Bilgiyi elinde tuttuğu için bu bilginin ne kadarının topluma verileceğinin bütün noktaları egemen gücün elindedir. Düzen belli bir denge içinde insanları belli alışkanlıkları edinecekleri şekilde eğitir. Bu anlamda zihin ve akıl birbirine benzer alışkanlıkları olan bir toplum yaratmak için çalışmaya başlar ve zaman içinde de neredeyse bütün alanı kaplar.

Ve alışkanlıkların kırılması kolay değildir. Değiştirilmesi bazen süreç alır. Ama genellikle de değiştirilmesi, zaten hedeflenmez. Değişimin seviyesi de düzenin insiyatifinde gerçekleşmelidir.
Felsefe hayatın sorgulanması sürecidir.

Bütün bilimler felsefe temelinden doğar. Siz ne, neden, niçin, nasıl, nerede ve ne zaman sorusunu sormaya başladığınızda zihninizde bir şeyleri harekete geçirirsiniz. Zihin etrafında ne var ne yok hepsini sorgular. Dener, yanılır, bir kere daha yapar, hayal kırıklıkları yaşar ama eninde sonunda bir doğrultu, bir sarmal, bir kısır döngü ne ise onu bulur.

Son dönemde insanların nasıl birbirine benzer tepkiler verdiği, nasıl olup da aynı şeylerden etkilenip davranışlarda bulunduğu konusunu daha fazla düşünmeye başladım. Bunun özünde elbette alışkanlıklar var. Örneğin “düşman” düşüncesi zaman içinde bir alışkanlığa dönüşür ve kişiler nereden kaynaklandığı belli olmayan bir düşmanlık içinde hissederler kendilerini.Bu anlamda “siz” toplumdan ya da belli bir “alışkanlığa sahip gruptan” farklı davranışlar geliştirmeye başladığınızda önce size garip garip bakarlar, sonra da “deli” olup olmadığınız, aklınızın yerinde olup olmadığının sorgulamasını yaparlar. Bu düşünselliği biraz daha ileri götürdüğünüzde de deli damgası yersiniz. Mevcut kurulu düzenin silahlarından bir tanesi de budur işte. Bu ortaçağda sapkınlık olarak ifade edilirken şimdilerde “delilikle” tanımlanır olmuştur.Peki, aykırı soru sormak, bilinenden farklı bir bilginin olup olmadığının araştırmasına girmek ve yeni bir düşünsellik üretmek bu nasıl gerçekleşecek?

Bunun süreç olarak kolay olmadığı kesin. Birincisi ilk sorun “bilgi” fenomeni dediğimiz şey oluyor. İkincisi “bilme” fenomenine dönüşüyor. Sonra “ilişkilendirme” dediğimiz şey oluyor, eğer mümkünse tabii...

Burada ortaya “düşünme” fenomeni dediğimiz şey çıkıyor.

Türkiye’de bilgiye ulaşmak kolay değil. Üstelik bilginin farklı yollardan, bir de değiştirilerek verildiği düşünülürse...

Bilginin bilerek yanlış verildiği sürecin içinde bilinen de etkileniyor elbette. Bildiğini sandığın şeyin gerçek değil ve sen bütün ilişkilendirme ve düşünme sürecini bu yanlış temel üzerine oturtuyorsun. Fakat bu sürecin sadece Türkiye’ye has olduğunu düşünmek de bir başka yanlış alışkanlık olarak karşımıza çıkıyor. Küresel bir dönüşüm sürecine girmiş olan Yeni Dünya Düzeni sahiplerinin bilgiyi farklı yöntemler kullanarak ve zaman zaman da hiç vermeyerek insan zihninin bütün aşamalarını durdurmaya çalışmalarının bir izdüşümüdür Türkiye’de yaşananlar.
Modern düşünce üretiminin yeniden keşfi Hıristiyan dünyasının laikleşmeye başladığı reform hareketi ile başladığı düşünülür. Hıristiyanlığın karanlık ve donmuş bir çağ olarak karşımıza çıktığı, engizisyon figürleri ile süslendiği, Galileo’nun inkârının şiirselleştirildiği bir Ortaçağ kompozisyonunun arkasından gelen laik dünyanın, hızına ulaşılmaz bir gelişim sürdüğü Yeni ve Yakın Çağ dünyası.

1923 sonrasında Anadolu topraklarında kurulan yeni cumhuriyet de bu ilhamdan esinlendi, çokça. Düşünme sürecinin başlatan kurucular, özellikle 19. yüzyıl boyunca kafalarında kurguladıkları geri kalmışlığın hesabının “din”de aranması gerektiği gerçeğinden yola çıkarak ve çokça da neden sonuç ilişkisinde sonuç kısmını yükseltip, nedensellikler kısmını sorgulamadan (ki bu sorgulamayı yapabilecek bütün araçlardan yoksun olduğunu da söylememiz gerekiyor, bu sorgulamayı ancak bugünün araçları yardımıyla yapabiliyoruz ve bunu yaparken de “deli” damgası yemeyi göze alıyoruz) tek tip bir düşünselliğin üretilmesinin önünü açıyordu

Newton Mekaniğini Tarihsel Materyalizmin içine en iyi yerleştiren kişi olarak Marks da laik bilim yanılsamasının sol aklın içine bir alışkanlık yaratacak şekilde yerleştirilmesinin öncüsü oluyordu.Zihin içine dikilen bir tohum her zaman filizlenecek bir ortam bulur. Düşünce üretimini sıcak bir kap içinde patlayan pop corn’a benzetebiliriz rahatlıkla. Buradaki mısır taneleri tohum, pop corn da düşünceler olur. Ve içinde bulunduğu kaba sığmaz bir hale gelir. İyi bir zihin sürekli üretim halinde, çoğaltıcıdır. Bu bir sürece yayıldığında da nasıl bir etkileyicilik içinde olduğunu söyleyebiliriz.

Bilgiye sahip olmak demek onu sürekli tohumlamak istenildiği gibi yeniden üretmek demektir. (Bugün genetik tohum üretenlerin de yaptıkları şey budur. Genetik tohumun bize göstergebilimsel olarak işaret ettiği şey, istediğimiz bir ürünü verecek tohumun laboratuar ortamında üretilebilir oluşudur!)

Peki, bilgiye sahip olmadığımız, bilme sürecinin doğru işleyip işlemediğinin sürekli bir soru işareti içinde olduğu durumda ne yapabiliriz? Bunun için tarihin bize bir sürü örnek verdiğini görüyoruz. Nedir bu? Deli olmak! Sürecin en olmadık düşünselliklerinin içinde gizli olanı bulmak.
Peki, bu görüntülerin içinde saklı olan ne?

O zaman birey zihin-akıl sürecinin tekrar tekrar her bilgi düzeyinde üretilmesi gerekiyor. Düşündüğü, inandığı, bildiği şeylerin bir alışkanlık mı yoksa gerçekten sürekli bir akıl sürecinden geçip geçmediğini bir paranoyak gibi tekrar tekrar sorgulaması...

Ahlaki Kapitalizm Emperyalizme Teslim Olurken

2009-07-11T16:14:00.001+03:00

Ahlaki Kapitalizm Emperyalizme Teslim Olurken (2001)
Melih Arsun

Türkiye girmiş olduğu krizden bir türlü kurtulamıyor. Ne yaparsa yapsın, tıkanan kapitalizm kendini tamir edemiyor. Peki, gerçekte bu böyle mi? Türkiye’nin içinde bulunduğu krizin nedenlerini bizler biliyor muyuz? Krizden kimler ne kadar etkilendi?

Uzun süredir ahlaki kapitalizm konusunu kapatmış gözüküyorduk. Kısa bir değinmenin zamanı geldi diye düşünüyorum. Bunu düşünmemin bir çok sebebi var. Yaşadığımız olaylar, tepkiler, düzeysizlikler... Bugün düşünme zamanı.

Türkiye Ahlaki Kapitalizm sürecine girmeden önce pre-kapitalizm yaşıyor gibiydi. Bu aşamaları Ahlaki Kapitalizm 1-2-3-4’de anlatmıştım. Bugün taşların yerine farklı yerleştiğini görüyorum. 1950’li yıllarla birlikte kentlerin gelişmesiyle birlikte kültürsüz girişimcileri gördük. Bunlara kısaca esnaf diyoruz. Bunlar, yaşadığı düzenin anlamını bile bilmeden, günlük yaşayan ve yatırımcı özelliği olmayan, kapitalizmi geliştirmek bir yana, onun feodal değerlerini ortaya çıkaran bir gruptu. Fakat Türkiye’nin başka seçeneği yoktu. Sermayenin belli bir birikim sağlayabilmesi için, kapitalizm bu köylü kökenli girişimcilerden burjuva yaratmaya koyuldu. Bu kitlenin kültürsüz ve bilinçsiz oluşu, sağ iktidarların tabanını da oluşturdu. İşçi sınıfının oluşmaya başladığı tüm şehirlerde, sosyaldemokrat görünüşlü partiler oy alıp, hatta belediyelerde başarı kazanırken, bu kültürsüzlüğün kentlerinde sağ iktidarlar olabildiğince beslendiler. Türkiye’de 12 Eylül öncesine kadar, koyu devletçilik ve esnaf kapitalizmi gibi bir şey vardı. Büyük burjuvazi olmadığı gibi, aslında burjuvazi ile sıradan vatandaş arasında çok büyük uçurumları oluşturacak hayat standartları da yoktu.

Özal, bu ülkeye büyük burjuvazinin yolunu açtı. Çünkü bu gerekliydi. Ağır sanayi hamlesi 80’li yıllarda önünde hiçbir kural tanımadan yürüdü. Devletin bütün olanakları ve parası bu burjuvazinin oluşturulması için seferber edildi. Kara para ticaretinin içeriğinin henüz aydınlatılamamış olması 15 yıllık savaşın gerçek görüntüsünü bizden saklıyor.

90’lı yılların sonuna kadar yurtdışı sermayesi de çekinik bir şekilde yurt içindeki yerli yatırımcıyla birlikte harekete geçti. 90’lı yılların göz bebeği bankacılık, finanstı. Peşi sıra kurulan bankalar sayesinde ve enflasyonun da gazı ile halkın cebindeki para bir şekilde bu finans kurumlarına aktarıldı. Yine 80’li yılların sonunda İMKB kurumu kurularak bir Borsa faaliyeti baş gösterdi. İçi boş bir kurum olarak büyüyen borsa içinde yaşananları da anlamak için gerçekten uzman olmak gerekiyor. Ben okadar uzman değilim. Ama şukadarını anlayabiliyorum ki, birileri yine halkın cebinde olan bir takım finans metaryallerini bir takım firmaları karlı gösterip, olduğundan yüksek fiyata satarak kendine ortak ediyor ve daha sonra çıkardıkları çeşitli sahte kriz ortamlarıyla bu parayı bir anda iç ediyor. Başka hiçbir ülkenin borsası bu kadar hassas dengeler üzerine kurulmamıştır sanırım. Bu ülkenin son peygamberi olan vazgeçilmez insan, büyük kurtarıcı Ecevit bile sağlık kontrollerine borsa kapandıktan sonra gidiyor. Bu ülkede eğer bir parti kapatılacaksa, Anayasa Mahkemesi Cuma günü saat 17:00 açıklama yapıyor. Kemal Derviş, ekonomik programını bir Cumartesi günü açıklıyor falan.

Son zamanlar dikkatimi çeken bir takım olaylar olmaya başladı. Bildiğimiz duyduğumuz ve biraz da sonradan görme işadamlarımızın çoğu, bu ülkeyi nitelikli dolandırmak suçuyla içeri alınmaya başlandı. Bankalara el koyuldu. Özel sektörün, hatta ve hatta bu sonradan görmelerin cebine gitmiş paralar devlet – kamu güvencesine alınarak, çeşitli vergi yöntemleriyle karşılanmaya başlandı. Yine halkın parası ile borsada ortaklıklar yapan şirketlerin nominal değerleri bir anda düşmeye başladı. Sonra kamunun gözbebeği olan ve zarar etmeyen şirketlerin değerlerinin düştüğünü öğrendik. Öyleki neredeyse bedavaya alıcı bulup, yanında da bir şirket daha verebilecek durumlara kadar düştük. Sonra gazetelerde bu şirketlerle yabancı “yatırımcının” ilgi duyduğunu öğrendik. Bankalarımız yavaş yavaş yabancılara peşkeş çekilmeye başlandı. Mevcut bankalar yabancı sermaye ile ortaklıklar yapmaya başladı. Yine ortaklık şekilnde gözüken bir takım oluşumlarda Türk yatırımcının çekildiğini gördük. En bariz örneği Sabancı TOYOTA ortaklığının sona ermesi.

Ülkemiz sessiz sedasız, emperyalizme satılıyor. Farkında mısınız? Kriz ne kadar derinleşirse ve uzarsa bu süreç o kadar kolay işlemeye başlıyor. Üstelik çok ilgimizi çeken bir takım toplumsal olayların sahne gerisinde oluyor bu olanlar.

Esnaf. Sanırım gözden çıkarıldılar tamamen. Bunu hakkettiler. Artık onlar da devletin karşısında ve hatta emperyalizmin karşısında örgütlenmek zorundalar. Tarihsel rollerinin bittiğini fark etmekte çok geç kaldılar.

Halk. Giderek daha çok yoksullaşacak. Elinde zaten alınacak bir şeyi kalmadı. Bundan sonra herşeyin farkına varmak zorunda olacak ve bunu kendiliğinden olacak.

Biz. Bu konuda gerçekten şüphelerim var. Gerçekten. Biz başka bir ülkede yaşıyor gibiyiz. Bütün sorunları küçücük şeylerin içine hapsedip, başka bir şeyin tartışılmasına izin vermiyoruz. Sol, gerçekten şu an gelişmenin önünde en büyük engel olarak duruyor ve bu haliyle donmuş, geri kalmış bir görüntü çiziyor. Bir çok şeye en başından başlayacağız. En çok da buna üzülüyorum.

Ahlaki Kapitalizm - 4

2009-07-11T16:13:00.002+03:00

Ahlaki Kapitalizm - 4 (2001)
Melih Arsun

Özellikle Çiller ve ekibinin iktidarda olduğu 1993 ve 1997 arasındaki yıllar yer altı örgütlenmelerinin, çeteleşmenin, silah ve uyuşturucu ticaretinin yoğunlaştığı dönemdir. Bu yıllarda daha önce de belirttiğimiz gibi PKK bölgeye hakim bir görüntü çizmeye başlamış, bölge ile ilgili haberlerin gazete ve televizyondan yayınlanmasına kısıtlamalar getirilmiş, bir anlamda ‘orada’ ne olduğundan kimsenin bilgisinin olmamasına çalışılmıştır. Özel Timin kurulması ve bu timin yaptığı eylemlerin çeşidi konusunda bilgimiz hala sınırlıdır. Bu timin kurucusu ve yöneticisi olarak Susurluk Davasında adı çıkan kişi ve kişilerin ilişkileri karanlıktır. Cem Ersever, Yeşil gibi kişilerin ne adına ve kim için çalışmaya başladıkları ve ne tür faaliyetler sürdürmüş olduğunu çok sınırlı bilgilerle bilebiliyoruz. Bu dönem insanların sokak ortasında kolaylıkla öldürülebildiği, kaçırılıp, ortadan kaldırıldığı, ve bir daha haber alınamadığı, çete ve örgütlerin bir takım olaylar çıkardığı bir dönem. 1995 Gazi Mahallesi olayları...

Kişiliğini ve yapısını bildiğimiz Abdullah Çatlı’nın bu kez elinde resmi evraklarla ortada dolaştığına şahit oluyoruz. Adamcağız, hepimiz gibi bir aile kuruyor. Herkes gibi arkadaşlarının düğünlerine katılıyor. Sevgili ediniyor. Belinde silahı ile, olmadık yerlerde ateş ediyor. Halk ayaklanması çıkarıyor... Bu kilit isim simgesel de olsa Türkiye’deki kapitalizmin şeklini değiştirmiştir. Abdullah Çatlı dönemi ki bu 1977 ce 1996 arasını kapsar, bizim için çok karanlık bir dönemdir. Bugün bu dönemi ortaya çıkaracak bir adam, bir gazeteci aranmaktadır. Doğan Medya Grubuna bağlı bir takım popüler kişiliklerin konuya ait yazdığı kitaplar konuyu ortaya sermektense, bir anlamda gizlemeye ve şekil değiştirmeye yöneliktir. Konu hakkında sivri laflar edenler de ya duyurulmamakta ya da yeterince konuşturulmamaktadır. Örneğin çok iyi bir haberci görünümündeki Ali Kırca, Siyaset Meydanı adlı programında bu konuları incelemiş, ama, gerçeklerin ortaya dökülmesine yönelik konuşmalar ortaya çıktığında müdahalelerle konuşanları susturmuştur. Örneğin Talat Turhan’ı yeterince konuşturmamıştır. Programa çağrılan kişilerin büyük bölümünün bu çıkar ilişkilerinin içinde olmadığının öncelikle kanıtlanması gerekmektedir.

Yine bu dönemde ismi geçen kişiliklerin MHP bağlantısı ortadayken ve o kültürün içinde yetişmiş insanlarken, Çiller’in de katkılarıyla, ihale DYP’ye kalmış ve MHP’nin iktidar yolu böylelikle açılmıştır. Bugün Çiller Medya Kartelinden şikayet etmektedir, etmektede haklıdır. Çünkü zavallı Profösörümüz aldatılmıştır. Oyuna getirilmiştir. Çillerin ne kadar bu oyunun içinde olduğunu bilmiyorum. Ama öyle abartıldığı kadar olmadığını düşünüyorum.

Bu dönmede yükselen İslam uyanışının iktidara taşınıp, onların iktidarda rezil edilmesi gerekiyordu. Erbakan, aslında islami kesimin en büyük kaybıdır. En basitinden korkaktır. Davasının düzenin boşluklarından yararlanarak büyütmek ister. Pragmatizm en yüksek seviyededir. Örneğin en büyük korkusu hapistir. Hapisten kurtulmak için yaptığı numaralar ve ittifaklar onu önderi olduğu kesimin gözünde bile küçültmüiştür. Oysa Tayyib Erdoğan hapse girerken bile gövede gösterisinde bulunmuş, ve bunu gündemde tutarak, güçlü kalmasını bilmiştir.

28 Şubat bağıra çağıra gelirken, 3 Kasım 1996 akşamı Susurluk’ta çok önemli bir kaza oldu herkesin bildiği gibi. Bu kaza ile bir takım ilişkiler ortaya döküldü. Sanırım kazanın haber merkezine ulaşması ile kaza anı arasında geçen sürede çok fazla telefon trafiği çalıştı. Her türlü senaryo satranç tahtasına yatırılıp, incelendi. Hegemonyaya sahip güç, kararını verdi. Türkiye o arabada olan kişileri kırkbeş dakika içinde öğrendi. Sonrası ise çorap söküğü gibi geldi. Bütün ilişkiler ortaya çıktı. İsimler birbiri ardına patladı. Kartel Medya sanki bir yerlerde hazine bulmuştu. Bu kadar haber nasıl oluyordu da bir anda ellerine geçi veriyordu? Üstelik gazete ve televizyon, hem savcı, hem hakim rolü ile yapıyordu bu işi. Sanki o zamana kadar ne yaptıkları bilinmeyen bir sürü isim, suçlanmaya başlandı. İsimler zaten ortada gezen kişilerdi. Mehmet Ağar kaç yıldır bir isim olarak zihinlerimizde? Devlet Güneydoğu’da dokunamadığı aşiretlerin ne yaptığını hiç mi takip etmiyor? Ömer Lütfü Topal ismi herkese çok mu yabancıydı? Burada sayamadığım, gerek de olmayan, şahısların 12 Eylül öncesinden beri devletin hizmetinde olduğunu artık hepimiz öğrenmiş olduk böylece. Pramit tamamlanmıştı. Tamanlanmıştı da aynı Amerikan 1 Dolarının arkasındaki pramit resmi gibi, en uç noktası ile altı arsında bir kesiklik vardı. İşte biz ne kadar merak edersek edelim o kesikliğin üzerindekilere ulaşamıyoruz. Onlar aktör değil. Onlar sahnenin en gerisndeki yönetmen ve senarist. Belki de onu ülke sınırları içinde aramak da yanlış.

Zavallı iktidar sahipleri Erbakan – Çiller Koalisyonu bu olayları savunmak durumunda kalarak iyice yıpranmışlardı. 27 Şubat günü herkes biliyordu ki, ertesi sabah ordu, iktidardan hesap soracaktı. Öylesine bir toplantıydı ki o, Erbakan yerinden kıpırdayamamıştı. MGK bildirisinin imzalanması için gece karanlığına kadar beklemesi gerekmişti. Ama içeriden dışarı sızan haberler, Askerin Erbakan’a öylesi bir belge imzalatmış olduğuydu ki, bu belge ile adı 8 yıllık kesintisiz eğitim olarak ünlenecek ama, bir anlamda iktidara bir uyarı niteliğinde olan muhtıraydı.

Bir yandan Çiller Erbakan’ı zorluyor, başbakanlık sırasının kendisinde olduğuna sıkıştırıyordu. Bu da Çiller’in son manevra hatasıydı. Erbakan Demirel’e istifasını sunarken, kurt politikacı Demirel askerden aldığı işaretle hükümet kurma görevini Çiller’e vermiyordu. Bu da demokrasinin garip bir cilvesiydi. Sonu Ecevit’in 55 milletvekili ile başbakanlığına kadar gidecek bir süreci başlatarak Yılmaz’a dönülüyor ve hükümet için düğmeye basılıyordu.

Yılmaz – Ecevit koalisyonu olan Anasol – D hükümeti bir revizyon hükümetiydi. 1999 seçimleri ile bu hükümete MHP eklenecek ve her türlü kirli işin içinde olan MHP’ye Ahlaki Kapitalizmi kurma görevi verilecekti. Elbette bu senaryonun sahibiy kimse elini sıkmak gerek. Özellikle 1977 yılından sonraki süreç bir traji komik bir hikayedir. Burada bunu dört bölümdür anlatıyoruz.

1998 sonbaharında Devlet bir karar alır. Apo bulunduğu yerden çıkarılacak ve ülkeye getirilecektir. Bunun için Suriye ile savaşmak da gerekse bu yapılacaktır. Demirel, olağanüstü açıklamalar yapar. İnanılmaz. Sonra bölgedeki yanılmıyorsan bir tuğgeneralin açıklamaları. Devlet bir anda tek ses gibi Suriye’ye uyarılar yapar. Genelkurmay savaşa hazır olduğunu açıklar. Suriye böylesi bir savaşı kaldıracak güçte değildir. Zaten Devlet başkanı da hastadır. Yeni bir macera iktidarın kaybı da olabilir. Burada buzdağının üstünde olan şeyleri konuşuyoruz. Altında olup bitenlerle şimdilik ilgilenmiyoruz. Türkiye bir anda tüm batı ülkelerini de arkasında bulur nedense? Sonra Apo’nun sonu Kenya’da bitecek yolculukları başlar. Önce Rusya, oradan, Yunanistan, sonra tekrar Rusya, sonra kısa bir süre tüm dünyanın gözleri önünde İtalya. İtalya başbakanı bir anda ne yapacağını bilemez bir duruma düser. Böylesi bir adamı Türkiye’ye herkesin gözleri önünde teslim etmek mümkün değildir. Dalema bu davranışı yüzünden Türkiye’de istenmeyen adam ilan edilir ama, Apo’nun her hangi bir Avrupa devletinden Türkiye’ye iadesi mümkün değildir. Avrupa en küçük bir siyasi sığınma talebini bile onaylamışken Apo’yu terk etmesi mümkün değildir. Ama Türkiye’yi de bu durumda bırakmak olmazdı. Yine Türkiye’nin can düşmanı Yunanlılar devreye girerler. Ne alakaysa, Yunan dış işleri bakanı bir anda Apocu kesilir. Simitis sonradan harcanacaktır. Belki de harcanması için daha önceden bir infaz emri de almıştı. Kim bilir? Türkiye neden u kadar kararlıydı? Avrupa neden geri adım attı? Neden 15 sene beklendi? Çillerin 1994 yılındaki hamlesini kim neden engelledi? Bunlar hep sorulacak sorular? Elbet bir gün cevap alacağız.

55 milletvekilli Ecevit seçim hükümet ile Apo’yu Türkiye’ye getirme başarısına sahip olur. Bu kez tamamdı. 1974’de Kıbrıs’ı kurtarmasına rağmen, başbakanlığını koruyamamıştı. Ama Apo onun iki ay sonraki seçimlerine iyi bir propoganda malzemesi olmuştur.

Seçim sonuçları önceden kesitirilebiliyordu. Bu nedenle IMF ile masaya oturulmuştu. Kararlar alınmış, Türkiye’yi Ahlaki Kapitalizme taşıyacak süreç başlatılmıştı. Seçimde tek sürpriz MHP oldu. Anap’ın oy kaybı ise beklenmedikti. Ama bir gerçek vardır ki o da ABD’nin Yılmaz’ı gözden çıkardığıdır. Beyaz Enerji – Mavi Enerji Dosyaları ile Yılmaz bugün yerinden kalkamayacak kadar sarsılmıştır.

Bu uyumlu koalisyon hükümeti, Avrupa ile tam entegrasyonu sağlayacak bir hükümet programı ile ortaya çıkmıştır. Hedef bellidir. Avrupa’da Türkiye’nin temizlenmeden içeri girmesini istemiyordu. Ecevit Avrupa’ya bu sözü yardım karşılığı aldı. Deprem bile Türkiye’yi yolundan çevirmedi. Alınan olağanüstü yardımlar. Destekler. ABD başkanının ziyareti, hükümetin gücüne güç kattılar. Üç ay sonra Ecevit Helsinki’de Avrupa’ya tam üyelik için aday ülke kararına imza atarken, aile fotoğrafının en öne safında gülümsüyordu, beni buralara çıkaranlara dualar eder gibi.

Ahlaki kapitalizmin önünde duran en büyük engel de, devletin en tepesindeydi. Onun ilişkileri eski düzenin devamı niteliğindeydi. Ecevit de ondan çok memnundu. Kader arkadaşıydı. Bu ülkeyi beraber inşa etmişlerdi. Kime ne söz verdiyse verdi Demirel’i böyle bırakamazdı. Demirel de belki bir takım sözler verdi. Ama yine de yeni olan şey zorluyordu. Yeni düzen, Demirel’i istemiyordu. Anayasa ihlallerine rağmen Demirel yerinde kalamadı. Yerine geçecek isim de bence bu yeni düenin arayıp da bulamayacağı bir tipdi. Ahlaki Kapitalizme “cuk” oturdu.

Demirel’in Güniz Sokağa çekilmesi ile birlikte, “Temizeller” her tarafa el attı. Önce yeğen tutuklandı. Sonra Demirel’e yakınlığıyla bilinen bir sürü insan. Bankaları soyanlar teker teker içieri alındı. Bunlar patron ellerine kelepçe vurulumaz lafları bile arada kaynadı. Bunlar patron değildi. Ne kadar gizlense de bunlar hırsızdı. Üstelik “nitelikli hırsız” kanunda her zaman tanımı olan ama bir türlü öznesi bulunamayan tanımlama.

PKK bitirilmişti. Uyuşturucu ticareti sonlandırılmaya çalışılıyordu. Devleti soyma döneminin önüne geçilecekti. Açık hesap kredi yoluyla zenginleşmeye izin verilmeyecekti. Kapitalizm yeni bir şekil alacaktı. Bu şekil, Avrupa’nın istediği şekildi.

Bu bölüm için son bir paragraf açmak istiyorum. Her şeye rağmen seçilmiş milletvekillerinin bu ahlaki kapitalizm tanımına uymadığını düşünüyorum. Ama Türkiye’nin bir kaç yılda değişmesi elbette beklenemez.

Ahlaki Kapitalizm - 3

2009-07-11T16:12:00.000+03:00

Ahlaki Kapitalizm - 3
Melih Arsun

Türkiye’de sermaye olmadığından, Devlet sermayedar yolunu açmıştır. Bunun da belli şekilleri vardır. İnsanların paraları toplanır, bu vergi yolu ile olduğu gibi, yastık altında duran altınların nakite çevrilerek banklarda ve bankerlerin kasalarına çekilmesi şeklinde de olur. Örneğin, bizim için çok matah sayılabilecek sayılı burjuvalarımız yatırımlarını teşviklerle, devlet arazilerine yaparlar. Yani ceplerinden çoğu zaman kuruş para çıkmaz. Elbette devletin gücü bir yere kadardır. Ve devlet dış borçlandıkça ve bunların ödeme zamanı geldiğinde iç piyasadan borç alması gerekir. Bu borcu yüksek faizle toplar. Borç verenler bir anlamda en güvenli kurumdan faiz yolu ile geçinmenin de yolunu açmış olurlar. Bugün kendini dünyanın en tepesindeki bankalardan sayan Akbank hiç riski olmayan devlete verdiği yüksek faizli krediler yoluyla bugünlere gelmiştir. Yoksa çok büyük burjuvazimiz Sabancı’nın yüksek katkıları ile değil.

Bu klasik her dönemin burjuvazi olan şahsiyetlerin devlete dayanmalarını son dönemde yaşanan bir örnekle açıklayabiliriz. Bilindiği gibi GSM ihalesi açıldığında ne Sabancı, ne de Koç, buna ceplerinden para yatırmak istemediler. Çünkü ne olacağı bilinmeyen dipsiz bir kuyuydu bu. Çukurova Holding / Karamehmet ve Uzan grubu ise varını yoğunu satıp, bütün mal varlıklarını ipotekleyip bu işe yatırdılar. Çukurova Grubu daha güçlü olduğundan, inşaat şirketleri ,pazarlama grupları ile bağlantıları ve yaptıkları iyi ortaklık Ericcson sayesinde Uzanların TELSİM’i geride bırakıp 2000 yılında Türkiye’nin en zengini olarak kalmadı, Wall Street’e de giriş yaptı. Koç ve Sabancı ailesinin bu korkunç beceriksizliğinin altında yatan gerçek, devlete sırt dayama politikalarının bir sonucudur. Bugün Uzanlar bile hatırı sayılır bir sermaye birikimi yaratmışlardır kendilerine. Onların işini tartışmak bize düşmez, onlar arasında taraf da olmak. Ama bu gerçekler bizim hangi ülkede kimlerle yaşadığımız konusunda ve bunların değişik süreçlere gösterdikleri değişiklik tepkilerle ne olduklarını anlamamız husususnda önem kazanmaktadır.

Kaldığımız yere dönersek, seksenli yıllara damgasını vuracak olan 12 Eylül darbesi, zaten hedefi şaşmış solu tamamen dağıtmakla birlikte, Türkiye’de Kapitalist gelişimin devlet tekielinden kurtulması için, Ulurlararası Kapitalizm / Emperyalizmin bir senaryosu olarak 1977 yılından itibaren ülkenin gündemine sokulmuştur. Ve bu darbenin ondan öncekilerden ayrılan çok kesin çizgileri olmuştur. Belli bir planla ve programla hazırlanmış, insanlar buna sonuna kadar ikna edilmiş, Kontrgerilla / Ergenekonla derin devlet tamamen iş yapar hale getirilmiş, bir ekonomik porgram hazırlanmış ( 24 Ocak ), yepyeni bir lider çıkarılmış, ve planlanan her türlü senaryo başarıyla uygunlanmıştır.

Bu süreç içinde, ilerisi için bir tehlike arz eden, ve çok düşününen ve çok araştırıp, sorgulayan insanların devredilmesi engellenerek, bir takım suikastlerle devre dışı edilmiştir. Bu sürecin içinde yer alan ve durumun farkına varanların ortadan kaldırılması da bu sürecin hazırlanmasının çok iyi bir senaryosudur. Anarşi ve terör, her geçen gün dozu arttırılarak toplum psikolojik bir bozukluğun içine sokulmuştur. Bu psikolojik bozukluğu bu toplum 1991 ile 1996 arası güneydoğu sorununun zirve yaptığı dönemde de yaşamaya başlamıştır. Ama düzen bunu kendi içinde çözebilmiştir. Oysa burada yaratılmak istenen bir çözümsüzlük psikozudur. Toplum kendi kendini yönetecek bir halden çıkmıştır. Demokrasi işlememektedir. Oysa demokrasi çok da iyi işleyebilirdi. Çünkü toplum bir anlamda da politikleşmişti. Bu politiklik yeni bir seçim ve yeni bir uzlaşma ile krizin aşılması olabilirdi. Fakat düzen içi partiler ve onların çok saygı değer liderleri sanki bir kaos ortamı yaratmak için birbirleri ile yarışarak, gelecek günlerin hazırlanması için gereken ne varsa eksiksiz yapmaya devam etmektedirler. Ecevit zaten yükselen solu öyle çıkmaz sokaklara sokmuştu ki, CHP’nin toplum içinde yükselen son umut varlığı da sönmüştür. Kimse bizleri Ecevit’in çok iyi niyetli olduğuna inandıramaz. Aynı Ecevit 2000 Baharında istikrar bozulur diyerek eski hasmı için olmadık manevraların içine girerek, sanki bu toplum adam yetiştirmiyormuş havasını yaratmıştır. Yine aynı kişilik, 19 Şubat ve sonrasındaki süreçte büyük bir aymazlık içinde, siyasetin içinde alternatifsiz olduğunu, büyük bir şımarıklıkla ilan ederken, yaptığı herşeyin sorumlusu sanki kendisi değilmiş gibi, iktidarını sürdürmeye devam etmiştir. Ecevit’in 12 Eylül’ün hazırlanması sürecine Demirel’den ve diğerlerinden çok daha fazla katkı yaptığını ve toplumu sol gösterip sağ vurduğu için de aldattığını böylersek az laf etmiş bile oluruz.

Sürecin içinde yer alan sol örgütler / gruplar da bu oyunun içinde haberli ya da habersiz bir şekilde katkıları olmuştur. Bu cümle asla ve asla solun tarihine ya da yaşadıklarına dair bir suçlama ve küçümseme içermemektedir. Çünkü sol hala kendini sorgulamaktan ve kutsal görmekten bir türlü vazgeçmemiştir. Bu konu ile ilgili bu forum köşesinde çokça konuşulduğu için uzatmıyorum.

Darbe ile birlikte Türkiye’de yeni süreç başlamıştır. Kendi kendini idare etmesini bilmeyenlere demokrasinin ne olduğu anlatılacak, o yaşanan günlere dönmemek için neler yapılmaması gerektiği her gün kafalarına işlenecek, militanlaşmıi ya da politize olmuş kişilerin hayatla bağları kesilecek, onların saygınlıkları ve kişilikleri yok edilecek ( işkence ) eskiyi anımsatan ne varsa ortadan kaldırılacak. Aslında 1923 ve sonrasını yaşamayan bizler için bu süreci yaşamak o günleri yaşamak gibi bir şey olsa gerek. Kemalizm aynı yöntemle TC’yi Osmanlı’dan koparmıştır. Kemalistler ne kadar başarılı olmuşsa, 12 Eylülcüler o kadar başarılı olmuştur. Ve bu toplum Kemalistlerle yüz yüze gelmediği gibi, bugün 12 Eylül felsefesi ile de yüzleşmekten kaçınmaktadır.

Yetişen yeni kuşak o darbenin kuşağıdır. Bu nedenle hayata bakış açıları çok değişiktir. Düzene sahip olmaları ve bu düzen dışında bir alternatifin olup olmayacağını sorgulamama mantığı hep bu felsefenin ürünüdür. Sonuna kadar tüketim, Paris’te ne varsa İstanbul’da da o var metropollülüğü.

Özal bu dönemin vitrininidir. Özal bu toplumun yetiştirdiği en renkli devlet adamıdır. Var olan bütün teammülleri yıkmak için elinden geleni yapmıştır. 1984’lü yılara geldiğimizde hepimizin evinde telefon ve renkli TV vardı. Neredeyse herkes ehliyet sahibi olmuş, pazarlarına da yurt dışında yetişmiş meyva sebze girmiş, yabancı sigara ve içki kaçak olmaktan çıkmış, bir de devlet bundan vergi sağlar olmuştur. Bu dönemi Devletçi kapitalizmden çıkış olarak görmek yanlış değildir. Eski liderlerin hiç biri sahnede değildir. Askerlerin gölgesindeki başbakanımız, muhalefetsiz bir ülkenin tüm nimetlerinden yararlanmasını bilmiştir. Bu yeninden yapılanma süreci uyuşturucu trafiğinin hızlandığı bir dönemdir. Fakat uyuşturucu hiçbir devlet sınırları içinde elini kolunu sallayarak dolaşamaz.

1984 yılı ile birlikte bir güneydoğu sorunu başlar. Birkaç çapulcu karakol basmaktadır. Bunun nasıl bir plan olduğunu enine boyuna bilmemiz mümkün değil. Ama PKK’nın giderek güçlenmesi ile birlikte yeni Kürt işadamları ortaya çıkar olmuştur. Özal bunların bir kısmını, verdiği teşviklerle sermayedar hale getirmiştir. Güneydoğu ile birlikte kontrgerilla / Ergenekon yepyeni bir şekilde sahneye çıkmıştır. Susurluk sonrasında ortaya dökülen isimlerden, bir şey çıkıyor ki o da, Kürt Milliyetçileri ile Türk Milliyetçilerinin yaptıkları çıkar ortaklıkları. Türk Milliyetçileri Cudi dağlarında düşman kovalarken bambaşka ilişkilerin çine mi girmişti yoksa o ilişkiler olduğu için mi oradaydılar bilinmez ama, savaş bir çok şey için iyi bir örtüydü. Türkiye bir yandan artan dozda bir savaşla boğuşurken bir yandan da sanayileşmesini sürdürmektedir. Özal’ın deyimiyle ülke şantiyeye dönmüştür.

PKK güneydoğu’daki en kızgın savaş günlerinde dahi Türkiye’nin o bölgeye yaptığı yatırımlarına dokunmaz. Artık dokunmaz mı dokunamaz mı o da ayrı bir soru işareti. Bu savaş Türk ordusunun modernleşmesini de sağlar. Türk ordusu mevcudu ve yedeğiyle büyük bir gerilla savaşının içinden geçer ve çok şey öğrenir. Ordunun her türlü ihtiyacı karşılanır. Ülke silah tüccarlarının ihaleleri için bulunmaz bir yer haline gelir. Yepyeni helikopterler, tanklar, toplar ve konvansiyonel savaş gereçleri. Türkiye’nin silaha yatırdığı paradan haberi olmayanlar hala Uğur Mumcu’nun silah ve uyuşturu ile toplumu oyaladığına işaret etmektedirler. Ama biz bunları bir şekilde yaşadık ve yaşıyoruz. Türkiye bugün ordusu ve silah gücü ile bölgede caydırıcı bir rol üstlenmektedir. Bu da onun yeni dönemde yepyeni görevler üstleneceğinin anlamına işaret eder.

Türkiye Kapitalizmi muhalif gücün kendine eklemlenmesi gerçeğini ilk kez bu dönemde öğrenmeye bilinçli bir şekilde başlar. 141 – 142 – 163. Maddelerin ilişkin 1986 yılından itibaren başlayan muhalif gücün 1987 yılında TBKP’nin kurulması ile birlikte büyük bir ivme kazanır. TBKP SBKP’den bağımsız düşünülmeyecek bir partidir. Onu oluşturan TKP tam bir Moskava kökenli olduğunu iddia etmek ne suçlayıcı bir yaklaşımdır, ne de abartılı. O dönemin liderleri Nihat Sargın ve Haydar Kutlu’nun Türkiye’ye gelişleri, tutuklanmaları, açlık grevleri ve salıverilmeleri önemli bir süreçtir. Bu dönem Özal’ın bu maddeleri kaldırarak demokrasi havarisi gibi kendini sunması şeklinde sonuçlandırması, bundan sonraki her türlü muhalefetin aynı şekilde sönümlenmesine yol açacak bir sürecin ilk işaretleridir. Örneğin Nevruz, 1 Mayıs... Kapitalizm sanki bütün bunlar onun doğasında var olan şeylermiş, onların olmasının kendi devamına engel olan şeyler değilmiş gibi bir hava yaratmıştır toplum üzerinde. Bu başarılı da olmuştur.

Ahlaki Kapitalizm geçiş süreci, ahlaksızlığın en yüksek boyutlara vardığı döneme işaret eder. Benim memurum işini bilir, bırakın yapsınlar, bırakın geçsizler, Anayasayı bir kez delmekle bir şey olmaz bu oportünist rejimin ifadesidir. Vahşi kapitalizm bu dönemde en yüksek sömürü ve karlılığa ulaşır. Zaten ücretler darbe ile birlikte dondurulmuş, sayısı yıllık 6 olan ikramiye saysı, 4 ile kanunlaştırılmış, ( burada çok önemli bir şey var. 12 Eylül kapitalizmi öylesine koruyucu önlemler getirmiştir ki, örneğin, çok iyi bir fabrika sahibi var ve düzene aykırı olarak işçileri ile anlaşarak bam başka bir iş anlayışı geliştirmek isterse bu iş hukuku ile engellenir. Örneğin siz bir kapitalist olarak 5 adet ikramiye veremezsiniz.), grev hakkı elinden alınmış, toplu sözleşme büyük bir baskı aracına dönüşmüş ve sendikal faaliyetler durdurulmuş. Yani mesaj şu. Bu düzeni bu hale siz getirdiniz. Bu nedenle de yapacağınız her şey denetim altında olacak. Özal böylesi bir ortamda çok sevdiği zenginleri ile birlikte Hanedan oluşturmasın da ne yapsın? Son döneminde oğlunun da ortak olduğu korsan TV’ye göz yumarak bir çok sesliliğin ifadesi olan özel televizyonculuğun da önünü açmıştır. Bu bölüm içinde kullandığım çoğulcuuluk kelimesinin kapitalist kurumların çoğulculuğu şeklinde anlaşılması gerektiğini özellikle belirtmek istiyorum.

Özalizm bir anlamsa serbest girişimcilik ruhu demektir. Bu memuriyet mantığının tam karşısında olan bir mantıktır. Seksen sonrasında tüccar olan, bir şekilde kendi işini yapan sayısında büyük patlama yaşanmıştır. Ayrıca eski tüfek solculara da hayatta tek bir alternatif bırakılmıştı. Kendi işini yapmak. Bugün geçmişi sol kökenli olup da şu an sermayenin içinde olan ve düzenle bütünleşmiş bir çok örnek bulmak mümkündür. Bu onların suçlanması mantığını bereberinde getirmez. Ama maalesef sol kültür bunu da anlayışla karşılayabilmeyi bir türlü öğrenememiştir. Bu o insanların değil düzenin sorunudur. Düzen para kazanmanın bir sürü yolunun olduğu boşluklarla doludur. Bunu bulup çıkaranlar zenginleşmeyi becermiştir.

En trajik yıl 1989. Berlin Duvarı’nı yıkmaya çıkmış, binlerce genç. Ellerinde balyozlarla duvarı parçalıyorlar. 32. Günün unutulmaz sunucusu Mehmet Ali Birand duvarın önünde. Bir tarihin yıkılışının belgeselini sunuyor bizlere. Bir taraftan Romanya’da Çavuşesku halk mahkemesine çıkarılıyor ve yargılanıyor. Devrim yapıyoruz diyen yığınlar, demokrasi adına, özgürlük adına eski diktatörlerini kurşuna diziyor. Çavuşesku hiç kimse için iyi biri olmayabilir. Belki eli kanlı bir diktatör. Evren’in en sevdiği komşu ülke Devlet Başkanlarından. Ama yine de son bu şekilde olduğunda Devrim devrimlikten çıkıyor. Onun direnişi ise bence yiğitçe. Hele Apo gibilerle kıyaslanınca. Beş dakika sonra ölecek. Karısı ile birlikte yeni düzene karşı çıkıyorlar. Sovyetler’in kafası lekeli Komünist Parti Genel Sekreteri Gorbaçov, Perestroyka ve glastnostla reel sosyalizmin sonunu hazırlayan bir lider oluyor. Eski komünistler darbe yapmaya çılıyor ama ok yaydan çıkmış bir kere. Sosyalizm ölüm fermanını imzalamış. İflasını sunmuş.

Bu süreç Türkiye üzerinde de etkili elbette. Türk Müteahhidi yeni bir Rusya yaratmak için kolları sıvıyor. Bu süreç halen kapanmış değil. Rusya’yı kapitalizme taşıyan unsurların ara elemanları olarak Türkleri görüyoruz.

Bununla birlikte Türkiye’de kalan sol muhalefetin bittiğini görüyoruz. Birkaç gece içinde sol bitti diyen solcular görüyoruz Beyoğlu barlarında. Sosyalizm. Artık mümkün değil. Tek ülkede, kapitalizmle birlikte sosyalizm olmadığı anlaşıldı. Kapitalizm gelip geldi. Bu mantığı o gün kabul etmediğim gibi bugün de kabul etmiyorum. Sosyalizm, üretim araçlarının gelişmesinin bir ürünüdür. Yani bir anlamda da kapitalizmin ekonomik yönden gelişmesi ve kendini bitirmesi. Kapitalizm yaşanması gereken bir düzendir. Bir anlamda alternatifsizdir demek doğru olacaktır bugünkü şartlar ışığında. Ama ben kapitalist bir düzenin var olmadığı bir dünyada örneğin Doğu ülkelerinin, bir Hindistan’ın, kapitalizmi yaşamadan da sosyalizme geçebileceğine de inanıyordum. Ama o süreç kaçtı. Çünkü, gelişimin yolunun bu şekilde olması illaki gerekmiyor. Fakat mikrop bir kez bünye içine girdi mi tedavinin bambaşka yerlerde araması gerekiyor. Şu an kapitalizmin kendi iç çelişkileri ile yaşamasına şahit oluyoruz. Ve ekonomik anlamda. Ve bugün bile yapılacak çok şey vardır. Özellikle, kapitalizmin kart vizit gibi taşıttığı şu kredi kartlarına karşı büyük bir kampanya yürütülmelidir. Her türlü bireyselliğin ve atomizasyonun kırılması için yöntemler geliştirilmelidir. Kapitalizmin kültür ambargosunun kırılması için yep yeni organisazyonlara gidilmelidir. Üstelik kapitalist ilişkileri de kullanarak. Yani bunun ticaretini de yaparak. Çünkü bu işler için en büyük engel paradır. Sosyaslistler kapitalizmin ilişkilerini kullanarak da ona karşı olabileceğini ayırt edecek kadar yetkin insanlardır. İlk önce elbette bu ölü toprağının atılması gerekmektedir. Sosyalistlerin mevcut partilerine sahip çıkması gerekir. Bugün örneğin ÖDP kimin ne yanlış yaptığının tartışılacağı bir platform olmaktan çıkarılmalıdır. Sosyalizm bu ilişkilerin içinde oluşturulan yepyeni ilişkilerle olgunlaşacaktır. Biz bugün bu sosyalizmi bu düzenin içinde yaşayabiliyoruz. Ben yaşadığıma kendim adına inanıyorum.

Özal dönemi eski tüfeklerin sahne alması ile sona erdi. Çünkü eski tüfeklere verilmiş 12 Eylül öncesi bir söz vardı. Bu söz tutulmalıydı. 90’lı yıllar Demirel / Ecevit ikilisinin yıllarıdır. Ecevit / Mesut Yılmaz beraberliği daha 1993’lü yıllarda başlamıştı. Beraber basın toplantıları düzenliyorlar, ve ortak davranıyorlardı mecliste. Ecevit sanki nereye gittiğini bilen biri gibi inatçıydı. Solun birliğine yönelik tüm çağrıları reddetmişti. Sanki tek başına başbakan olacağını biliyor, ve bunun için ne SODEP’e, ne SHP’ye, ne de CHP’ye muhtaç olmadığını sezinliyor gibiydi. Ecevit solun ve sosyal demokrasinin en büyük düşmanlarındandır. Ve ben MHP’yi çok daha dürüst buluyorum. Çünkü, onlar neye karşı olduğunu söylüyor ve mücadelesini ona göre yapıyor. Ecevit ise içten içe bir hesabın içinde, sola solun içindeymiş gibi büyük bir zarar veriyor. Hiçbir akıl, hiçbir mantık, solu MHP ile koalisyon yapmaya ikna edemez. Rahşan Hanım’ın o günlerde yaptığı içime sinmiyor gibisinden beyanatlarının insanın nasıl midesini bulandırdığını şu satırları yazarken anımsıyorum. Bugün DSP MHP’yi iktidara taşımış bir partidir. Nasıl zamanında MSP ile koalisyon yaptıysa, MHP ile hükümet paylaşmaktan hiçbir rahatsızlık duymamıştır Ecevit.

Devletin DYP / SHP koalisyonu ile birlikte bir çeteleşmenin içine girdiğini bundan sonraki dönmelerde çıkan olaylar nedeniyle anlayacağız. Ergenekon hızla güçlenirken, PKK’ya karşı yürütülen savaşta Hizbullah gibi bir örgüt yaratılmış, ve bu örgüt sayesinde, güneydoğuda binlerce faili meçhul cinayet işlenmiştir. Bugün Hizbullahın ne olduğu anlaşılmaz bir yerdedir. Ne lideri var, ne bir ideolojisi var, ne bir propogandası var. Ne için var olduğu bile belli değil amas bu örgüt ne amaca hizmet ettiği bilinmez, Diyarbakır Emniyet müdürünün öldürülmesi eylemini gerçekleştirir. Uğur Mumcu, Çetin Emeç, Muammer Aksoy, Bahriye Üçok ve Kışlalı cinayetlerini gerçekleştirmiş olduğu ortaya çıkar. Neden peki? Uğur Mumcu PKK ve Apo’ya savaş açtığı ve ipliğini pazara çıkarmaya çalıştığı bir ortamda ve Hizbullahın PKK’ya karşı savaştığı bir ortamda neden öldürülür? Bugün dava dosyası garip bir hal almıştır. Toplumun kafası ne kadar karıştırılırsa o kadar iyi. Bugün normal bir gazete / TV seyreden bir vatandaşın bu ilişkileri anlayabildiğini sanmıyorum.

Doksanların ilk yarısı aynı yetmişli yılların son çeyreği gibi suikastler, cinayetler ve faili meçhullerle doludur. Güneydoğu Sorunu artık başedilmez hale geldiği gibi, uyuşturucu trafi de artık tavana vurmuştur. Piyasa içinde bir kara para aklama lafı dolaşır durur. Televizyonlarda haber programlarında bu ifadenin üzerine basa basa konuşulur. Birileri kara para aklıyorlardır da bu kara para nedir, nasıl oluşur, kaynağı nerelerdedir haber konusu olmaz. Kara para kazanmak suç değilmiş de onu aklamak suçmuş gibi toplumun kafası başka yöne çekilir. Ve bu kara para öylesine popülerleştirilir ve reality show programlarında öylesine sıradanlaştırılır ki, mesela çok parası olan ve bunun kaynağı bilinemeyen herkes için kara para ile zengin oldu yakıştırması yapılır. Bu kadar topluma yayılmış bir şeyin, sadece, sıradan insanlar tarafından yapıldığı açıklaması ne kadar tatminkardır acaba?

Uğur Mumcu Güneydoğu sorununda çok soru sormaya başlamıştı. Bu savaşın sebeninin görünenin çok ötesinde olabileceğinden hareket etmekle canı için kalan son şansını da yitirmiş oldu. Üstelik ölmeden önce aynı Abdi İpekçi gibi çok önemli şeyler açıklayacağını ortaya atması, yine aynı onun gibi Amerikan Konsolosluk elemanları ile görüşmesi, onlara gazetecilik kimliğinden gelen kuşkucu sorular sorması ile sonunu hazırlamıştır. Uğur Mumcu’nun ölümü işte bunun için de çok önemlidir. Bu forumda bazı tartışmalarda, MİT’in kendi hesaplaşmasının sonucu öldürüldü geçiştirilmelerinin çok ötesinde önemi vardır. Uğur Mumcu’nun ölümü, dirisinden daha çok iş yaptı. Bugün Uğur Mumcu’nun kişiliği, popüler medyada bambaşlaştırılmak istenmektedir. Ve Uğur Mumcu 1. Cumhuriyet’in en ateşli son savunucusu olarak tarihe yazılmıştır.

Ahlaki Kapitalizm - 2

2009-07-11T16:11:00.001+03:00

Ahlaki Kapitalizm - 2
Melih Arsun

Demokrat Parti’nin iktidarı bir askeri darbe ile bitirilir. Türkiye’nin demokrasi tarihi diğer dekokrasilerle karşılaştırıldığında çocuk kalır. İngiltere’nin 1200’lü yıllardan, Fransa’nın 1700’lü yıllardan hatta Yunan’ın ilkçağlardan itibaren kurmaya çalıştıkları kültürle Anadolu insanı Meşritiyeyle birlikte tanışmıştır. Oy vermenin anlamını bile bilmeden sandığa gidilip oylar atılmıştır. Hal böyle olunca da gelişim biraz “onlar” nasıl yapmışla, biraz da spontane davranışlarla olmuştur. Demokrasinin de demirkırata dönüşmesi de Anadolu insanının yaratıcılığıdır.

Bu coğrafya darbelere pek yabancı değildir. Ama bir umut kırıcı gelişmedir 27 Mayıs. Bilgiler evrenseldir. İnsanlığın birbirine aktardığı şeylerdir. İngiltere’de de Amerika’da da, Fransa’da da büyük acılar yaşanmıştır. Bütün bu tecrübeleri her halkın her milletin yaşaması gerekmez. Türkiye’nin de bütün dünya demokrasisinden alacağı çokşey vardır. Örneğin 1789 Devriminden sonra da bir sürü devlet adamı idam edilmiştir diye siz yeni kurduğunuz bir demokraside seçilmiş bir başbakan asamazsınız.

1946 seçimleri ile birlikte dört çok partili seçim yaşanmıştır ülkede. Bunlardan ikincisinde iktidar değişmiştir. Bu iktidarı halk değiştirmiştir. Bu bir süreci başlatan hareketti. Elbette bu gerçeği de abartmamak gerek. Halkın bunu büyük bir bilinçle yaptığını söyleyerek, insanların demokrasi kültürünün içlerine sindirdiklerini iddia etmek de bir başka çocukluk olur. Ama bir şekilde bu işin içine girilmiş oldu. Menderes direnmeyip, giderek zorba diktatör havalarına girmeyip, 1950’de İnönün’nün yaptığını yapabilse ve 27 Mayıs öncesinde seçimlere gidebilmiş olsaydı, büyük bir ihtimalle bu iktidarı değiştirebilme gücü ülkeye iyice oturacaktı. Bir fırsat hem askerlerce hem de iktidar sahiplerince bu halkın elinden alınmış oldu. Üstelik aynı şey yirmi yıl sonra da tekrarlanacak ve tarihten ders almasını bilmeyenler için bir tekerrür yaşanacaktı.

Birinci darbenin hep demokrat yanından söz edilir. Özellikle CHP’liler sahip çıkar bu gerçeğe. Üniversite hocaları, o dönemin öğrencileri ve bu yaşadığımız dönemin aydınları da sahip çıkarlar. Anayasası ile getirdiği hak ve özürgürlükleri ile birlikte. Aslında sonuçlardan yola çıkarsak bu darbenin biraz teşkilatsız, plansız ve programsız yapıldığı ortaya çıkacaktır. Darbenin askeri kanattaki ilerici unsurlar tarafından yapılması bir şans mıydı, bir tesadüf müydü, yoksa ABD kendi derdine düştüğünden Türkiye’yi bir anlık ihmalinin sonucu muydu bilinmez ama bunu izleyen yıllar, evrensel kültür değerlerinin ülkeye daha rahat girip yaygınlaşması ve bu kültür varlıklarıyla tanışan Türk Aydınının ülkeyi değiştirebileceği ve söz sahibi olabileceğinin farkına vardığı yıllardır. Sol kültürün sıklıkla okunabiliyor oluşu, yeni kurulan sol partiler, gelişen kapitalizme bağlı olarak yükselen işçi sınıfı ve onun sendikal haraketleri, bize devlet kapitalizminden çıkıp, çok da uluslar arası nitelik taşımayan bir nevi yerel kapitalizmin kurulması sürecini işaret etmektedir. Grev ve toplu sözleşme hakkı çok önemli bri anayasa maddesidir. Daha işçi sınıfı bunun çok iyi farkında olmadan üniversiteli aydınların anayasa hazırlarken koydukları ve askerin de çok karışmadığı bu madde, 12 Eylül’ü hazırlayan bir sürecin ilk adımıdır. Bu madde sayesinde İşçi sınıfının hakları korunmuş, ve işçi sınıfı masaya oturduğunda haklarını alarak kalkabilmiştir. Seksen öncesine kadar işçi sınıfının düzenden aldığı pay görece, seksen sonrasına göre refah seviyesinde olduğunu iddia edebiliriz. 12 Eylül Askerlerinin aldığı ilk karar işçinin ücretlerini dondurmak, altı ve daha çok olan ikramiyenin dörtle sınırlandırmasını sağlamak olmuştur. Sanki başka hiç işi yokmuş gibi.

Sonuçlar 27 Mayıs’ın iyiki yapılmış havasını hep destekler nitelikte. Fakat bütün bunlar Kemalist tepeden inmeciliğin sonuçlarıdır. Bir çoğu alınmış değil verilmiş haktır. Bu nedenle uzun yıllar ne olduğunu çok kimse anlamamıştır. Elbette evrensel değerlerdir ama bilince çıkmadan sunulmuş şeylerdir. Bu nedenle işçi sınıfı bunu seksen sonrasında daha gür sesle haykırmıştır. Çünkü bunlar bilince çıkmış gerçeklerdir. Ve her şeye rağmen bu dönem üç devlet adamının idam edildiği bir dönemdir. Bir çok açıdan Menderes’in vatana ihanet ettiğini ispatlayabilirsiniz. Hakkında olmadık deliller bulmak da mümkün. Ama hiçbir zaman asılmayı hakedecek deliller değildir bunlar. Bu ülkenin ve düzenin bir başbakanıdır. Seçimle iş başına gelmiştir. Bu ülkenin insanının neredeyse % 60’nın oyunu almıştır. Bu insanların bilinçaltına çok farklı olarak yansımıştır. Menderesin bugün İstanbul’un orta yerinde bir Anıt - Mezarı bulunmaktadır. Birileri asarsa birileri de onu ölümsüzleştirir. Demokrasi hiçbir zaman böyle bir şey değildir ve olmamalıdır da.

Kapitalizmin ilk kazasından biraz ucube diyeceğimiz bir ikinci çocuk doğmuştur. Biraz yerel, biraz uluslarası olmaya çalışan ama gücü yetmeyen, büyük oranda devletçiliğe yaslanmış, emperyalizmle çoktan barış yapmış hatta onun bütün kurallarını kabullenmiş, halkına güvenmeyen ve onu cahil gören, geniş coğrafya içinde ben nereyi talan edebilirim zihniyetinde olan, nasıl gelişeceğini bile bilmeyen, çünkü çoğu konuşmasını bile beceremeyen, bir burjuvazi ve onun düzeni. Bu dönemin dış tekeller tarafından da pek önemi yoktur. Yani yatırım yapmaya değecek hiçbir gelişim çizgisi göstermemektedir.

Atatürk’ün Yurtta barış cihanda barış sloganı ülke içinde iyi tutmuştur da dünya silah tüccarlarının işine gelmemiştir. Her ne kadar Türkiye silaha yatırım yapıyorsa da ülke insanının içinde bulunduğu bu huzur havası, barış havası, bir anlamda ne gerek var düşüncesine doğru yönelimi sağlamıştır. Böyle havadaki bir halka siz nasıl silah satarsınız. Atatürk ve Venizelos kol kola girmişler ve barış imzalamışlar, Güneyde Irak, İran, Pakistan’la anlaşmalar yapılmış, Balkanlarda da bir Pakt imzalanmış. Tek tehlike SSCB için de Nato’ya girilmiş. Böyle bir devletin savunmaya milyonlarca dolar akıtmasını nasıl izah edersiniz? Türkiye’nin son onbeş yılda harcadığı silahlanma gideri dış borcunu geçiyor. Demek ki bir güneydoğu sorunu yaşanmamış olsaydı şu an bambaşka bir Türkiye olabilecekti.

Kıbrıs sorunu tam bu dönemde patlak verdi. Tarihi komplolarla açıklamaya kızanlar var ama, insanın mantık süreci işlediğinde bu noktaları buluyorsunuz. Nasıl yorum yaparsanız yapın. Kıbrıs Sorunu Türkiye’yi hazırlıksız yakalamıştı. Türkiye’nin askeri yönden hiçbir ön hazırılığı yoktu bunun için. Kıbrıs’ta olup bitenler tarafsız bir gözle bakılırsa bir insanlık dramıdır. Ben burada taraf yazmıyorum. Kıbrıs – iki kere gidip gördüm – iki halkın kol kola yaşadığı bir adadır. Elbette Rum ağırlık bir nüfus yapısı vardır. Ama yine de burası Türkler için de bir vatan olmuştur ve karşılıklı bir kabullenmedir. Aynı şeyi Gökçeada için de yazmak mümkün. Mübadele yıllarında bir çok Rum malını mülkünü bırakıp adayı terketmek zorunda kalmıştır. Fakat oradaki hava sizi kuşatır hemen . Farklı olmanın ve bir arada olmanın havasıdır bu. Hali hazırda, Kıbrıs’ta Rum tarafında kalan Türkler de Türk Tarafında kalan Rumlar da kardeşçe ve mutlulukla yaşamaktadır.

Sanırım Emperyalizmin en kirli yüzü ve en içten pazarlıklı tarafı bu. Masa başında iki halkın birbirine düşünürülmesinden menfaat sağlamak. Emperyalistler hakkını vermek gerek bu işi iyi biliyorlar. Uyguluyorlar da. Kıbrıs’a Ecevit’in kurtarıcı gibi gitmesinde şaşılacak bir taraf yoktur. Çünkü Türkiye o dönemin başlaması ile birlikte silahlanmaya, çıkarma gemisi almaya ve deniz kuvvetlerini güçlendirmeye yönelmiştir. Şartların en uygun olduğu dönem nedense şiddet eylemlerinin en arttığı ve Türk tarafının neredeyse proveke edildiği dönemdir. Silahlanmanın ilk emareleri ile birlikte Türkiye günümüze kadar gelen bir gelenekmiş gibi silah tüccarlarının kadim dostu olur. Küçücük Türk Donanması, nasıl ettiyse koca 6. Filoyu geçerek Kıbrıs’a çıkıverir. Türk ve Yunan Halklarının arsasındaki dostluğu kurma çabalarına bugün doğa da yardım etmektedir. Ne rastlantıdır bilinmez, Türkiye’nin baş belası olmuş bir adam bile Yunanistan Dışişleri bakanının korumasına giriverir. Ta Kenya’lara kadar refakat edilir. Bu emperyalislerin bir şekilde Türkiye ve Yunanistanı tetikleyip, onlara bol bol silah satmasının önüne geçecek politiklar üretmek bugün herkesin görevi olmalıdır.

Ecevitli Demirelli demokrasi yıllarında, Türkiye Halkı çekişmeyi, polemiği, inatlaşmayı öğrendi. Geçenlerde Ecevit’in yazmış olduğu Atatürk ve Devrimcilik isimli bir kitaba rastladım bir ahbamın evinde. O satırları yazan kişinin Ecevit olduğuna inanamadım. Daha Genel Başkan olmadığı yıllar.

1971 Darbesi öncesi özellikle 68’li yıllar gençliğin herşeyin farkına vardığı ve antiemperyalist düşüncelere sahip olarak sokaklara döküldüğü yıllar. 6. Filo’nun askerini Dolmabahçe’den denize dökecek kadar üyrekli ve inançlı bir gençlik. Üniversitelerinde boykotlar yapan bir gençlik. Örgütlenen ve ülkesine sahip çıkan, rejimi rahatsız eden bir gençlik. O zamanın gençiliği Kemalizmden alıyordu büyük oranda gücünü. Sosyalist de olsa.

Elbette bu hareketli, eylemi seven, haksızlığa anında müdahale eden ve örgütlü gençlik kimsenin işine gelemezdi. Engellenmeliydi. 71 Darbesinin amacı bu muhalif gücün kırılmasıydı. Bir anlamda kitleler sakinleştirilecek, sakinleşmese bile düzen içi güç haline getirilecekti. Kitlelerin düzen içinde sanki düzeni değiştirmeye çıkmış gibi görünen bir lider bulması uzun sürmedi. Bu isim Ecevit’ti. Bir anda çok sevdiği lideri ile 71 Darbesi hükümetine milletvekili verilmesi hususunda ters düşerek, dağlara taşlara bir umut diye adı yazılacak adam haline gelen “son peygamberimiz” kitleleri peşinden sürüklemeye başlayarak bir disiplin sağlayacaktır. Amansız rakibi Demirel’le savaşarak, işçinin emekçinin haklarını korumaya soyunan bu büyük devlet adamının aynı günlerde Bilderberglere bir er yıl arayla üye olmaları da ne büyük rastlantıdır. Bir anda iktidara gelişi, yükselen muhalif antiemperyalist gücün, Kıbrıs’a yönlenlendirilmesi, takunyacılarla koalisyon ve kendisi için anayasayı çiğnediği Demirelle aynı masaya oturmama gibi dirençli ve inançlı Türk Solcusu. Türkiye Ecevit / Demirel polemiği arasında seksenlere gelinceye kadar epey de zaman kaybetmiştir.

Ve görev süreleri dolmuştur. Artık gelişen kapitalizmin önünde duran bir gerici feodal gibi sırıtmaya başlamıştır, Kooperatifçi Ecevit’le, Orta Anadolu çocuğu Demirel. Üstelik artık muhalefeti dizginleyememektedirler. Özellikle Ecevit sol gücü elinden kaçırmıştır. Ayrıca TÜSİAD patronlar klübü devletin karşısında söz söyleyebilme gücüne ulaşmıştır. Ağır sanayi hamlesi başlamış, Türkiye’nin her tarafında fabrikaların bacalarından duman tütmeye başlamıştır. 61 Anayasası ile işçi sınıfına söz geçirmenin olanağı kalmamıştır. Emperyalizm koruyucu gümrük duvarlarından sıkılmıştır. Türkiye’nin iyi bir Pazar olabileceğini görmüş ve bu coğrafya olarak da iyi konumda olan ülkenin kapitalist gelişimini desteklemeye karar vermiştir. Ama bu haliyle imkansızdır. Bu işi yapacak bir adam bulunmalıdır. Ama bu adamın arkasında bir geçmişi olmamalıdır. 1978’da Ecevit’in önüne sunulan programın Ecevit romantik bulmuş, ve bu programın ara rejimsiz uygulanamayacağını savunmuştur. Bu ülkede her şey bu kadar açıkça da konuşulabilmektedir. Ama yeri zamanı öylesine ilgisizdir ki kimsenin dikkatini çekmez.

Bu dönemde birkaç paragraf da aydınlar ve lider kadroları için açmak istiyorum. Aslına bakılırsa hem talihli hem de talihsiz bir süreç yaşandı. Eylemlilik açısından yetmişli yıllar altın çağ olarak nitelendirilebilir. Fakat bu zaman diliminin bilinçlenme açısından ve tanımlanabilirlik açısından eksiklikleri olduğu muhakkak. Günümüzle bir kıyaslama yapmak gerekirse, bugün bilinç düzeyi ve dünyayı, olup bitenleri tanımlama daha yüksekken, eylemlilk neredeyse sıfır noktasında. Bu ikisi arasında ters orantı olduğunu sanmıyorum ama insanlar düşünmeye daha fazla vakit ayırdıklarında, sokaklardan uzaklaşıyor sanırım. Yine, bazı grupların içinde yer alan şahısların seksen sonrasında bambaşka platformlarda olması yadırganır oldu. Bir takım kişiler dönek damgası yerken, dışlandı. Oysa o günlerin en dinamik yanı muhalefet oluşuydu. 68 gençliği her şeye muhalifti neredeyse. Bu çoğu zaman savrulmayı getirdi. Çünkü kapitalizm bu muhalif kitleyi kendi dinamikleri içine katarak sanki kendi doğasında olan bir şeymiş gibi sundu. Kapitalizm böylece bir puan daha kazanmış oldu. Özellikle Çekoslavakya / Prag Baharının Sovyet tankları altında ezilmesiyle. Çünkü muhalefet, değişim reel sozyalizmin de kapısını çalmış, kapitalizm o güçle yükselirken, geleceğin düzeni olan sosyalizm çok kötü bir sınav vermiştir. Bu da olup bitenin bir sosyalizm olmadığını Prag’ın batısında kalan gençlere çok güzel sunulmuştur. Her şeye karşı olmak da bir güç değil. Çünkü bir program ve hedef olmalı. Gidilecek bir nokta. O olmayınca, gücünüz verimsizleşiyor. Türkiye’de de muhalif kitle bir anlamda CHP’nin içine sıkıştırılırken, diğerlerinin giderek marjinalleşmesi yaşandı. Bu marjinalleşmede ben örgütlerin ilk planda suçlu olduğunu düşünmüyorum. Düzen yaptığı baskı ve yıldırma politikalarıyla insanları illegalliteye zorlamıştır. Kendisine karşı yegane örgütlenmenin gizlilik esasına göre olması gerektiğini ideolojik olarak da yerleştirmiştir. Ve sol da buna sahip çıkmıştır.

Bu sürecin içinde yer alan ve gelecek için çok iyi bir lider kadrosu oluşturacak yiğit gençler ellerine silah alıp kırsala çıkınca, karışlarına düzenli ordu çıkıp, yok etmiştir. Bu solun en büyük yenilgisidir. Gelecek perspektifinin yanlış kurulmasının sonucu, bu insanlar yok olmuştur. Şöyle bir fantezi kurmak lüksümüz varsa eğer gözlerimizi kapayalım. Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, Ulaş, Hüseyin, Mustafa, İbrahim Kaypakkaya gibi örgüt liderlerinin yaşadığını ve bir partinin içinde yer aldıklarını düşleyelim. Gerisini herkes kendine göre kursun. Eğer onlar da bildiğimiz gibi liderler gibi yapmayıp, kendilerini putlaştırmazlarsa, benim hayalimin sonu çok güzel devam ediyor. Sizinkini bilemem.

Yetmişlerin sonuna doğru kapitalizm kendi rotasını çizmişti. ABD Türkiye’nin misyonunu belirlemiş, onunla ilgili tüm senaryolar hazırlanmıştı. Kapitalizm için tek ihtiyaç duyulan şey paraydı. Demirel’in ağzında sakız olan yetmiş sentlik bir para. Bu para nasıl bulunacaktı? Belli bir tarz bulunmuştu ama sanayiyi desteklemiyordu. Kaçakçılık, silah ve uyuşturucu ticareti. Önce Abdi İpekçi, sonra da onun kaldığı yerden Uğur Mumcu bunun izini sürmüştür. Aslında bu iz doğru bir izdi ve doksanların sonunda bu işin ipliğinin pazara çıkması ile ispatlanmıştır.

Ahlaki Kapitalizm - 1

2009-07-11T16:09:00.000+03:00

Ahlaki Kapitalizm - 1
Melih Arsun

Türkiye 1923 yılı Ekim ayında Cumhuriyetini ilan etti. Bu bir devrimdi. Saltanata son verilmiş, millet idaresine dayalı bir düzen resmen kurulmuştur. Bu kolay bir süreç değildi kuşkusuz. Bu süreci 1908’den başlatırsak karşımıza öylesine hızlı yaşanan bir tarih çıkar ki, insanın başı döner.

Taner Akçam’ın bir kitabından okuduğum satırları aktarmak istiyorum. Okurken kendimi gülerken bulmuştum. Bu satırları yazan bir Osmanlı aydını.

“...bir fesad coşmuştur gidiyor. Girid gitti, Trablusgarb gidiyor, Türkiya gidiyor, İslamiyet gidiyor...” “...Bu hafta haritaya baktım ( ? ) . Çoğu gitti azı kaldı. Bu da gidecek an karîb.”

Böyle bir hava vardır, Devlet – i Ali’de. İttihat ve Terakki Cemiyeti 1908 devrimi ile iktidara ortak olduklarında, tek düşünce Vatan’ın kurtarılması ve eski şatafatlı günlere döndürülmesiydi. İmparatorluk inşaa edilecekti. Ama “imparatorluğun en uzun yüzyılı” (İlber Ortaylı) istisnasız herkeste derin izler bırakmıştır. Osmanlıyı Osmanlı yapan etnik kökenler teker teker ayaklanmış, Osmanlı’nın esas toprağım dediği ve kendini ifade ettiği Balkan yarımadası yavaş yavaş elden çıkmıştır. Yıllarca süren ayaklanmalar, katliamlar, ve göçler. Formül aynıydı. Etnikler çeteleşiyor, yerli halka zarar veriyor. Yağmalıyor, katlediyor, bir anlamda bu toprakları terk etmeye zorlanıyor, devlet üzerine gidince, “yandım aman” diyerek emperyalist güçlere başvuruluyordu. Yıllarca süren savaşlar sonunda her sulh masasından bir toprak parçası daha kayıp gidiyordu. İmparatorluk dağılıyordu... Mora isyani ve savaşı bastırılmış, savaş kazanılmış ama masada kaybedilmişti. Aynı şey, Bulgaristan’da, Mekadonya’da, Sırbistan’da, Arnavutluk’ta olmuştu. Son Balkan savaşı ile birlikte bugünkü sınırlar çizilmiş oldu. 1. Dünya Savaşı’na girerken Osmanlı Balkanlardan tamamen çekilmişti. İçinde Cumhuriyat Kadrolarının da bulunduğu İttihat ve Terakki’nin kurucuları ve elemanlarının yaşadığı tüm Balkan şehirleri artık Osmanlı değildi. Bunu ne Enver Paşa’nın, ne Talat Paşa’nın, ne de Mustafa Kemal’in kolay kolay hazmettiğini sanmıyorum.

Bununla birlikte İttihat ve Terakki içinde çok iyi yetişmiş kadrolar olmasına karşın, Enver Paşa gibi karizmatik, hayalperest, romantik, öngörüden yoksun, tarih bilinci olmayan ve hislerine yenik düşen bir liderin iktidar olmasının cezasını Türkiye halen çekiyor. Birinci Dünya Savaşı bir oldu bittidir. Alman Devleti ile Osmanlı’nın kader birliği yapması da bir tesadüf değildir. Emperyalist Devletler hasta adamı bitirmeye karar vermişlerdir. Bu nedenle Enver Paşa’nın İngiltere’ye, yanaşması, iki adet savaş gemisi yaptırması İngilizlerin planlarını uygulamalarını engellemez. Ayrıca Musul, Kerkük petrolleri çok değerlidir. Arap Yarımadası, İsrail ( Vaadedilmiş Topraklar ), Suveyş, Kıbrıs, Kafkaslar ve İran öylesine önem arz etmektedir ki artık buralarda Osmanlı nufuzunun olmasına kimse katlanamazdı. İki dünya savaşında çok önemli bir nokta vardır ve hiç tartışılmaz. İsrail ve Museviler... Rolleri çok önemlidir. (Burada bu konuyu ben de açmayacağım.)

Osmanlı Coğrafyasının ne kadar önemli olduğu gerçeğinin günümüz politikalarında da yansımları açısından tartışmaya açmak zaten anlamsızlaşıyor. Bu savaş Osmanlı’nın bitişini, Türkiye’nin kuruluşunu sağlamıştır. Elbette büyük acılar yaşanmıştır. Çanakkale’de yaşanan bir Dünya Dramıdır. Sarıkamış’da koca ordu savaşmadan yok olmuştur. Arap çöllerinde Osmanlı ordusu arkadan vurulmuştur. Önde İngiliz / Fransızlarla savaşırken, Lawrens’ın örgütlediği Araplar arkadan vurmuştur Osmanlıyı. Ermeni Techiri sonrasında bir kırıma dönüşerek çok daha büyük acılara ve yıllara kin tohumları eken bir süreci başlatmıştır. Bütün bunlar şunda birleşmemizi kolaylaştırabilir. Birinci Dünya Savaşı neredeyse Osmanlı’yı bitirmek üzere yapılmıştır. Bu elbette serbest bir düşüncedir ve kendi tarihimiz açısından değerlendirdiğimizde doğruluk payı bulunabilir. Genelleştirmek doğaldır ki yanlış olur.
Bununla birlikte İttihat ve Terakki kadrosunun savaş sonrası senaryoları da vardır. Olası bir yenilginin ve işgale karşı örgütlenme ve silahlı direniş çetelerinin oluşturulması. Yine sonuçlardan yola çıkarak bir genelleme yapalım. Mondros Ateşkesi sonrasında başlayan işgaller ve mantar gibi bitiveren etnik kökenli cemiyetler ve onların karşısında kurulan Müdaafayı Hukuk Cemiyetlerinin kısa sürede bir araya gelmeleri her kesimin belli bir beklenti içinde olduğunu ve ona göre hareket ettiğinin göstergesidir. İstanbul’daki Hükümet işlevselliğini yitirmiştir. Buna karşın yapılan seçimler ve oluşturulan yeni meclis, ve meclisin kendi sınırlarını çizmesi ile birlikte ( Misak-ı Milli ) Türkiye’nin oluşum süreci başlamış oldu.

Türkiye’nin kuruluşunu kolaylaştıran, işgali bitiren ve Kurtuluş Savaşında büyük bir başarı haline gelen şey Birinci Dünya Savaşı’nın üçüncü yılında meydana gelen Şubat ve Ekim Devrimleri. Bolşeviklerin iktidara gelişi ile birlikte, Sovyetler için emperyalist savaş sona ermiş, sosyalizmle birlikte de yep yeni bir stratejik dünya oluşmaya başlamıştır. Böylesi bir düzen, Lozan’ı kolaylaştırmıştır. Emperyalistler için başka bir alternatif kalmamıştır. Sovyetlerin hemen Osmanlı ile ateşkes yapması, işgalcileri zor durumda bırakmıştır. Çünkü Anadolu’da başlayan isyanın giderek bolşevik karekter kazanması da mümkündü. Çerkez Ethem Efsanesi malumdur. Üstelik Mustafa Kemal bu kartı da oynamayı bilmiştir. TKP kurulmuş ve resmiyet kazanmıştır. Fransızlar ve İtalyanlar işgali kendi vatandaşlarına anlatmakta zorluk çekmiştir. Sonuçta hiç alakası olmayan bir Türk Yunan savaşı Kurtuluş Savaşımız olmuştur. Emperyalistler bu savaşın mirasını hala bu iki ülke halkları arasında kullanmayı sürdürmekte, iki devletin de çok önemli kaynaklarını silaha yatırmalarını teşvik etmektedir.

İzmir İktisat Kongresi ile Türkiye’nin kapitalist bir devlet olduğu Lozan öncesinde dünyaya ilan edilir. Fakat Osmanlı Devleti kapitalist olmadığından ve ülkede sermayeder olanlar da Ermeni Tehciri ile ortadan kaldırılıp, malları da Kurtuluş savaşında kullanıldığından devletin kapitalist olmasından başka bir seçenek kalmamıştı. Vehbi Koç’un nasıl kapitalist / girişimci olduğu bilinir. İlk Meclis binasının inşaasında devlete sattığı mallarla zenginleşmesinin ve devletle birlikteliğinin yolu açılmıştır.

Lozan sonrası, ve Cumhuriyet ilanı ile birlikte başlayan süreç, bir ülkenin imarıdır. Türkiye Osmanlı’nın borçlarını da devralmıştır. Fakat bu kalkınma hamlesi 1950’li yıllara kadar hazineden açık verilmeden devam etmiştir. Planlı, Devletçi kalkınma Atatürkün ilkeleri haline gelmiştir. Bir çok Kemalistin başını döndüren ve Devletçiliğin vazgeçilmezliğini ortaya koyan gerçek de bu Asrı Saadet dönemidir. Oysa bu dönemin bir özelliği insanların idealist olmalarıdır. Atatürk iyi bir devlet adamıdır. Bütün taşları yerlerine koymasını bilmiştir. İlk yaptıkları yeni bir devleti milleti ile birlikte ortaya çıkarmasıdır. Bu milletin dili olacaktır. En önemlisi tarihi. Sonra, bu devlet muhasır milletler gibi giyinmeli, kuşanmalıdır. Takvimi ona uymalı, aynı ölçülerle konuşulmalıdır. Bu içindeki halkın anlamadığı bir süreçtir. Zaten bunların halka anlatılması için bir neden de yoktur. Bu şeyler iyidir ve yapılmalıdır. Başka türlü o devletler gibi olmak mümkün değildir. Böylece Anadolu’da garip devlet ve onun içinde yaşayan garip bir millet ortaya çıkar. Kimliği olmayan, kişiliği, olmayan, ne konuştuğunu bilmeyen, kendisine sunulan tarihi anlamayan, istsinasız herkesin Türk olduğu bir Devlet. Bir iğne yapmaktan muhtaç olan bu insanlar, önce bankalarını kurarlar. Sonrada küçük küçük işletmeler. Bütün bunlar devlet eliyle gerçekleşir. Bununla birlikte birkaç toprak ağası, girişimci kılıklı kişilere de devlet eliyle bir takım teşviklerle işletmeler kurması sağlanır.

Avrupalı devletler gibi demokrasi denenir. Atatürk yanına çağırdığı birkaç arkadaşına kendi partisinin karşısına parti kurmasını emreder. Parti kurulur. Elbette bu parti içinde muhalif unsurlar barındıracaktır. Oysa Devletin sahibi buna kafa olarak hazır gözükse de yapacakları açısından hazır değildir. Kurulan iki parti değişik zamanlarda devlet içi komploya kurban gider. CHP bu ülkenin herşeyidir. Türkiye’nin en büyük bankasının sahibidir. Meclisin sahibidir, hükümettir, yeniliklerin öncüsüdür. Bir şeyden anlamayan halkın itici gücü önderidir. Devrimcidir. CHP ile halkın kopuşu bu elitizm içinde başlar. Zaten Osmanlıdan beri halk için devlet zeval gelmeyecek bir kurumdur. Herkes onun için var olur. Yıllardır tüm camilerinden okunan ezan Türkçeleşir. Sevimsiz, garip bir “Tanrı uludur!” nidaları ile inler Süleymaniye. Laiklik, layikliğe dönüşmüştür çoktan. Bu topraklarda yaşayanlar hiçbir zaman şeriatçı olmamıştır ama inançsız da kalmamıştır. Tarikatları, tekkeleri ile güzel bir tassavvuf kültürü de kurmuştur. Ama bütün bunların ortadan kaldırılması ile birlikte yeni bir din insanların önüne sürülmeye çalışılmıştır. Elbette bütün bunlara karşı bir tepki doğmuştur. Bu devletin bir benzeri de kuzeyde Sovyetler birliğinde kuruluyordu. Neredeyse tıpa tıp. Ama sovyetler dille, harflerle, gelenk göreneklerle pek oynamadan bu işi yapıyordu. Zaten bu iki ülkenin de çüküşü aynı döneme rastlar.

Atatürk yaşadığı sürece, kendi kaynakları ile büyüyen bir ülke kurmuştu. Zaten ülkenin kaynakları halen bir Türkiye yaratacak kadar vardır. Ama bir türlü o plan program yapılamamaktadır.

Geçenlerde bir iş için bir yerde bulunuyordum. Oldukça yaşlı bir bey çok ilginç bir konuya temas etti. Trabzon Beşikdüzü. Onun iddiası şöyleydi. “Bizim Beşikdüzünün etrafını koca beton duvarlarla çevirin. Bu haliyle herhalde bir elli yıl kimseye muhtaç kalmadan içeride yaşarız biz.” Bunu Türkiye’nin bir çok bölgesi için söylemek mümkün. Son dönemde ortaya çıkan şu bor madenleri. Kendi zenginliğimize sahip çıkamıyoruz.

Elbette kapitalizm kendi kendine yeten bir zihniyetle yaşamayı sevmez. Sonradan değineceğimiz gibi Türkiye son yirmi yılda kapitalizme göbekten bağlı hale getirilmiştir. İnönü dönemi bir direnişin ifadesidir. İnönü politika sahnesinde Atatürk’den daha fazla kalmıştır. Lozan’da Emperyalistlerin ağızlarından niyetlerini bizzat dinlemiştir. Bu nedenle de koruyucu kalkanlarından uzun süre vazgeçmek istememiştir. Türkiye’yi savaş içinde şavaşa sokmadan ama savaşıyormuş gibi yönetmiştir. Bu onu halkın gözünde sevimsizleştirmiştir, ama yüzlerce ton altın rezervi ile ardıllarına kolay bir hareket alanı bırakmıştır. Bu parasal güç 1950 sonrasındaki sanayileşmenin yolunu açmıştır. Demokrat Parti sağın vazgeçilmez popülizmin de kullanarak kitlelerin içinde yaygınlaşmıştır.

Demokrat Parti üyeleri CHP’den farklı olarak direkt Kurtuluş Savaşının içinde yer almayan, daha çok yerli komitacı ve toprakağalarının bulunduğu, ve zamanla Atatürk ve İnönünün karşısında yeralan muhaliflerin toplandığı bir partidir. Bu partiyle birlikte kapitalizmin devletçilikten kurtulmasının yolu açılmıştır. Menderes en çok dış gezisi olan ilk başbakandır. Amerika ve İngiltere komşu kapısı gibidir. Neredeyse bu yollarda da telef olacaktır. Amerikan rüyası bu ziyaretlerde başlamıştır. KüçükAmerika özlemi, her mahallede yaratılacak zenginler, kapitalizmin büyüyen ayak sesleridir. Bu dönem İstanbul’un yeniden keşfi dönemidir. Büyük şehir, köyün ihmali, köy enstütülerinin kapatılması, göçün teşviki ve plansız programsız bir liberalizm özlemi. Bırakalım yapsınlar, bıralım geçsinler zihniyetinin ayak sesleri. Ama devletçilikten kurtulmak da mümükün değildir. Çünkü aynı dönemin insanlarıdır bunlar. Atatürk devrini de yaşamışlardır. Ama yukarıda söz etmeye çalıştığım idealizm burada yerini çıkarlara bırakmıştır. Devletçilik, bir anlamda devlet kadrolarının talanıdır.

Türkiye ilk kez dış borçla tanışır. Lozan’da son sözü söyleyen Lord Cruzon’un kulakları çınlar. Atmışların sona doğru bu ülkenin bir başbakanı “borç devletin itibarıdır” diyecek kadar ileri gider. İstanbul’un gelişimin merkezi olarak seçilmesi tarihsel bir hatadır. Böylece Anadolu göç edilen bir yer haline gelir. İstanbul’un taşı toprağı altındır. Karadeniz’in çaycısı, fındıkçısı, tütüncüsü, İstanbul’da bir anda müteaahit olduklarını keşfederler. İstanbul’un talanı bu şekilde başlar. Vahşi kapitalizm her tür zevkten, görüntüden uzak bir yağma mantığı içinde her tarafa saldırır. Plansızlık öyle boyutlarda yaşanır ki, İstanbul’da artık otuz yıl sonra ne denize girilebilmektedir, ne de balık tutulabilmektedir. Haliç’in kıyısına döküm fabrikaları kurulur. Suriçine ve hemen dışına kimyasal özelliği en yoğun sanayi olan Deri fabrikaları kurulur. Beykoz sahillerine cam, rakı, kundura fabrikaları. Üsküdar’ın o güzelim görüntüsüne kocaman bir Tekel. Dolmabahçe Sarayının biraz ötesine Salı Pazarı ve Perşembe Pazarı ve Haydarpaşa Limanı... Şimdi bu saydıklarımızın hepsi kaldırılmaya çalışılıyor. Kapitalizmimizin itici gücü olan İstanbul, her türlü tarihi dokudan uzak bir görüntü altında başkent haline gelmiştir. Kocaman bir sanayi şehri. Nüfus gayriresmi kaynaklara göre 15 Milyon. Yani şu an Türkiye’nin neredeyse beşte biri bu ilde yaşamaya başlamıştır.

Adalar ve Kıtalar Çıktı - Tüm D&R Mağazalarında...

2009-04-14T09:05:00.004+03:00

Uzun süredir büyük emekler vererek biriktirdiklerimi kitap haline getirmeye başladım, diyerek bir giriş yapayım.

Aslında bu maceraya ilk romanla başlamak isterdim. Ancak çok sevdiğim bir büyüğüm bir gün bana;

"Neden öyküyü denemiyorsun?" demişti.

O gün düştü bu kitabın tohumu. Sonra büyüdü, gelişti, olgunlaştı ve okuyucunun karşısına çıkabilme cesaretini yakaladı.

Nasıl mı?

"Biraz İstanbul, çokça İmroz, fazlasıyla Büyükada...
Adaların kıtalardan uzak düştüğü yerin hemen başı...
Biraz Roş Aşana, biraz Ramazan, Şeb-i Arus Ve Noel...
Aşka göçebe sonbahar, Senin hiçbir zaman olmadığın yer
Ve iliklerimize kadar üşüdüğümüz bir yalnızlıkla bizi yakalayan kış...
Diyeceksin ki şimdi bana;
''Senin ıslığın hep karlı havalarda bu ezgiyi çalar.''
Biliyorum, eskiden öyleydim;başka bir şey olduğunu anlatacağım.
Yanlızlığın fotoğrafını çeken kızdan söz edeceğim.
Günbatımının renginin içindeki gizi yazacağım.
Antikacıda buluşmuş bir tarihin öyküsünden...
Okyanusun ortasındaki ıssız bir adaya gömülmüş hazinenin mucizevi keşfinden...
Adalar Ve Kıtalar'dan..."

Her ne kadar öykü biçimindeyse de; roman kıvamında birbirini takip eden olayları bulacaksınız bu kitapta.

İnternet ortamından ulaşılabildiği gibi, ay sonu gibi D&R'larda bulabileceksiniz.

Net Kitap
İdefix
Kitapyurdu
D&R
İmge Kitabevi
İlk Nokta
Siyasal Kitabevi
Kültür TV
Eren Kitap

O zaman "merhaba" diyerek bitireyim.

Okumanız ve düşüncelerinizi paylaşmanız ümidiyle...

Uzay Gökerman

http://www.adalarvekitalar.blogspot.com/
İndigo Dergisi'ndeki tanıtım yazısını okumak için

Validebağ

2009-01-17T17:26:00.002+02:00

"Aslında cinselliğimiz bedenimizden daha çok zihnimizdedir."

2008-04-29T13:15:00.000+03:00

Başlık bana mesaj olarak gelmiş bir görüşten alınmadır. Bir taraftan cevap verirken diğer taraftan da konu üzerinde düşünmek istiyorum. Mesajın kaynağı benim düzenli olarak yazdığım İndigo Dergisi Mart ayı sayısında çıkan Kadının kurtuluşu: Erkek gibi olmak mı? başlıklı yazım.

Başlıkta ifade bulan "cinsellik" kadın erkek zıtlığına yönelik bir vurgu olarak kullanılmıştır. Mesajdan bir alıntıyla devam edelim.

Toplumun kendini biçimlendirme çabası süreci ve kaos. Hani o mükemmel toplum düzenini kurma gayreti. Her birimize biçilmiş standart bir çift rol. Kadın – Erkek. Karşı (!) iki cins.

‘’Karşı cins‘’ terimi ne kadar doğru bir deyim acaba?

Fizyolojik özelliklerimizin dışında ne kadar farklıyız? Ya da gerçekten gece ile gündüz, ak ile kara gibi birbirine zıt varlıklar mıyız?

Temelde insan varlığı ya da sınıflandırması içinde toplansak da her türlü pozitif yaklaşımımıza karşın kadın ve erkek diyalektikteki karşıtların birliği gibidir. Karşıt olmak aslında kötü algılanması gereken bir olgu da değildir. Varoluşumuzun ihtiyaç duyduğu bir nedenselliktir. Doğru tanım yapabilmenin ölçütlerinden biridir de.

Kadın ve erkek bir elmanın iki yarısıdır şeklinde yorumlanamayacak kadar birbirinden farklıdır.

Bizi birbirimizden ayıran en temel fark evet fizyolojik farklılıklarımızdır. Ama tam da buradan hareketle yeryüzünde duruş alışımızdan tutunda, hormonal yapımız , sosyal yerimiz, anlayış, algılayış, bilgiye yönelimimize varıncaya kadar sayısız ayrışmalar ya da farklar mevcuttur.

Tekrar vurgulamak gerekirse ben bunu olumsuz bir şey olarak gömüyorum. Esas olumsuzluk benim kendi yazımda da altını çizdiğim gibi cinslerin birbirlerine benzemeye, benzetilmeye, aynılaştırmaya ya da yerine koyulmaya çalışılmasıdır. Kadınlar kendi kurtuluşlarını ya da eşitliklerini ararken kadın olma farkını da ortadan kaldıracak bir tutum içine girmiş olmalarıdır.

Kadın kadın gibi erkek de erkek gibi davranmadığı için arada oluşan gerilim ilişkilere yansımaktadır. Kuşkusuz bu yetiştirme, çeşitli saplantılı fikirler, geleneklerle de zihnimizde yer etmiştir ve dönüşümün başlaması gereken yer yine orasıdır.

Başka bakış açısıyla...

Bir olmak ve Bir'den var olmak tüm tasavvufi inanç sistemlerinde vardır. Ancak Bir çeşitli tezahürlerle ayrışmaya kendi zenginliğini tüm görkemiyle göstermeye de çalışır. Evrensel olanın ne kadar çeşitlilik içerdiğini ve bütün bunların kainatta ne büyük haz kaynağı olduğunu da görebilmeliyiz.

Eşitlik özlemi yaşamın her noktasında vardır. Bu denkliği bozan şey ise kurulu düzenlerin temel sorunudur. Gerçek demokrasinin ancak insanlar arasındaki her türlü ayrımın ortadan kaldırılmasıyla olabileceğini görebilmeliyiz. Bu asla bize bugün anlatılan demokrasi bilgisiyle uyumlu bir şey değildir. Kuşkusuz başka bir şeydir.

Eşit ve aynı olmak birbirinden farklı durumlardır.

Bu nedenle de cinselliğimizin bedenimizden (yani yaradışılımızdan - bunun derin anlamı içine her türlü düşünce sistemini yerleştirebilirsiniz)) kaynaklanan bir fark olduğuna inanıyorum. Zihnimizde olan şeyin de mesaj sahibinden yapacağım alıntıyla eşitliği bozan olduğunu söyleyebiliyorum. Yani zihnimizdeki düşünceyi değiştirdiğimizde o eşitliğin iki ayrı varoluş öznesi olarak yine ortada duracağına inanıyorum.

Uzay Gökerman

Atıf yapılan yazının linki:

http://www.indigodergisi.com/uzay230.htm

Hayatımızda bir mola verelim: Tatil (The Holiday) Filmi üzerine...

2008-04-29T13:14:00.002+03:00

Amanda Woods (Cameron Diaz), sinema filmleri fragmanı yapan başarılı ve hırslı bir Hollywood iş kadını. İşine o kadar düşkün ki, sevgilisi ile sevişmeye zamanı yok. Sevgilisi de onu aldatıyor. İlişkileri iyi gitmiyor. Ayrılma kararı alıyor.

Iris Simpkins (Kate Winslet) Londra'da gazeteci. Kendisine saygı göstermeyen bir adamı seviyor. Ancak o adam başka biriyle nişanlanıyor. Diğer taraftan da Iris'i kullanmayı sürdürüyor. Iris Londra'ya uzak mesafede oturduğu evini bir internet sitesine devre mülk gibi koyuyor. Amaç evleri değiştirmek üzere tatil yapmak.

Amanda Woods erkeklerden ve insanlardan uzak bir yerde tatil yapmaya karar veriyor. İnternet üzerinden arama yaparken Iris'in evini görüyor. Birlikte "msn" üzerinden konuşuyorlar. Amanda Woods'un Hollywood'daki gösterişli evine karşılık Iris'in mütevazi evi kapısının önündeki arabalarıyla birlikte değiştiriliyor.

Sonrası tipik bir Hollywood filmine dönüşüyor. Amanda, Iris'in ağabeyi (Jude Law) ile ; Iris de Amanda'nın Hollywood'a müzik yapan bir arkadaşıyla (Jack Black) tanışıyor. Olmazlar olur oluyor; tatil ortamının verdiği rahatlıklar aşk duygusunu kamçılıyor.

İzlerken çok keyif aldığımı, kendimi şu sıralar çok ihtiyaç duyduğum tatil ortamında hissettiğimi söylemeliyim. Tatil güzel bir şey. Hele zenginseniz, paranız varsa tatil yapmak çok ayrı bir keyif aracına dönüşüyor. Aşkların bir çoğunun tatillerde başlamasının ya da güçlenmesinin arkasında yatan şey de yaşamın içinde verdiğimiz bu mola.

Amanda Woods öylesine yoğun bir iş temposuyla çalışıyor ki, yaşamına eşlik eden adamı tamamen unutuyor. Bu yoğun tempo işte başarı, aşkta hüsran getiriyor. Ama terazi kefelerinin hepsine istediğiniz herşeyi keyfinize göre koyamıyorsunuz işte. Amanda'ya büyük zenginlik getiren işteki başarısı, özel hayatında ters orantılı olarak işliyor. Amanda'nın bu ortamda tatil yapma kararı vermesi de çok ilginç. İnsanın karşısına her zaman Jude Law gibi biri çıkar mı bilinmez. Ancak eski sevgilisinin de yenisinden aşağı kalır bir vizyonu olmadığını söyleyebiliriz.

Neye emek verirseniz o güçlenir. İşiniz ön plana geçerse orada başarılı olursunuz. Hatta kapitalizmin olanakları sizi zengin bile yapabilir. Aşkı ararsanız onu da bulursunuz. Ona özen gösterirseniz çevrenizde oluşan aura etki alanı yaratır. Film boyunca Amanda Woods ve yeni sevgilisi sürekli mantıklı bir ilişkiden söz ediyorlar.

"Yatıyoruz ama aşık olmayacağız; çünkü bu imkansız bir ilişki."

Ancak tatil ortamı ve Amanda'nın ihtiyaç duyduğu o güçlü aşk duygusu buna izin vermeyecektir.

Iris'in işleri biraz daha ilginç gelişiyor. Hollywood'un en eski senaryo yazarıyla karşılaşıyor. Ona eşlik ediyor. Kendisi için özel bir gece düzenlemek isteyen Hollywood yazarlar sendikasının davetine hazırlıyor. O sırada da büyük zaaf duyduğu eski erkek arkadaşı ile uğraşıyor. Bir şekilde (aydınlanma anı) ondan kurtulmayı bile beceriyor.

Bütün bu olup bitenleri, insanların hayatlarına verdikleri bir molada gerçekleştirmeleri çok ilginç ve düşündürücü.

İnsan ister istemez yaşantımıza eşlik eden kaos ve sıkıntılı ortamların üzerimizde yarattığı etkilerden kurtulmak için ihtiyaç duyduğumuz şeyin bu boşluklar olabileceğini fark ediyor.

Ne güzel değil mi?

Henüz tam olarak bahar gelmedi. Yazı hissetmek çok uzak bir gelecek gibi. Ancak şimdiden tatil arzusu hissetmek... Demek ki ne kadar sıkılmışım... Filmin bende bıraktığı etki bu. Bir de Cameron Diaz.. Çok hoş bir kadın...

Uzay Gökerman

Yavuz Sultan Selim'in şifresi

2008-04-29T13:14:00.001+03:00

İlk şiirimi yazdığımda dokuz yaşındaydım.

İki dedem vardı benim,
Birine şeker dede
Diğerine çikolata dede
Derdim;
Önce çikolatayı
Sonra şekeri kaybettim
Ne güzeldi benim
Dedelerim...

Ezberimden hiç çıkmayan bir duygu dizesi topluluğu. Büyürken şiir hep oldu. Hele okul stresinin hiç olmadığı sıcak yaz gecelerine eşlik eden muhtemelen platonik bir aşka dair yazılmış olanların önemli bir bölümünün benim için kutsal anlamı vardır.

Şiirin bize, kültürümüze etkisi çok eskidir. Hatta düz yazı yokken şiir vardı diyebilecek kadar geçmişi vardır. Yunus Emre, Köroğlu, Karacaoğlan halkın şairleri olmuştur. Sarayınkiler de bir o kadar gösterişlidir. Baki, Nedim, Nef'i...

Beyitler şeklinde yazılmış bir divan edebiyatı. Kuşkusuz bize çok uzak bir dille kaleme alınmış. Edebiyat dersinin kabus saatleridir. Ancak şu satırları okurken başka hissediyorum:

"...Bu hünerde kalışın asıl sebeplerinden biri de Araplardan gelen kaside şeklinin kendisidir. Bir tek kafiyenin etrafında ve beyitte mânânın bir âlem olması şartıyle şairin ilhamının sonuna kadar mahbus kalması şiirin organik olmasını menedecek, onu eski altın veye gümüş belkemerleri, veya kıymetli taşlardan gerdanlıklar gibi ayrı ayrı parçalardan, çok dikkatle işlenmiş madolyanlardan teşekkül etmiş bir iş haline getirecektir. Garpte başından itibaren asıl birlik manzumenin kendisidir; bizde ise beyit esastır. Ve beyit kendi başınabir güzelliktir. Şairin mânâ âlemi orada başlar ve orada tükenir." (A.Hamdi Tanpınar-19'uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi)

Bizde edebiyat dersleri bu şekilde okutuluyor olsaydı belki bakış açımızı derinleştirmek için yirmi beş - otuz yıl beklemek zorunda kalınmazdı.

Osmanlıda padişahların herbiri mahlasları olan şairdir. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şu şairin dokuma zanaatini anlattığı ince iş tanımını okuduğumdaaklıma hemen Yavuz Sultan Selim'in hiç unutamadığım dörtlüğü geliyor.

Sanma Şahım, herkesi sen sâdıkâne, yâr olur
Herkesi sen, dost mu sandın, belki ol, ağyar olur
Sâdıkâne, belki ol, alemde bir, didar olur
Yâr olur, ağyar olur, didar olur, serdar olur.

Yavuz Sultan Selim

Sözlük:
Sâdıkâne : Sadakatli, içten, bağlılığı olan kimse.
Ağyar: Gayrılar, başkalar, yabancılar
Didar: Yüz, çehre

Matematikteki karşılığı matris şeklinde örülmüş bu dörtlüğü babam yazdırmıştı bana. Soldan sağa ve yukarıdan aşağı hiç değişmeden şiirin vazgeçilmez ögeleri olan; biçim, dil ve özün muhteşem birlikteliğini zevkle okuyoruz.

Şiir böyle bir duygu coşkunluğu...

Son yıllarda şiir yazamıyorum. Kendimi daha çok düzyazının içinde ifade ediyorum. Belki böylesini seviyorum. Son dönem şiirlerim de hep bu havadaydı; uzun uzun ve bir öyküsü olan şiirden romana ulaşmayı hedefledim.

Ama şiiri düşünmek yine de çok güzel...

Uzay Gökerman

Büyücü - John Fowles'ın zihin labirentlerinde...

2008-04-29T13:13:00.001+03:00

Son yıllarda okuduğum ve çok etkilendiğim iki roman var ki her ikiside bir Yunan adasında geçiyor. Her ikisi de beni alıp o adalara götürüyor ve orada yaşatıyor.

Birinin adı Zorba; Nikos Kazancakis'in romanı.

Diğeri; Büyücü, yazarı John Fowles. Yirmici yüzyılda yazılmış en iyi roman sıralasında her ikisi de ilk yirmi içinde yer almalı; belki Büyücü ilk beşin içinde, diğer dördünü sayamasam da.

Fowles ile 2001 yılında tanıştım...

Yazdı; çok sıkıntılı bir dönem yaşıyordum, İstanbul'un dışında, gurbete çalışmaya gitmiştim. Apar topar kolumun altına sıkıştırılıvermişti Fransız Teğmenin Kadını. Bu kitapta Victorya dönemine ait o muhafazakar tutum içinde yaşayan bir kadının haksızlığa uğramış öyküsü anlatılmaktaydı. İffetsizlikle suçlanmış, namusu bir Fransız teğmeni tarafından kirletildiğine inanılan, dalgalara karşı bir bekleyiş halindeki kadının sessizliği belki de en güçlü çığlıktan daha gür bir sese dönüşüyordu romanın finaline doğru.

Fowles ile aramıza altı yıllık bir boşluk verdik sonra. Başka şeyler kurguluyordum. Ta geçen yıl, 28 Ekim 2007 Pazargünü gittiğim TÜYAP Kitap Fuarına kadar.

"Büyücü, insan zihninin labirentlerinde dolaşan metafizik bir eğlence trenidir adeta. Bu labirentlerde gerçeklikle sanrı arasındaki gri bölge kahramanımızca ihlal edilir. Birbiri ardına gelişen ürkütücü olayların, aşk ve ihanetin sonucunda Urfe başta kendi akıl sağlığı olmak üzereherşeyden şüphelenir bir duruma gelir."

Kitabın arkasında yazan bu satırları okurken sanki on beş yıl öncesine geri dönüyordum.

"Foucault Sarkacı, kısaca irrasyonel düşüncenin 500 yıllık tarihinin 500 küsur sayfalık serüveni: Pozitif bilimin yanısıra,uzantıları günümüze dek süregelen, gizli bilimlerin, Ortaçağı da kapsayan çok uzun bir zamandilimi içinde bilim-büyü kardeşliğinin öyküsü..."

1992 sonbaharında Foucault Sarkacı'nın elime aldığımda ne hissetmişsem, Büyücü'ye karşı da aynı duygular kıpırdadı içimde. Bunun bir işaret olduğunu hemen anladım. Aslında fazlasıyla pahalı da olsa satın aldım hemen.

Roman 1952 yılında yazılmaya başlanmış; 1965 tarihinde de basılmış. Yirminci yüzyılın tam ortasına denk geliyor. İkinci Dünya Savaşı'nın hemen sonrası olduğu için de savaşın izleri var. Ancak daha çok çağın "ortadirek" entelektüelinin bunalımını anlatıyor. Kahraman Nicholas Urfe için tam bir entelektüel demek mümkün değil. Çok keskin analitik bir zekası ve rasyonel bir aklı var. Kapitalizmin şu an bize yaptığı şeyin o yıllarda İngiltere'de yaşayan insanlar üzerindeki etkilerini okuyoruz.

Belki de benim en fazla kafa yorduğum ve sıkıntısını çektiğim kadın erkek ilişkilerindeki açmaz, o birbirine tamamen zıt iki farklı doğanın çatışması, birbirini bir türlü anlayamaması, hatta bir öç almaya dönüşmesinin en karmaşık detayları veriliyor romanda.

Büyücü'deki en esrarengiz tip olan Conchis, bitmeyen serveti ile istediği her türlü senaryoyu uygulayacak akla hayale gelmedik korkunç bir birikime sahip.

Yine romanın geniş bir zaman diliminde bize eşlik eden Urfe'nin aklını başından alıp kafasını karıştıran güzel ikizler.
John Fowles insanı fazla düşünmüş, tahlil etmiş. Kadın erkek çelişkisi üzerine de epey kafa yormuş. Büyücü'deki o muhteşem kurgu ise onun olağanüstü romancılığının ifadesi. Onun en çok ses getiren ilk romanı Koleksiyoncu'yu da hemen okudum elbette. Hiç sevmedim.

Yirmici yüzyılda düzenin yarattığı ortamın etkisiyle insanlar tatmin edilemez arzular içindeydi. Hem ne istediklerini bilmiyorlar hem de onları nasıl doyuracaklarını. Roman kahramanının İngiltere'den kalkıp bir Yunan adasına gitmesi bizim için aslında garipsenecek bir husus oysa romanda hiç çarpık durmuyor. Çünkü kahraman nereye giderse gitsin yaşadığı karmaşa ile birlikte yaşıyor. Bunun daha iyi düşünmek için kendisine verdiği bir mola olduğunu da hissediyorsunuz. Asla bir kaçış olmadığını da. Çaresizlik yok, ta ki son bölüme kadar.

İşte böyle yazmak istiyorum diyebileceğim bir roman kurgusu içinde Büyücü. Kitapla ilgili bu bir giriş yazısıdır. Ne zamandır yazmak istiyordum, kitabı bitirdiğim tarih olan 20 Kasım 2007 tarihinden beri.

Büyücü insanı çok derinden sarsacak bir roman. Bizim en iyi anlayacağımız bir zaman dilimine denk düşüyor. Çağında bu kadar etkili olmazdı. Filminin çevrilmiş olduğunu öğrendim. Şimdionu bulmaya çalışıyorum. Aynen Zorba'yı okuduktan sonra izlediğim gibi.

Kitabı bir kere daha okuyacağım...

Anlatmaya da devam edeceğim.

Uzay Gökerman

Tarafsız Yorumun eksik tarafı; Karl Marks'ı tanımak...

2008-04-29T13:12:00.001+03:00

MB yazarı Sn. Metin Yazarel'i tesadüfen bloglar arasında gezinirken buldum diyebilirim. İlginç bir araştırmacı. Ortaya koyduğu konular benim de fazlasıyla ilgimi çeken araştırdığım, üzerine kafa yorduğum şeyler.

Siyonizmin icadı olan kabalacı hizip tarikatları; sosyalizim ve faşizmin doğuşu… isimli blogda biraz takıldım kaldım doğrusu. Sosyalizm ile yahudilik arasında bağ kurmak yine yazının içeriğinde taşıdığı deliller doğrultusunda çok da zor değil. Aslında bazen nereden bakıyor olduğunuz çok önemli. Neye inanıyor oluşunuz da. Sosyalizmin kökeninde Sn. Metin Yazarel'in anlattığı her şey var. Açıkçası çalışma nesnel kaygılar ön planaalınmış olsaydı fazlasıyla da doyurucu.

Ancak tarafsız yorumun bakış açısı böyle olmamalı. Hele satırlar uzadıkça ve konu Marks'a kadar uzanınca tarafsızlık kimliğini korumak da kolay olmuyor.

Nereden baktığınız çok önemli dedim.

Marks'ın bir yahudi olması onun suçu değil. Siz de ben de yahudi olarak doğabilirdik. Yahudiliğin kendi inanç sisteminin gereği olan bir takım ritüellere bağlı kalmak da işin doğasındandır. Örneğin Marks'ın babasının haham olması onun yahudi inancına sıkı sıkıya bağlı olduğunun bir kanıtı değildir. Yahudilikte hahamlık çokça rastlanılan bir durumdur. Mesala tam da islamdaki imamla eşitlenemez. Kuşkusuz dinine sıkı sıkı bağlı olduğunun bir emaresidir de. Hele Talmud öğretisine bağlılığı da hiç garipsenecek bir şey olmamalı. Üstelik biraz sonra yapacağım alıntıların yazılmasında belki de bu aile ortamının çok belirleyici olduğunu da kabul etmeliyiz.

Sn. Metin Yazarel, Marks'ın yazarlık hayatına Yahudi Sorunu Üzerine yazdığı bir yazıyla başladığını söylüyor bize. Doğrudur. Ancak biraz sonra o makaleden yapacağım alıntılarda da görüleceği üzere bir çok siyonistin yazdığı tarzda bir metin değildir bu makale.

1843 tarihinde yazılmış olduğunu öğrendiğimiz bu makalenin içeriği Nazi Almanyasındaki egemen görüşler kadar anti-semitist yorumlanabilir.

Uzatmayalım, Marks'ın Yahudi Sorunu Üzerine yazdığı makaleden yapacağımız alıntılara geçelim.

Aşağıda yapacağım tüm alıntılar Marks'ın makalesinden bire bir alınmıştır. Ben okurken rahatsız oldum. Ancak Sn. Metin Yazarel'in çalışmalarını daha doğru çizgide sürdürebilmesi için okunması gerektiğine inanıyorum.

Yine uyarım şudur ki, Metin Bey Marks'ın hiçbir yazısında yahudilikten vazgeçtiğini belirten bir itirafı olmadığını da iddia ediyor. Okuyalım, birlikte karar verelim.

Yine iddia odur ki Marks Rothschild gibi çok güçlü yahudi zenginlerle ilişki halindedir. Aşağıdaki metinde bunun da eleştirisi vardır.

"...Yahudinin gizini onun dininde değil, dinin gizini gerçek yahudide arıyalım. Nedir yahudiliğin dünyasal temeli? Pratik gereksinim, özel çıkar.

Nedir yahudinin bu-dünyalık dini? Bezirganlık. Bu-dünyalık tanrısı? Para.

Pekala! Bezirganlıktan ve paradan, bunun sonucu olarak pratik, gerçek yahudilikten özgürleşme, zamanımızın öz-özgürleşmesi olabilirdi.

Biz demekki yahudilikte, şimdiki zamanın genel anti-toplumsal bir öğesini görüyoruz, ki bu öğe, çözüşmek zorunda kaldığı, şimdiki yüksek düzeyine, -yahudilerin böyle berbat bir bağlantıyla katıldıkları- tarihsel gelişme yoluyla ulaştırılmıştır.

Yahudinin özgürleşmesi, son tahlilde insanlığın yahudilikten özgürleşmesidir. Yahudi kendini zaten özgürleştirmişti, ama yahudi tarzında.

Örneğin Viyana'da hoş görülen yahudi (belki de o kişi Rothschild ailesinden geliyor?) , parasal gücüyle krallığın tümünün kaderini belirliyor. En küçük bir Alman şehrinde bile haklarından yoksun bırakılabilecek yahudi, Avrupa'nın geleceğine hükmediyor. Korporasyonların ve loncaların yahudiye kapalı olduğu ya da henüz onun yanında yeralmadıkları bir sırada, ortaçağ kurumlarının dikkafalılığı sanayideki ataklık karşısında maskara durumuna düşüyor.

Bu yalıtık bir olgu değildir. Yahudi kendini yahudi tarzında özgürleştirmiştir, yalnızca parasal güç elde ettiği için değil, ama onunla ve ondan ayrı olarak da, para dünya gücü haline geldiği ve pratik yahudi tini, hristiyan halklarının pratik tini haline geldiği için. Yahudiler, hristiyanlar yahudilere dönüştüğü ölçüde kendilerini özgürleştirmiş oldular.

Yahudinin pratik politik gücü ile, politik hakları arasındaki çelişki, genel olarak politika ile parasal güç arasındaki çelişkidir. Teorik olarak politika parasal güçten üstünken, gerçekte onun kölesine dönüşmüştür.

Yahudilik hristiyanlığın yanında tutunabilmiştir, ama yalnızca hristiyanlığın dinsel eleştirisi ve hristiyanlığın dinsel türeyişine ilişkin kuşkunun cisimleşmesi olarak değil, daha çok pratik-yahudi tin, yahudilik, hristiyan toplumda tutunduğu ve böylelikle en yüksek gelişimine kavuştuğu için. Sivil toplumun özel bir üyesi durumundaki yahudi, yahudiliğin sivil toplumdaki bir belirimidir yalnızca.

Yahudilik tarihe karşın değil, tarih yardımıyla tutunmuştur.

Sivil toplum, yahudiyi, sürekli kendi bağrından çıkararak üretmiştir.

Yahudi dininin dayanağı, esas olarak nedir? Pratik gereksinim, egoizm.

Bu yüzden yahudinin tektanrıcılığı, gerçekte pek çok gereksinimin çoktanrıcılığıdır, kenefi bile tanrısal yasanın konusu yapan bir çoktanrıcılıktır. (Talmudçu bir gelenekten gelen Marks'ın yahudilikle ilgili en çarpıcı yorumu) Pratik gereksinim, egoizm, sivil toplumun ilkesidir, ve sivil toplum politik devleti tamamen doğurur doğurmaz, bu saf biçiminde görünür. Pratik gereksinimin ve özel çıkarların tanrısı paradır.

Para, İsrail'in kıskanç tanrısıdır, önünde başka hiçbir tanrı varlığını sürdüremez. Para insanın tüm tanrılarını aşağılar ve onları metalara çevirir. Para herşeyin evrensel, kendine oluşmuş değeridir. Bu yüzden de tüm dünyayı, hem insan dünyasını hem doğayı, özgül değerinden yoksullaştırır. Para, insanın işinin ve insan varoluşunun yabancılaşmış özüdür, ve bu yabancı öz insana hükmeder ve insan da ona tapınır.

Yahudilerin tanrısı dünyasallaşmış, dünya tanrısı haline gelmiştir. Değişim yahudinin gerçek tanrısıdır. Onun tanrısı yalnızca yanılsamalı değişimdir.

Yahudinin sanrısal milliyeti, tüccarın, genel olarak da para-insanın milliyetidir.

Yahudinin temelsiz ve nedensiz hukuku, temelsiz ve nedensiz ahlaksallık ile genel olarak hukukun, özel çıkarlar dünyasını kucaklayan salt biçimsel ayinlerin, ancak dinsel bir karikatürüdür.

Burada da, insanın en önde gelen ilişkisi, hukuksal ilişki, yasalarla ilişkisi oluyor, bu yasaların onun için geçerli olmasının nedeni bunların onun kendi istenç ve özünün yasaları olması değil, bu yasaların hüküm sürüyor olması ve karşı çıkışın cezalandırılacak olmasıdır.

Yahudi cizvitliği, Bauer'in Talmud'da keşfettiği aynı pratik cizvitlik, özel çıkarlar dünyasının yasalarla-bu dünyanın başlıca sanatı, dünyayı yöneten bu yasaları kurnazca çiğnemektir- ilişkisidir.

Yahudilik, din olarak, teorik bakımdan bir gelişim sürdüremedi, çünkü pratik gereksinimlerin dünya görüşü, doğası gereği sınırlandırılmıştır ve bitirmek için birkaç vuruş yeter.

Pratik gereksinimin dini, tamamlanışı, doğası gereği, teoride değil, ancak pratikte sağlanabilirdi, çünkü onun hakikati pratiktir.

Yahudilik yeni bir dünya yaratamadı, ancak dünyanın yeni yaratım ve yeni koşullarını eylem alanına çekebildi. Çünkü nedeni özel çıkarlar olan pratik gereksinim pasif kalır kendi, gönüllüce büyüyeceği yerde, ancak toplumsal koşulların sürekli gelişmesinin bir sonucu olarak kendini büyümüş bulur.

Yahudilik zirvesine sivil toplumun tamamlanışıyla ulaşır, ama sivil toplum tamamlanışına ancak hristiyan dünyada ulaşır. Sivil toplum kendisini, devlet yaşamından, yalnızca, tüm ulusal, doğal, moral, teorik ilişkileri insana dışsal kılanhristiyanlığın egemenliğinde tümüyle ayırır, insanın tüm tür-bağlarını koparır, bu tür-bağların yerine egoizmi, bencil gereksinimi koyar ve insan dünyasını atomize olmuş, biri diğerine düşman bireylerin dünyasına çözüştürür.

Hristiyanlık yahudilikten çıkmadır ve yeniden onda çözüşmüştür.

Hristiyan baştan beri teorize eden yahudiydi, yahudi bu yüzden pratik hristiyandır ve pratik hristiyan da yeniden yahudi olmuştur.

Hristiyanlık gerçek yahudiliğe yalnızca görünüşte üstün gelmiştir. Pratik gereksinimin kalabalığını, onu mavi göklere çıkarmanın dışında bertaraf edemeyecek kadar asildi, tinseldi.

Hristiyanlık yahudiliğin yüce fikri, yahudilik hristiyanlığın kaba ve pratik uygulanışıdır. Ama bu uygulanış, ancak hristiyanlığın tam bir din olarak, insanın kendisinden ve doğadan öz-yabancılaşmasını teorik bakımdan tamamlamasından sonra genel bir uygulanış haline gelebildi.

Yahudilik ancak o zaman evrensel egemenliğe ulaşabilmiş, ve yabancılaşmış insanı ve doğayı elden çıkarılır kılıp satılıklaştırmak için, egoist gereksinimn ve ticaretin köleliğine tabi nesnelere çevirmiştir.

Eksiksiz pratikte, hristiyanın göksel saadet egoizmi, zorunlu olarak, yahudinin maddi egoizmine, göksel gereksinim yersel gereksinime, öznelcilik de özel çıkarlara dönüşür. Yahudinin direngenliğini, diniyle değil, ama, tersine, dininin insani temeliyle pratik gereksinimle, egoizmle- açıklıyoruz.

Toplum yahudinin ampirik özünü, -bezirganlığı ve bunun önkoşullarını- ortadan kaldırmayı başarır başarmaz, yahudi olanak-dışı hale gelir, çünkü bilincinin artık nesnesi yoktur, çünkü yahudiliğin öznel temeli, pratik gereksinim, insanileştirilmiştir, ve çünkü bireysel-duyumsal varoluş ile insanın cinsil-varoluşu arasındaki çelişki ortadan kalkmıştır.

Yahudinin toplumsal özgürleşmesi, toplumun yahudilikten özgürleşmesidir.

(Sayfa 44-52) Karl Marks (Yahudi Sorunu)

Sn. Metin Yazarel'in ifade ettiği ve altını çizdiği bir çok hususun gerçekliği olsa bile kurgu böyle olmamalı.

Ben ne bir marksistim ne de siyonist. Ancak çok okuyan ve araştıran biriyim. Doğruları ve gerçekleri bir cümle arasında geçiştiremeyiz. İçeriğinde ne olduğunu da bilmeliyiz. Bu blogun yazılma amacı da bu.

Uzay Gökerman

Tut ki İlhan Selçuk gözaltında öldü!

2008-03-25T11:24:00.002+02:00

Siyaset dediğimiz mekanizmanın demokrasi platformunun dışına çıkmasıyla birlikte ülkelerin içinde iyi saatte olsunlar devreye girer. O zaman dilimlerinde insanlar belki yıllar geçse bile anlayamayacağı süreçlerin içinden geçerler. Çünkü işler kapalı kapılar ardında kumanda edilir olur. O kapıların ardındaki hesaplar da hiçbir zaman halkın bildiği şeylerle bağlantılı olmaz.

Demokrasinin sadece sandık başına gitmek ve oradan bir sonuç almak olduğunu sanmak, algılamak ya da göstermek zamanımızın en büyük yanılgılarından bir tanesidir.

Bir diğer yanılgı ki bu sonra yanlışa götürür. Çoğunluk sağlamanın verdiği avantajı diğerleri için dezavantaja dönüşecek bir kontrolsüz güç kullanımına geçmektir.

21 Mart günü gün ve gecenin eşitliğini gösteren bir ekinokstur. Sanki o bir başka eşitlemeye giden yolun metaforik göstergesine dönüştü dün.

Geçen hafta iktidar partisine açılan kapatma davası; o dava ile ilişkilendirilen Ergenekon operasyonu ve sonra dün yine o kapsamda gözaltına alınan Türkiye'nin en bilinen üç ismi. Tarih hiç bu kadar hızlı hiç bu kadar karma karışık olmuş muydu? Kuşkusuz olmuştu. Biz o zamanlar çocuktuk, şimdi geri dönen bir şeyler var sanki.

Bundan otuz yedi yıl öncesi anlatan Hatırla Sevgili dizisini bir başka izledik dün. Yüreğimizin bir yerlerine kuruşunlar sıkıldı. O tarihte şu an o çetenin üyesi olmakla suçlanan İlhan Selçuk Ziverbeyköşkü'nde işkence altındayken 37 sene sonra bu duruma düşeceğini söyleseler herhalde gülmekten kırılırdı.

Bize birilerinin bu karışıklığı açıklaması gerekiyor...

Benzer cümleler kurmak istemiyorum.

Sonuç olarak okuyan (ve yazan) her Türkiye vatandaşı gibi benim de İlhan Selçuk'u yoğun olarak okuduğum, takip ettiğim bir dönem oldu. Özellikle 1980 - 1989 yılları arasında. Askeri darbenin etkisini en fazla hissettirdiği, hak ve özgürlüklerin en sıkıntıda olduğu dönemlerde İlhan Selçuk'un yazıları çölde vaha gibiydi. Sonra İlhan Selçuk'un dünyasının içine sığamaz oldum. Başka denizlere yelken açtım.

İlhan Selçuk'un demokrasi anlayışıyla benimkinin arasında (ciddi) farklar olduğunu da sanıyorum. Bu da dünyayı farklı algılayış tarzımızdan geliyor olabilir; çok normaldır.

İlhan Selçuk tarihimizde çok önemli yerde duran isimdir. Kaç kişi kaldığını artık bilmediğimiz antika değerindedir. O kişileri diğerlerinden ayıran özellik artık zamanımızda göremediğimiz türden gösterişsiz yaşam tarzlarıdır. Örneğin onlar hakkında zenginlikleri, varlıklarıyla ilgili tek bir haber duyamazsınız. Yoktur çünkü. Bugün yetişen kuşağın hiçbir zaman anlayamayacağı bir şeydir bu anlatmaya çalıştığımız şey.

İlhan Selçuk 83 yaşına gelmiş bir tarihtir. Ha bu saatten sonra ne yapar onu bilemem. (Kuşkusuz Allah uzun ömürler versin) Yaşı Türkiye yaş ortalamasının üzerine çıkmış bir kişidir. Adı, yaptığı işi, konumu ve imgesi itibarıyla da Türkiye'deki bir çok kişiden farklı uygulamaya tabi olması beklenir. Devletin koruması altında olduğunu bilmiyordum. Demek ki devlet zaten onun yaşamına nezaret de ediyormuş. Koruyor, kolluyor ve izliyormuş. Bu çok güzel bir şey.

Bu tarihi kişiliğin evini sabah saat 04:00 çalmak gerçekten ülkemizde 37 sene sonra bazı şeylerin hiç değişmemiş olduğunu göstermesi bakımından ilginçtir. Yani saat 04:00 ile 09:00 arasındaki süreçte ne olurdu? Elbette bu tür şeyleri bizim küçük kafamızın anlaması mümkün değildir.

Ben başka bir tarafa gelmek istiyorum. 83 yaşında ve iki defa da kalp spazmı geçirmiş bir insanın bedeni bu yükü ya kaldıramazsa? Cumhuriyet (gazetesinin demiyorum) Tarihinin isim yapmış bir şahsiyeti bugün gözaltında gözlerini hayata yumsa? Türkiye nasıl bir Türkiye olur? Kim kime derdini anlatabilir? Ya da dinler?

İlhan Selçuk'tan bir vatandaş olarak ben hiç korkmuyorum. Kırk yıldır yaptıkları ve yapmadıkları ortadadır. Allah uzun ömürler versin bundan sonra kalan ömründe de yapacakları öncekinden farklı olmayacaktır diye düşünüyor, inanıyorum. İlhan Selçuk her döneme uyum sağlayan yumuşakçalardan da olmadığına ve sağlam bir omurgası olduğuna göre... Bu erkenden yapılmış 1 Nisan şakası olsun ve bu şahsiyet alındığı yere iade edilsin. Ha bir de özür dilenirse çok da güzel olur tabii.

Demokrasilerde ayrıcalık olur mu?

Yahu herkes ayrıcalığını kendisi bir şekilde yaratmıyor mu? Tarihe mal olmuş antika değerindeki kişileri de korumak kollamak o demokrasinin işi olsun. Bu da demokrasi tarihine bizden ders olsun, ne var yani?

Uzay Gökerman

Âşık olmak bir şifa yoludur.

2008-03-25T11:24:00.001+02:00

"Hastalanmamanın ilacı aşık olmaktır" demiş ismi olmayan adamın bir tanesi.

Aşkın gençleştirici gücünün yanı sıra insanın damarlarını açtığı, kanını kaynattığı, o hiç bir kaynağın veremediği enerji ile doldurduğunu eğer yaşıyorsa insan tarife gerek var mıdır?

Aşkın tanımını yapabiliyor ya da yaşayabiliyor muyuz?

Bundan altı ay önce yine bir ortamda demiştim ki;

"Aşka inanasım yok."

O an içimden geçen şeydi bu. Peki benim bu cümleye inanasım var mıydı?

Aşk kutsal bir kelime. Açıkçası ona inanmak Tanrı'ya inanmak gibi bir şey. Tanrı'ya kaç türlü inanır insanoğlu?

Bilmeden... Korkarak? Dogmalarla... Severek? Nefretle ve üzüntüyle?

Tanrı'ya inanmanın bir yolu da; O'nun senin yüreğinde bıraktığı histir. Tecelli anı...Tam o andan itibaren artık korkmanı gerektirecek her şey ortadan kalkar. Çünkü varlığını senin bedeninin içine bırakmıştır. Ve o his zaten güzelliğin, dahası sevginin göstergesidir.

Aslında aşk da böyle bir şeydir. Aşkı yaşamanın en güzel yolu da onun varlığını içinde göstermesidir. Aşk sana eşlik ettiği ölçüde korkmazsın. Düşmezsin. Hastalanmazsın. Sevginin verdiği iyileştirici güç, hayır bu kelime olmadı, yaşatıcı, kuşatıcı yeniden yeniden büyütücü, bunlar da olmadı; bulamadım...

O şey insanın hayata tutunduğu en sağlam bağ olur.

Bu nedenle Beethoven, kulakları duymadığı halde, piyanonun başına geçip, o muhteşem notalara dokunur, Donizetti Aşk İksiri isimli operasının üvertürünü besteleyebilir. Carmen'in aşkı için her şeyini feda eder, Don Jose...

"Sen geçtiğimiz yüzyılda yaşıyorsun," diyen bir kaç arkadaşım vardı. Geçtiğimiz yüzyılda yaşamıyorum. Aslında o yüzyılda üretilen aşkın gelecek kuşaklara taşıyıcı rolüne soyunuyorum, en iddialı yönüyle...

Sevdiğini içinde hisset. Aşkı... Onu hissediyorsan da korkma hiç bir şeyden zaten...

Uzay Gökerman

G noktasının keşfine yolculuk...

2008-03-25T11:23:00.001+02:00

"Ve sevişmeyi bilmekle, " diye bitirmiştim, Aşk sırtı dönük uyku olur isimli yazımı.

Şu bir gerçek ki bu konuyla ilgili konuşulacak çok şey var; ancak bunun pratiğe, hayata dönüşmesi ise neredeyse imkansız gibi.

Sevişmek kitaptan okunarak öğrenilecek ya da uygulanacak bir bedensel tatmin ya da haz alma aracı değildir. Ama o şekilde algılanır. Cinsel enerjinin yaratıcı gücünden söz etmiştik. Ayrıca dönüştürücü olduğunu da eklemeliyiz.

Aşk bu enerjinin içinde doğar, büyür, olgunluğa ulaşır ve ölür.

Hepimiz aşkın ilk anını çok iyi hatırlarız. Kıvılcımın çaktığı ve yaşam enerjisinin en yüksek noktaya ulaştığı yer aslında cinsel enerjinin aşkta tohum olduğu andır. Aynı bebek gibidir; o sırada cinsellik ortaya çıkmamıştır ama bir bebeğin ergenliğe ulaşmasındaki hız gibi bölünerek ve çoğalarak büyür. bir noktaya geldikten sonra da kaçılmaz olarak o dönemin yaşanması gerekir.

İnsanın içindeki yaşam enerjisi ile bu aşk enerjinin çakıştığı zaman dilimleri onun hayattan en büyük zevk aldığı bölümlerdir. Bu çakışmayı ne kadar geniş alana yayabilirsek yaşam bizim için çok daha renkli hale gelecektir.

Bütün bunları doğru şekilde anlayabilmenin yolu derine inmekten geçer. İnsan önce kendi derinlerindekini keşfedecek sonra karşısındakini.

Modern dünya insanların arasındaki her türlü elbiseyi alıp götürmesine karşın derinlik duygusunu hissettirecek şeyi de ortadan kaldırmıştır.

Oysa bir erkek ile kadın yüz yüze dönüp birbirini keşfedecek bir mesafede durabilmeyi öğrenmeli; o mesafenin arasını cinsel enerjinin gücüyle hareket eden aşkla doldurabilmelidirler.

Günümüz Türkiyesinde normal bir aile profili içinde çiftler arasında bir anket yapılsa ve şu soru sorulsa:

"Ayda kaç defa birlikte oluyorsunuz?"

Kuşkusuz eğer verilen cevaplar samimi olursa bunun ayda bir ya da iki defa birlikte olunduğuyla ilgili bir sonuç ortaya çıkacaktır. Bu birlikteliklerin kalitesini bir kenara koyun, zaman olarak da iki insanın birbirine özen gösteremeyecek kadar sınırlı olduğunu da öğrenebilirsiniz. Kuşkusuz bunu beraberliğin her anına yaymak mümkün değildir; ancak beş yıllık bir beraberliğin çiftleri getirdiği standart bu olur.

Herkesin işi başından aşkın ya da bir sürü sorunla uğraşıyordur. Aşk zamanında görevini yapmış, hele ortaya bir de çocuklar girmişse klasik aile şablonuna dönülmüş olur. Burada artık olgunluktan ölüme doğru bir hareket vardır. Bu noktadan sonra yaşam enerjisinin de çekildiğini ortaya hastalıklı bir beden çıktığını görürsünüz.

Oysa söz konusu olan enerjinin kaynağı sürekli canlı tutulabilse belki de insanın hayatta kalma yaşı 90'ları bile aşabilecektir.

Aşk iki kişiliktir. Daha fazla değildir; bir eksik de olamaz.

Her çiçekten bal alarak aşkı yaşayamaz, en başta dediğimiz derinliği yakalayamayız. İşte bu modern zamanın getirdiği dejenerasyonun yansıması olur; yanılsamadan başka bir şey de değildir.

Hani şu meşhur G noktası denilen yer vardır ya. O nokta aşkın derinleşmesiyle keşfedilecek yerde durur.

Devam edeceğiz.

Uzay Gökerman

İlgili Blog: http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=91863

Aşk sırtı dönük bir uyku olur

2008-03-25T11:20:00.000+02:00

Aşk, üzerine en fazla kafa yorulan ve hissedilen duygudur. Bir çoğumuz aşkın tanımını bile yapamayız. Kısa yoldan sevginin "tutku" biçimi almış şekline aşk deriz gibi tanımlamalarda bulunuruz. Böyle öğretilmiştir. Aşkın kısa bir süre sonra ortadan kalkacağını yerini sağlam bir sevgiye bırakacağını bekleriz. Bugün sokakta kime sorsanız buna benzer klasik cevaplar almanız mümkündür.

"Tutku" kelimesinin kendisi zaten sorunludur. Bir taraftan olumlu bir şeye dönüşürken; yıkıcı oluşunu da biliriz.

Aşk bir duygudur; ancak bu duygunun bedensel şekil alışı olan sevişmenin de çok güçlü bir enerji taşıdığının altını çizmemiz gerekiyor. Üstelik doğanın bize sunduğu bu enerjinin kainattaki en büyük yaratıcı güçlerden biri olduğunu da çoğu zaman hiç bilmiyoruz.

Modern zamanlar için seks dejenerasyona uğramış bir ilişkidir.

Çocukluğumuzdan itibaren yetiştiriliş biçimimiz bizi sekse karşı çok uzak tutar. Ergenlikle birlikte vücudumuzdaki değişiklikler bizleri baskı altına alır. Kapalı toplumlarda bu baskının çok güçlü travmalara yol açtığını görürüz. Türkiye ve benzeri ülkelerde cinsellik hiçbir zaman şu an ifade etmeye çalıştığımız şekilde yaşanamaz; algılanamaz.

Hemen bir paragraf açalım ve cinselliği daha onaltı yaşından itibaren yaşanması gereken deneyim olarak görmediğimi ifade etmeliyim. Burada sözünü etmeye çalıştığımız şey 1968 gençlik hareketiyle başlamış olan cinsel devrim değil. Aksine ondan başka bir şey. Bu kadın ve erkeğin arasındaki örtüyü kaldırmış ama kaba bir çıplaklık anlayışına da dönüştürmüştür. Sevişmek doyasıya fantazilerini tatmin etmek demek değildir. Onun içindeki yaşam enerjisini bulup ortaya çıkarma bilgeliğidir.

Cinsellik, insanın kendisi ile barışık bir hayatın içine doğması demektir. Öncelikle onun içinde çözümlenen bir bilgi.

Üniversitenin son sınıfına kadar uzanan bir eğitim ve öğretim sürecinden geçiyoruz. Kimimiz lisede, kimiz orta öğretimde bu sıralardan ayrılsak da... Ama bir şekilde kademe kademe sürekli öğreniyoruz. Diferansiyel denklemler kurup, üç boyutlu uzayda geometrik cisimleri algılamaya çalışıyoruz. Hayatın bu boyutunda mükemmel olan kişinin hala eksik bir tarafları olmasının; mesai çıkışında psikolog-psikiyatrların kapısına dayanmasının kuşkusuz bir anlamı, karşılığı vardır.

Mutlu değildir.

Kimilerin hayatın içinde mutluluğu bulmak için insandan insana dolaştığını, sevgili değiştirdiğini ama hala tatmin olamadığını da görürüz.

Mevcut evliliklerin zaman içinde bir kısır döngü alışı da modern zamanın arkaik zamandan beri değiştiremediği bir çelişkidir. Evlilikler anne ve babaların yaşamlarının tekrarı gibidir. Evcilik...

Önce deneyimsiz bir merakla başlayan cinselliğin kısa bir süre sonra tükendiğini, dahası insanın tükettiğini tecrübe ederiz.

Aşk sırtı dönük bir uyku olur.

Herkes yorgundur. Görevler ve sorumluluklarla dolu hayatın içinde artık kendimizle ilgili olanı da kaçırmaya başlarız. Kimimiz savrulup bencilleşir; kimimiz de tam tersi bir fedarlığın içine gireriz.

Ama hiçbirimiz mutlu olamayız.

Antropoz ve menepozu bekleyen mahluklara dönüşmek için de zaten zaman gelmiştir.

Oysa kadın ve erkeğin hikayesi başka bir şekilde de yazılabilmelidir. O zaman aşkın tanımını yeniden ve daha güzel yapabilmek de mümkün olabilecektir. Aşkın hiç bitmediği, insanın yaşam enerjisinin kaynağı olan "o yerle" barışık bir hayata merhaba diyebilmek...

Ve sevişmeyi bilmekle...

Bu da bir başka detaylı yazımızın konu başlığı olsun...

Uzay Gökerman

Bu yazıya ilham kaynağı olan yazı:

http://www.indigodergisi.com/didem129.htm

Kimliğini arayan Amin Maalouf'u tanımak...

2008-03-25T11:19:00.000+02:00

Blog yazarlarından Sn. Nurullah Güngör'ün Amin Maalouf'u anlamak isimli yazını okuduktan sonra bir cevap niteliği taşımasa da kendi görüşlerimi yorum şeklinde değil ayrı bir blog olarak yazmak istedim.

Yazar Amin Maalouf'un hiçbir yere ait olmamak hissiyatını öne çıkarıp; kimliksizliğin gerçek bir kimlik aracına dönüşmesini anlatıyor yazısında.

Gerçekten öyle mi?

Amin Maalouf'un kitaplarını tamamını okumuş biri olarak kendimde yazma cesaretini bulabiliyorum.

Öncelikle Amin Maalouf neden hiçbir yere ait hissedemiyor kendini? Ne Arap ne de Fransız?

Yolların Başlangıcı isimli eserinde yazarın aile bağlarının ne kadar karmaşık olduğunu okuyoruz. Orhan Pamuk'un babasının bavulunu anlattığı Nobel konuşmasına esin kaynağı olabilecek kadar benzerlikler taşıyan bir sandığı var Amin Maalouf'un ve ucu Küba - Amerika kıtasına kadar uzanıyor. Girift ve dağılmış bir aile şeması çiziyor. Bu şemayı anlayabiliyoruz çünkü ortadoğu sürekli göç veren yaşanması kolay olmayan bir coğrafya.

Lübnan... Ben gitmedim ama çevremdeki bir çok kişi turistik ziyaret yaptı. İzlenimlerini okudum. Küçük Fransa. Osmanlı'nın beş yüz yılda yapamadığı şeyi Fransa bir kaç on yılda başarmıştır. Amin Maalouf'u Fransız hissettiren şey de aslında Fransız sömürgeciliğinden başka bir şey değil. Fransa cazip geliyor; romantik ve entelektüel duruşu var. O sömürgeci güç Türkiye olsaydı Amin kuşkusuz Fransız olduğu kadar Türk hissetmeyecekti. Hatta ileri gideceğim bugün Amin Maalouf'u iyi bir Arap milliyetçisi olarak görebilecektik.

Kimliksizleştirme emperyalist bir yaptırımdır. Emperyalizmin sömürgeci aşamasında bir çok coğrafyayı egemenliklerine alan güçlerin oralarda yaşayan halkları kendisine benzettiğini, diliyle, diniyle etkisi altına aldığını biliyoruz.

Bu asla romantik bir şey değildir.

Amin Maalouf kimliksizleşmeyi savunarak bu coğrafyaya belki de istemeden-farkına varmadan ihanet ediyor.

Kimlik zenginlik demektir. Emperyalizm kendi kimliğinden hiçbir zaman vazgeçmezken ezilen halkların kimliğini yok etmeye çalışmak hatta bunun yazarı olmak ne derece doğru bir tutumdur bunu da sorgulamak gerekiyor. Sn. Nurullah Güngör'ün bu arada kalmayı bir kimlikmiş gibi gösteriyor oluşu da yazım tekniğinin getirdiği bir kurgu olsa gerek. Okurken hoşunuza gidiyor; ancak içeriğinin derinliğini anlayamıyorsunuz.

Kuşkusuz bu coğrafyada birden fazla etnik temelli sorun var. Bugün halkların arasındaki kavgaların bitirilmesi için bir şeyler yapmak gerekiyor. Ancak hesapları bilmek, tarihin ne olduğunu iyi algılamak gerekiyor. Amin Maalouf'un ilk okuduğum eseri olan Arapların gözünden Haçlı Seferleri aradığımız tarih bilgisini bize çok iyi veriyordu. Amin Maalouf iyi bir oryantalist olarak emperyalizme karşı bir duruş sergileyemiyor. O zaman bu kitapta yazılanlarla büyük bir çelişki içine giriyor. Bize de şunu sormak kalıyor. Amin Maalouf bu yazarken hangi bilincin etkisindeydi; bugün nereye geldi?

Ölümcül Kimlikler çok etkileyici bir üslüpla yazılmıştır. Okurken büyülenmemek mümkün değil; ancak yazdığı şey bu coğrafyada kafa karışıklığından başka bir şey yaratmayacaktır.

Bu coğrafyanın sorunu "kimlikler" değil, bu kimlikleri yok etmeye çalışan egemen güçlerdir.

Uzay Gökerman

Yazıya esinlik yapan Nurullah Güngör'ün yazısı : http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=90120

"Hastayım sana" demek için beklememek...

2008-03-25T11:17:00.000+02:00

Başrollerini Uma Thurman ve Merly Streep'in oynadığı 2005 yılı yapımı Prime - Hastayım Sana isimli filmi izleme şansı buldum.

Film eşinden boşanmış ve musevi bir terapistten (Meryl Streep) yardım alan ve o terapistin oğluna (Bryan Greenberg) aşık olan orta yaşa yaklaşmış bir kadının (Uma Thurman) öyküsünü anlatıyor. Musevi vurgusunu yapmamın nedeni filmin bunu işliyor oluşu. Terapist dinine çok bağlı ve oğlunun kendi dininden biriyle evlenmesini arzulayan bir kadın.

Uma 37 yaşında bir kadın ve 23 yaşında çocuğa aşık oluyor. Aynı zamanda musevi değil.

Çocuk yaşını söylediğinde hatta:

"Benim senin yaşında t-shirtlerim var!" diye çığlık atıyor.

Hollywood yaşlanmaya başlamış yıldızları için film konuları yaratıyor. "Autumn in New York" filminde orta yaşlı Richard Gere'ın genç Winona Ryder'a aşkını izlemiştik. Filmi nereye bağlayacağını bilemediklerinden güzel kızı amansız bir hastalığa maruz bırakıp öldürmek zorunda kalmışlardı.

Burada Uma Thurman kocasından ayrılmış ve psikolojik sorunları olan biri rolünü oynuyor. Kocası ile ne sorunlar yaşamış olduğunu bilmiyoruz; ancak 37 yaşına gelmiş biri olarak çocuk sahibi olma özlemiyle yanıp tutuştuğunu anlıyoruz. Kocasından boşandığında bunu fark ediyor.

Sonra bu "çocuk" karşısına çıkıyor. Çocuğun cinsel enerjisiyle yeniden doğuyor sanki. Terapistine bilmeden oğlunun penisinin ne kadar mükemmel bir işleve sahip olduğunu ve onu mutlu ettiğini anlatıyor. Öğreniyoruz ki, penise kazak örmek istiyor. Tabii aradaki yaş ve çağ farkı onların bir arada yaşamalarını ve beraber kalmalarını engelleyecektir.

Terapistin de konu oğlu olunca hastasına verdiği akıldan farklı bir şekilde tutum takındığını görüyoruz. Terapistin de terapisti olduğunu görünce bende alarm zilleri çalıyor.

Kadınlar neden böyle?

Bir kere hiçbir zaman ne istediklerini bilmiyorlar. Fark ettiklerinde iş işten çoktan geçmiş oluyor. Tutku ile bağlandıkları herhangi bir "şey" yok. Örneğin erkek her zaman öyle ya da böyle bir şeyi arzuluyor. Aşk ile cinsellik arasında bir denge kurabiliyor. 37 yaşında artık elinden kayanları fark ettiğinde "özgürleşiyor" mecburen. Cinselliğin sınırlarını zorlar hale geliyor ve yine mutlu olamıyor... Olamıyor. Çünkü hiçbir şey eskisi gibi değil. Sorun ettiği ve boşa geçirdiği zamanda düğümlenmiş herşey. Hani anı yakala, carpe diem dediğimiz şey vardı ya; kadınların geleceğe ertelediği bir yaşam sürülüyor ilişkilerde.

Tekrar Hollywood film endüstrisine döncek olursak; elindeki malzeme ne ise ondan iş çıkarmak verimliliği arttırıyor. kimseyi unutmuyor, gerilere atmıyor.

Seyir zevki olan, izlenirken bizim gibileri düşündüren bir film olmuş Prime - Hastayım Sana. Bu filmden yazılacak çok konu çıkar. Ben bir giriş yapayım dedim...

Uzay Gökerman

Ekümeniklik Türkiye'nin iç sorunu değil midir?

2008-03-25T11:13:00.000+02:00

Dışişleri Bakanımızın Ekümenik Patriklik hakkında yaptığı yorumu okuyoruz:

"Erdoğan, çok açık ifadeler kullandı. Bu konu Hıristiyan Ortodoks dünyasının kendi içinde çözmesi gereken bir konu. Aslında uzun vadeli baktığımızda, Türkiye'nin ve İstanbul'un pozisyonunu dikkate aldığımızda, belki bizim de biraz daha farklı bakmamızı, bu konuları tabu olarak düşünmememizi getirecek bir konu. Dolayısıyla kuşkusuz bu konu konuşulacak, tartışılacaktır. Önemli olan, uzun vadede Türkiye'nin, İstanbul'un dünyadaki pozisyonudur. Türkiye'nin gücüdür. Türkiye'ye neler güç katar, gücünden neler bazı şeyler götürür, bunu dikkatli hesap etmek gerekir."

Ekümenik evrensel anlamı taşıyor; bir nevi Papa nasıl katolik dünyasının ruhani lideri ise; Ortodokslar için patrik o oluyor.

Gerçekte tam da öyle değil. Çünkü Ortodoks dünyası bir bütün olarak Fener Patrikhanesinin etrafında toplanmıyor. Bildiğim kadarıyla Rusların kendilerine has bir kilisesi var ve başına buyruk hareket ediyor.

İç içe geçmiş bir sürü grift ilişkiler ağı var. Uluslararası ilişkilerin gizli kapaklı dünyasında neler olup bitiyor bunların tamamını bilmemiz elbette mümkün değil.

Rum Patrikhanesi daha çok Yunanistan üzerinde etkili; başka bir düşünme tarzı da Yunanistan Patrikhane'ye hakim olmak istiyor. Dolayısıyla Avrupa Birliği'nin bir hesabını görebiliriz biraz canımız komplo düşünmek isterse.

Rusya'nın rolü ne?

Ruslar bir kere Rum değiller. Rusya Avrupalı da sayılmıyor. Hatta Birlik yolunda önüne Türkiye'den çok daha fazla engel çıkarılacakmış görüntüsü hakim. Zaten Rusya'nın da derdi bu Birliğe girmek değil. Tek başına kendisi için bir egemenlik alanı kurmak. Rusya zaten kilisesi ile kendi ortodoks cemaatini elinde tutuyor ya da yönlendirebiliyor. Peki Rus ortodokslarının sayısı düştüğümüzde Fener Patrikhanesi'nin kaç milyon ortodoks için anlamlı olduğunu hesap edebiliyor muyuz?

Kısaca Ekümeniklik tartışmalarının içinde yine bir egemenlik sahası sorunu var.

Yukarıdaki yorumlar elbette ortodoksların kendilerini ilgilendiren hususlardır. Ama Ekümeniklik tartışmaları Sayın dişişleri bakanımızın dediği gibi bizi ilgilendirmez mi?

Kuşkusuz bir egemenlik sahası sorunu varsa bu Türkiye'yi yakından ilgilendirir.

Yunanistan Ekümeniklik tartışmalarını neden güçlendiriyor?

Çünkü küçük toprak parçasının ötesine geçmek istiyor. Türkiye Rum Patrikhanesi'ni Ekümenik olarak ilan ederse; hatta bu onların kendi iç sorunudur diye de bir yaklaşım getirirse, bundan sonra Türkiye'nin güvenliğini tehdit edecek bazı tartışmalarda masaya oturduğumuzda "bu sizi ilgilendirmez, bizim iç sorunumuzdur" cevabını almaya hazırlıklı olmak da gerekir.

Sayın Babacan'ın konuşmasını aldığımız gazete haberinin devamında yeralan ve Lozan Anlaşmasının ilgili maddesini yorumlayan düşüncenin gerisinde yatan Osmanlı'dan kalma yaklaşık dört yüzyıllık yaşanmış bir tecrübe vardır.

"Lozan Anlaşması'na göre, Patriklik, yalnızca Türkiye'deki Ortodoks azınlığın dini lideri olarak kabul ediliyor. Türkiye, yıllardır süren resmi devlet politikasında Patrikhane'yi Lozan Anlaşması'nda belirtilen bir azınlık kilisesi olmaktan çıkarıp evrenselleştireceği için "ekümenik" sıfatını tanımıyor. Resmi politikada "Patrikhane bir Türk kurumudur ve Türk hukukuna tabidir. Patrik Türk vatandaşıdır. Uluslararası sıfatı yoktur. Muhatabı Eyüp kaymakamıdır" deniyor. Bu arada Yargıtay 4. Ceza Dairesi, Patrikhane'nin "Türk topraklarında kalmasına izin verilen, azınlık kilisesi statüsünde olduğuna, ekümenik iddiasının yasal dayanağı olmadığına" hükmetmişti."

1923 yılında Lozan'ın altına imza koyanların mutlak bir bildikleri vardı. Bundan seksen beş sene geçtikten sonra artık bazı şeyleri yeniden yorumlamalıyız diyebilmek için dünyanın çok farklı bir dünya olması gerekir. Türkiye'nin çok farklı bir ülke olması gerekir.

Türkiye sorunlarını çözebilmiş bir ülke görüntüsünden uzaktır. Ekonomik olarak 400 milyar dolarlık borç yükü ile yaşamaya devam ediyoruz. Üstelik ekonomimiz uluslararası bir kurum tarafından sürekli denetleniyor. Her gün ortaya yepyeni bölünmüş Anadolu haritaları çıkarılıyor. Güneydoğumuzda görmezden gelinemeyecek çok büyük bir askeri güvenlik tedbirleri var. Avrupa Birliği laiklik düşünce ile bağdaşmayan dinsel ihtiyaçlara cevap verecek taleplerle geliyor sürekli.

Herkesin egemenlik alanını genişletmeye çalıştığı bir çizgide sürekli taviz veren pozisyonunda olmak da liberal piyasa ekonomisinin zihniyetine uymayan bir davranıştır.

Burada bölünme histerisine kapılmış bir zihniyetle yazmıyoruz düşüncelerimizi. Kuşkusuz hepimiz kardeşlikten yanayız. Ancak dünyamız o kadar da saf değil. Hele uluslararası ilişkiler asla tertemiz değil. Oyunsuz bir dünya hayalinde olanların düşünselliklerini sorgulamaları gerekiyor.

Uzay Gökerman

Haber: Milliyet - 26 Ocak 2008

"Çarpıtılmış" Sinekli Bakkal'ın sonu

2008-03-25T11:11:00.000+02:00

Edebiyat tarihimizin belki de en güzel, insanı en çok etkisi altına alan, moral ve huzur veren, okunması bir o kadar kolay kitaplarından bir tanesi Sinekli Bakkal'dır. Halide Edip'in de okuduğum en güzel romanıdır.

Dizinin yapıldığını duyunca çok meraklandım. Sinekli Bakkal'ın görsel bir şölene dönüşebileceği fikri uyandı bir an zihnimde. Sahneleri teker teker kendim yarattım; canlandırdım. Sonra... Dizinin ilk bölümünü izledim. Büyük bir hayal kırıklığı.

Romandaki Rabia ile dizideki Rabia arasında anlaşılması imkansız büyük bir uçurum var. Kitabın içindeki kız çok daha iradeli, herkesi çekip çeviren, dedesine tavır koyan, hatta babası geldiği gün evi terk edip Sinekli Bakkal'a taşınan, sonra da babasını hizaye getiren bir tipti. Oysa dizide neredeyse her dakika ağlayan, dedesi tarafından yerlerde sürüklenen pısırık bir kız görüntüsüne sokulmuş.

Artık dizilerimizde adet oldu; büyük burjuvaziyi görüyoruz. Devasa ve görgüsüzce döşenmiş yalılarda oturan insanlar olarak tanıyoruz biz burjuvaziyi. Sinekli Bakkal'ın orjinalinde de saraya yakın bir devlet adamının evine gidip orada Kur'an okuyan bir hafızdı Rabia. Pellegrini ile de elbette orada tanışıyordu. Büyük Burjuvajinin evindeki Pellegrini imgesini anlamak kolay değil. Artık dünyamızda böyle bir yatılı müzik öğretmeni geleneği kalmadı. O kadar iğreti duruyor ki...

Yine Rabia'ya mahallesinden musallat olan o lümpen tip. Dizide öylesine karikatürize edilmiş ki... Anlaşılır gibi değil. Ne bir estetik var ne de bir mantık.

Kısa keselim.

Öğreniyoruz ki ATV diziyi yayından kaldırmış. Yukarıda yazdığım gerekçeler doğrultusunda ise iyi yapmış diyebilirim. Çünkü edebiyat tarihimizin en önemli eserlerinden bir tanesi tamamen çarpıtılıyordu dizide. Zaten kitap okumakla alakası olmayan ve tarihi artık televizyondan ve sinemalardan izledikleri anlatımlarla öğrenmeyi tercih eden kitlenin zihninde bir daha silinmeyecek bir görsellik kalıcı olacaktı.

Ancak yine dışarıya sızan bilgilerdem öğreniyoruz ki asıl neden bu değilmiş. Zaten beni büyük şaşkınlığa da uğratırdı bu müdahale.

Rabia'nın dedesinin kötü bir profil olmasından, giyinişi ile Amerika'da ikamet eden bir kişiye olan benzerliğinden, takkesinden vs. rahatsızlık duyulduğu için dizi yayından kaldırılmış.

Oysa...

Kitabın orjinaline bağlı kalınsaydı; hatta tarihsellik işlenseydi oradaki Rabia modeli, aynen Çalıkuşu'ndaki Feride gibi çarşafıyla; hafızlığıyla ve herşeye rağmen modern duruşu ile, Pellegrini'yi koca seçişiyle o estetik kurulmuş olsaydı; o zaman "İmam Efendi" imgesi o kadar dizide sırıtmazdı.

Neresinde tutarsanız elinde kalan bir durum. Saflığın bozulduğu her durumda batağa saplanıp kalıyorsunuz işte. Çelişkiler o kadar derinleşti ki, Rabia'da bütünleşmiş olan o kusursuz ruhsallığı hissedebiliyoruz ne de İmam Efendi'nin kişiliğinde şekillenmiş olan sofuluğu ayırt edebiliyoruz.

Uzay Gökerman

Atatürk'ün elinde tuttuğu sigara parçası...

2008-03-25T11:10:00.000+02:00

Atatürk'ün elindeki sigara silinsin mi?

Che'nin ve Churchill'in elindeki purolar silinsin mi?

Vs. vs. vs...

Sigara kullananan biri olmadığım halde bu soruya "hayır" cevabı vermeyi seçiyorum.

Tarih silinerek yazılan bir şey olmamalı. Ama tarih her zaman kazanan ya da hegemon olmuş güç tarafından yazılmıştır. Bu nedenle de nesnelliğini yitirmiştir. Biz bugün kazananların tarihini okuyoruz; adına da resmi tarih diyoruz. Oysa tarih tüm çıplaklığıyla bir şekilde "vaka-yazımı" da olmalı.

Kuşkusuz teknoloji çağının getirdiği bir zenginlik var. Artık tarih sadece yazarak değil, foroğraflanarak da yazılıyor. Hatta fotoğraf yazının önüne geçmiş bir güç olmuştur.

Şimdi, lider dediğimiz kişi semboldür. Lideri gelecek kuşaklar günahları ve sevaplarıyla birlikte görebilmeli, değerlendirebilmelidir.

Atatürk dediğimiz kişinin bizim tarihimizdeki yerini yazmamıza gerek yok zaten. Atatürk'ün akşam rakı sofrasına oturanların daha sonradan anlatıkları anılardan öğrendiğimiz kadarıyla; bu tarihi kişilik hiçbir şeyi kapalı perdeler arkasında yapmamıştır. Hatta örtmek isteyenleri engellemiştir.

Bu adama ait her şeyi değiştirip, silme ihtiyacına girdiğimiz şu günlerde; "yahu Red Kit'in elindeki sigarayı çöp yaptık sıra Atatürk'e de geldi" demek tam bir absürtlüktür.

Ayrıca Che'nin elindeki puroyu almak da öyledir. Che'nin elinde tuttuğu şey sadece bir puro değildir. O Küba halkının geçim kaynağı olan ekonomik bir semboldür. Hatta şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki; Churchill'in elinde tuttuğundan çok daha farklı bir anlamı vardır.

Sigaranın kapalı her ortamda yasak edilmesini savunuyorum. İzmaritinin sağa sola saygısızca atılmasının karşılığının mutlak ceza olmasını da. Sigara içmek benim şahsi düşüncemdir; gelişmemişlik ölçüsüdür. Bütün bağımlılıklar gibi. Ferrari takımının aracına koyduğu kocaman bir sigara markasının hemen kaldırılması gerektiğini de düşünüyorum. Sigara ile ilgili tüm reklamların görülebilir yerlerden hemen kaldırılmasını da...

Ancak tarihin içinden herhangi bir şeyin silinmesine asla izin verilmemelidir. Bunu Atatürk'e saygısızlık edilir anlayışıyla ifade etmiyorum. Atarük'ün zaten kaç fotoğrafı vardır?

Bir soru soralım:

"Siz Kocatepe'de düşüncelere dalmış bir komutanın elinde tuttuğu şeyi kaldırıp onu Karagöz ya da Hacivat yapmayı mı düşünüyorsunuz?"

Elbette çok sesli bir şekilde tartışalım. Herkes düşüncesini söylesin.

Atatürk'ün yaptığı dediği herşeyi yaptın da sıra sigaraya geldiyse ve bundan da kötü etkileniyorsan o zaman kaldıralım.

Tarihi kişiliklerle oynamayalım. Biz tarihe kişilik olabiliyor muyuz ona bakalım.

Uzay Gökerman

Söyleyeceğiniz bir şey varsa Ankara'ya gelin!

2008-03-25T11:09:00.000+02:00

Kuşkusuz Cumhurbaşkanı'nın Amerika ziyaretinde uzun süre konuşulacak olay Başkan Bush'un yapmış olduğu "sulu" harekettir.

Başkan nezaket kurallarını bir kenara bırakarak arkadan yaklaşıyor; Türkiye Cumhurbaşkanı muhtemelen gazetecilerle diyalog halindeyken sol omzuna pat diye vuruyor, sonra da eliyle oturması gereken yeri işaret ediyor.

Türkiye bundan sekiz sene önce Başbakan Ecevit'in bacak bacak üstüne atmış Clinton önündeki pozunu tartışmıştı. Sekiz sene sonra bu sefer Cumhurbaşkanı Amerikan sululuğuyla karşı karşıya kalmış bulunuyor.

Bu hareketin arkasında yatan bir kaç şey var.

1. Amerikalılar bunu Türkiye'ye duydukları samimiyetin ifadesi olarak ifade etse de biz bunu öyle göremiyoruz. Bunun adı laubalilik; bir adım ötesi de görgüsüzlük, kültürsüzlüktür.

Amerika'nın tohumu İngiltere'den gitmiştir. Ama İngiliz görgü ve kültürü ile yakından uzaktan alakası olmayan bir ülke varoluşmuştur o topraklarda. İzlediğimiz filmlerde Amerika'ya gidenlerin Avrupa'da tutunamayan insanlar olduğunu görmüştük. Hadi bunu biraz daha samimi havaya dökelim, önemli bölümünün hırsız, çapulcu olduğunu da söyleyelim.

Üç yüz yıl sonra bu ülkenin en tepesindeki adam sululuğu ancak yetiştiği anlayışın ürünü olarak dünyanın önünde yapabiliyor.

2. İşin bir diğer bakış açısı; Amerika'nın Türkiye'ye yaklaşımıdır. Ağır ol molla desinler tarzının yitirilmiş olması.

3. Kuşkusuz bu sululuğa maruz kalmış Cumhurbaşkanı'nın orada kalmayı sürdürme "nezaketinde" ısrar edişi.

Açıkçası görüntüler bizi çok ama çok rahatsız etmiştir. Sayın hitabını bile söylemeye elimizin varmadığı Bush'un tavrını oturana kadar devam ettirmesi, Cumhurbaşkanı'nın elini sıkmamak ve görmezden gelmek için uğraş verişine takılmadan edemiyoruz.

Bu durumlarda nedense hep aklımıza Cumhurbaşkanı'nın ikamet ettiği Köşk'ün ilk sahibinin tavır ve tutumları geliyor. Bu kıyaslamayı sadece yeri gelmiş olduğu için yapıyoruz; yoksa ortamın ve zamanın değiştiğinin de farkındayız.

Ama gönül istiyor ki; Türkiye Cumhuriyeti'nin en tepesinde oturan kişi şu sululuk karşısında geriye dönüp Amerikan Sululuğu - Kültürsüzlüğü - Görgüsüzlüğü'ne şöyle bir nokta koysaydı:

"Bizim konuşacak bir şeyimiz kalmamıştır; söyleyeceğiniz bir şey varsa Ankara'ya gelin!

Uzay Gökerman

Tarkan şimdi "tırtıl" mı "kelebek" mi oldu?

2008-03-25T11:05:00.000+02:00

Metamorfoz'un sözlük anlamı:

Başkalaşma.

Ama daha çok biyoloji terminolojisinde kullanıldığını görüyoruz. Bir takım böceklerin son halini almadan önceden geçirdiği dönemleri ifade ettiğini okuyoruz. Tırtıl konumundan çıkıp yetişkin hale gelmek. Belki kelebek olmak.

Doğanın en büyük mucizelerinden bir tanesidir bazı böceklerin lavradan çıkıp son halini alması. Kısa bir zaman dilimi içinde küçücük bir hücrenin evrimleşmesi izlenir. Yemyeşil kırk ayak türü bir tırtıldan; ki görüntüsü oldukça itici gelebilir; rengarenk bir kelebeğe dönüştür.

İpek Böceğinin hikayesi biraz daha ilginç ve fazlasıyla da trajiktir. Geçen bayram televizyonda izlediğim Karagöz ve Hacivat'ı anlatan filmde Karagöz ipek böceklerinin kaynatıldığı kazana düştüğünde daha iyi ayırt edebilme şansım oldu bu trajediyi. Doğanın en güzel tekstil ürünlerinden bir tanesi olan ipek "tamamlanmamış" metamorfoz ürünüdür.

Tarkan adını verdiği albümü tanıtan web sitesinde;

"Yıllardır içinde yaşadığı süregelen değişimi, özgünleştirdiği ritim ve soundlarla biçimlendiren Tarkan bu başkalaşımı yine cesur bir şaffaflıkla sevenleriyle paylaşıyor." şeklinde özetliyor.

Biyolojiden alıntılanan bir terminoloji ile sanatsal bir bağ kurmak arasındaki zorlukları ve anlam bozukluklarını sorgulamayı cepte tutarak, albümü dinlemeye başlıyorsunuz.

Açıklamanın içinden bir kelimeyi çekip çıkarabiliyoruz. Özgünleştirmek. Evet, Tarkan'ın ritim ve soundunda bir özgünleşme var. Benzerini Kayahan'ın müziğinde yakaladığımız. İşte bu Tarkan dememizi kolaylaştıran şeydir.

Ama o kadar!

Metamorfozun biyolojideki anlamına sadık kalmayı sürdüreceksek; ve Tarkan bize eğer kelime cilalatması yapmıyorsa eğer o zaman bu albümde biz bir öncekinden daha başka bir şey dinliyor hissine kapılmamız gerekmez mi? İşte Tarkan bunu yapamıyor. Hatta birbirini tekrar eden albümler olduğunda bunun ilerleme değil geriye doğru bir gidiş olduğunu hissediyorsunuz.

Karma albümünün ismi beni heyecanlandırmıştı. "Karma" felsefesinin izlerini bulmayı umuyordum. Ama felsefesine teğet bile geçmeyen "karma-karışık" bir his bırakmıştı.

Tarkan'ın yıllardır içinde yaşadığı süregelen değişimin sonucu metamorfoz olabilir mi? Evet, giyimine kuşamına bakarak sanki yepyeni bir imajla karşı karşıya olduğumuzu düşünebiliriz. Ama bu zaten pop(üler) dünyanın bir sonucu değil mi? Her şarkıcı yeni albümüyle bize bir kendi metamorfozlarını yaşatmıyorlar mı?

Ama bu bambaşka bir canlının ortaya çıkması değil. İçindekinin aynı kaldığı, saçlarının uzayıp kısaldığı, giysilerin farklılaştığı bir "moda" olsa olsa.

Tarkan gerçekten bir değişm içinde olsaydı kuşkusuz dünyada benzerlerinin yaptığı gibi bize farklı bir ritim ve sound verebilirdi. Kim mi? Örneğin Sting. Her albümünde onun gerçekten bir değişim ve farklılaşım -başkalaşım değil- içinde olduğunu dinleyebiliyor ve hissedebiliyorsunuz?

Ha, genç kızlarımız yine Tarkan'ın bu albümünü dinleyecektir. Tarkan sevilen bir şarkıcıdır. kimse bunu sorgulamıyor zaten. Sorgulamadığımız için de neden olduğunu bir türlü anlayamadığım ve Tarkan'ın çok istediği o "başka-laşımı" başaramıyoruz.

O zaman Tarkan'ın belki bir özeleştiri-itiraf kıvamında koyduğu parçanın sözlerine takılıyorsunuz.

Bu parçanın sözlerini okumakta ve altını çizmekte fayda olduğunu düşünüyorum.

Sevgiler...

Uzay Gökerman

Hop hop!

Hep aynı hikaye
Aynı tas aynı hamam, nafile!
Hep aynı sonu meçhul vaatler
Al birini vur ötekine
Sanki alnımızın orta yerinde
Enayi yazıyor
Bi de gözümüzün içine baka baka
Pusu kuruyorlar bize

Hop hop!
Bol keseden atıp tutma
Vıdı vıdı edip asabımı bozma
Hadi paşa paşa kabul et
Hadi sabrımı taşırma
Hop hop
Delip geçip kalbimizi
Bi kalemde sattınız cümlemizi
Hani hani hepimiz birimiz
Birimiz hepimiz, hepimiz içindi

Sen o cicili bicili yalanlarını
Gel de külahıma anlat
Demode bu numaralar, yemezler
Adımını denk at
Hani anca beraber
Kanca beraber idik
Unuttun bak
Bir elin yağda bir elin balda
Bu ne saltanat

çivi gibi çivi olmak lazım
Bu deli gidişe kafa tutmak lazım
Dünya mı tersine dönüyor
Yoksa ben miyim bu başı dönen?
Kula kula kul etmiş
Bizi aldatmış bu düzen
Elini veren kolunu kaptırıyor
Uyanık olmalı bu zamanda
Huyuna suyuna gitmeyip
Meydan okumalı alayına

Her yazılana çizilene
Tav olup inanma
Her söylenene, her anlatılana
Sakın ola kanma
Sıkı sıkı tutun hakikatine
Yolundan dönme
Sen şeytana uyup da ipin
Ucunu kaçırma
Kolla kalbini kendini bozma

Hakkımızın hesabını soralım hadi
"Bir" olup da direnelim gel
Haykıralım isyanımızı hadi
Hadi hep baraber

Not: Bu yazının içinde yazılmayan ama bir kaç gün önce eklediğim yazının içinde olan şeyin altını bir kere daha çizmek istiyorum.

Yazı: http://blog.milliyet.com.tr/Blog.aspx?BlogNo=82521

Ocak 2008 Astrolojisi

2008-01-15T08:48:00.000+02:00

Susan Miller'ın Yorumlarıyla yeni yıl astrolojisi

OCAK 2008 - KOÇ
OCAK 2008 - BOĞA
OCAK 2008 - İKİZLER
OCAK 2008 - YENGEÇ
OCAK 2008 - ASLAN
OCAK 2008 - BAŞAK
OCAK 2008 - TERAZİ
Ocak 2008 - AKREP
OCAK 2008 - YAY
OCAK 2008 - OĞLAK
OCAK 2008 - KOVA
OCAK 2008 - BALIK

ANTIKA ASTROLOJİ SAYFALARI ARŞİVİ

Ağustos 2006
Eylül 2006
Ekim 2006
Kasım 2006
Aralık 2006
Ocak 2007
Şubat 2007
Mart 2007
Nisan 2007
Mayıs 2007
Haziran 2007
Temmuz 2007
Eylül 2007
Ekim 2007
Kasım 2007
Aralık 2007
Ocak 2008

İndigo Dergisi Yeni Yıl Sayısı

2008-01-15T08:46:00.000+02:00

Nasıl Görmek İstiyorsanız O Şekilde Bırakınız

‘Hayata dokunmak’ diye bir tabir vardır ya; çoğu zaman teğet geçiyor, zaman zaman ıskalıyor; kiminde de hiç önemsemiyoruz. Bu nedenle de sayısız açılmış hesap ve her hesabın kendine göre devam eden (kısır) döngüsü (bir başka ifade biçimiyle de karması) var. Tamamlamadan, arkasını düşünmeden, hesap etmeden sürekli eylem içindeyiz.

Yazının Devamını Okumak için…

Uzay Gökerman

“Şekilsel” Türbanın Yozlaşması

Türban takan yüzdenin yurt genelinde artmış olmasının elbette beraberinde getireceği sonuçları da olacaktır. Bunu genel olarak muhafazakâr kesimin gazete köşelerinde okuyabiliyoruz. Türban takan kızların “üstü Şişhane altı Kasımpaşa” tarzı giyinmeye başladıkları ve artık örtünmenin ardında yatan felsefenin zedelenmeye başladığı yönünde şikâyetler başlamıştır. Hatta yorumlarda türban takanların takmayanlardan çok daha açık giyinmeye başladıklarının altının çizildiği görülmüştür.

İndigo Dergisi’ndeki Yazı İçin…

Uzay Gökerman

ARALIK Ayı Astrolojisi

2007-12-10T11:28:00.000+02:00

Susan Miller'ın Yorumlarıyla Aralık Ayı görünümü...

ARALIK 2007 - KOÇ
ARALIK 2007 - BOĞA
ARALIK 2007 - İKİZLER
ARALIK 2007 - YENGEÇ
ARALIK 2007 - ASLAN
ARALIK 2007 - BAŞAK
ARALIK 2007 - TERAZİ
ARALIK 2007 - AKREP
ARALIK 2007 - YAY
ARALIK 2007 - OĞLAK
ARALIK 2007 - KOVA
ARALIK 2007 -BALIK

İndigo Dergisi 27. Sayı ile yayında...

2007-12-03T09:18:00.000+02:00

İndigo Dergisi 27. Sayısı ile yayında...

İndigo Dergisi'nde bana aiy iki yazının linkini aşağıda bulabilirsiniz...

İstanbul Üçüncü Köprüyü Kaldırmaz!

"...En küçük yağmurda insanlar işlerine gecikiyorlar, sulu kar yağdığında yarım günü yollarda geçiriyorlar; kar düştüğündeyse birçok kişi sabah çıktığı evine ancak ertesi gün varabiliyor. Bunu dünya üzerinde büyük bir ihtimalle sadece İstanbul şehri yaşatabiliyor insanlara..."

Okumak için...

Yanlış Yalnızlık Çağında

"...Aşk iki kişi tarafından yaşanılmazsa aşk olmaz, lafının söylenmesi gerekmişti.

Aşkı birçoğumuz duygularımızın esiri olarak üzeri bizim tarafımızdan gizemli bir örtü ile örtülmüş tutkunun esiri olarak yaşamamışızdır. Eşsiz görüntüsüyle büyülenip, sesini duyduğumuzda büyük bir hayal kırıklığına uğradığımız tavus kuşu örneğindeki gibi deneyimlerimiz de olmuştur.

İşte biz bu “yanlış” yalnızlığı yaşayan bireyleriz..."

Okumak için...

Uzay Gökerman

İndigo Dergisi'nin Aralık Ayı sayısının konu başlıkları ise şöyle belirlenmiş.

Nükleer Yasa Kabul Edildi
İstanbul Üçüncü Köprüyü Kaldırmaz!
Yüzyılın Müzik Kralı: Elvis Presley
Güney Amerika’daki Gizli Şehir
Küresel Isınmaya Dur Diyebilirsiniz!
Kornea Nakli ve Göz Sağlığı
Tanrı’nın Nefesi "Ozon"
İndigo Çocuklar: Ateş Altındaki Konu!
Oyun Çocuklar için Niçin Önemlidir?
Akran Arabuluculuk
Aşkın ve İhanetin Kimyası
Tanrı Okulları Kuralım
Astroloji: Işıktan Hızlı Eylemsiz Özgürlükler
Aşk Çocuğu "Across The Universe"
Birbirimizi Bağlayan Ağlar ve Facebook
Engelli Vatandaşlar Evde Çalışabilecek
Bir Yoksulluk, Bir Varsıllık, Bir Ölüm
Dil İllüzyonları
Meşru Müdafaada Etik İkilemler
Olasılıkların Olasılığı

İndigo Dergisi'ni Okumak için...

Time After Time - Cyndi Lauper

2007-11-22T07:58:00.000+02:00

Lying in my bed I hear the clock tick,
And think of you
Caught up in circles confusion
Is nothing new
Flashback warm nights
Almost left behind
Suitcases of memories,
Time after

Sometimes you picture me
Im walking too far ahead
Youre calling to me, I cant hear
What youve said
Then you say go slow
I fall behind
The second hand unwinds

If youre lost you can look and you will find me
Time after time
If you fall I will catch you Ill be waiting
Time after time

If youre lost you can look and you will find me
Time after time
If you fall I will catch you Ill be waiting
Time after time

After my picture fades and darkness has
Turned to gray
Watching through windows youre wondering
If Im ok
Secrets stolen from deep inside
The drum beats out of time

If youre lost you can look and you will find me
Time after time
If you fall I will catch you Ill be waiting
Time after time

You said go slow
I fall behind
The second hand unwinds

If youre lost you can look and you will find me
Time after time
If you fall I will catch you Ill be waiting
Time after time

If youre lost you can look and you will find me
Time after time
If you fall I will catch you Ill be waiting
Time after time

Time after time
Time after time
Time after time

Miles Davis Time After Time çalarsa...

“Türkiye’de Yapılacak En İyi İş Komisyonculuktur!”

2007-11-08T16:11:00.000+02:00

Karşılaştığımız bütün zorluklar ve sorunlarla devleti tek başına bırakarak dışarıdan her şeyin düzelmesini beklemek sorumsuzluktur. Devletin kendi aktörleri elbette bildiği araçları kullanacaklardır. Siz o aktörlerin karşısına sorumluluk sahibi yeni özneler olarak dikilmediğiniz sürece söyledikleriniz yine komisyonculuktan öteye gitmeyecektir.

Okumak için...

Uzay Gökerman

Evlerinin onu boyali direk (tangos)

2007-11-08T16:02:00.000+02:00

ANTIKA'laşabilecek çok orjinal bir klip...

KASIM Ayı Astrolojisi

2007-11-08T11:23:00.000+02:00

Susan Miller'a ait Kasım ayı Burç Yorumları...

KASIM 2007 - KOÇ
KASIM 2007 - BOĞA
KASIM 2007 - İKİZLER
KASIM 2007 - YENGEÇ
KASIM 2007 - ASLAN
KASIM 2007 - BAŞAK
KASIM 2007 - TERAZİ
KASIM 2007 - AKREP
KASIM 2007 - YAY
KASIM 2007 - OĞLAK
KASIM 2007 - KOVA
KASIM 2007 - BALIK

ANTIKA ASTROLOJI

Arılar Çalışıyor...

2007-11-03T14:08:00.000+02:00

Dördüncü Dünyaya İtilen İnsanlık!

2007-11-03T09:17:00.000+02:00

Emperyalizm, imparatorluk olmaktan farklı bir ekonomik modeldir. Kapitalizmin yetiştirdiği en kötü karakterli çocuktur. Emperyalizmle birlikte dünya eski dünya olmaktan çıkmıştır. O güne kadar da halklar birbirleriyle savaşıyordu ama bu kadar kin tohumu ekilmiyor ve düşmanlıklar bu kadar kalıcı olmuyordu.

...

Türkiye etrafında olup bitene duyarsız kalabilir mi?

...

İndigo Dergisi'nin Kasım Sayısı Yayımlandı...

Yukarıdaki yazının tamamını okumak için...

İndigo Dergisi

Pink: "Dear Mr President" - Lütfen Okuyunuz ve Dinleyiniz...

2007-10-27T08:01:00.000+03:00

Bugün facebook sayfama eklenmiş bir video klibin etkisiyle yazıyorum. Bu duygular kesintiye uğramadan şu yazıyı bitirebilirsem kendi adıma çok mutlu olacağım.

Konumuz Amerikalı şarkıcı Pink. Hayatımın herhangi bir yerinde bugüne kadar hiçbir anlamı olmayan bir şarkıcıydı. Bundan sonra hiçbir şey aynı olmayacak elbette. Sabahın erken saatlerinde bu Pink kimdir diye internet sayfalarında dolanıyorum. Pop üzerine şarkılar yazdığını zaten biliyorum. Hani o kadar da bihaber değilim. Aslında tipik bir Amerikan hayatı yaşayan, genç yaşta şöhret olup, bir taraftan da Amerikan ve sonra da dünya gençlerinin ilahı haline gelen bir rüyadan farksız Pink. Pembe hayallerin kızı.

Bu sabah facebook sayfasını açıp da eklentiyi görünce, bunun benim için ne kadar ilginç olabileceğini sorguluyordum kendime? Pink'in kendisi ne kadar ilginç olabilirdi ki?

Şimdi ilginç biri. İşte belki de Amerikan Rüyası olmak da böyle bir şey. Bir taraftan politik olabilmeyi de başarabiliyorsunuz.

Neye kıyasla?

Elbette Türkiye! Türkiye'de bize yutturulmaya çalışılan müziğin kendisinden ve taşıyıcılarından soğumamak elde değil. Hele bu sabah! Türkiylerimizi İngilizce okumaya hazırlanan Sertab Erener aklıma geldiğinde midemin kendi içinde dalgalanmaya başladığını hissediyorum. Ablası Sezen Aksu'nun bulutlu gecelerde bestelediği şarkıların sözleri itiyor beni. Ne kadar çok seversem seveyim Mazhar Fuat Özkan'a uzaklaşıyorum. Teoman'ın ismi bile anlamsız bir cisme dönüşütmeye yatiyor imgesini.

Moğollları, Cem Karacaları, Zülfü Lvaneleri, Ruhi Suları, Edip Akbayramları hatırlamak istiyorum. Ama hepsi o kadar uzak bir geçmişte kalıyor ki!

Benim de şu sıralar 8 Eylül 1979 tarihinde doğmuş 28 yaşını doldurmuş Pink kadar genç bir sürü şarkıcım var. Ama hepsi sözleri insanlar için hiçbir ifade etmeyen şarkıların içinde bizi oyalamaya çıkmışlar.

Oysa Pink! Çok basit tek sesli bir müzik aletinin eşliğinde sesiyle dahası söyledikleriyle insanı kuşatıyor. Kırmıyor, rencide etmiyor. Sadece inceden inceden vuruyor. Ama o kadar vuruyor ki. Bir kaç defa keşke anadilim İngilizce olarak dinleyebilseydim dediğim şarkılar olmuştu. Bu da onların arasına sıkıştırılabilecek değerde. Müzik kalitesi ile değil. Politik, dahası insani duruşuyla.

Mutlaka izlemişsinizdir. Ama bir kere daha şu yazının sonunda izlemenizi istiyorum. Takılırsa biraz bekleyin. En azından bunun için biraz bekleyin.

Facebook saçmalaığının en güzel katkısı bu oldu bana... Pinkle tanışmış oldum. Katkısı olan arkadaşıma da teşekkür ediyorum...

Türkiye'de böyle bir şarkı söylenebildiği gün daha güzel bir sabah olmuş olacak.

Günaydın!

Uzay Gökerman

Hekimoğlu Derler Aslıma...

2007-10-25T08:24:00.000+03:00

Marmaray'dan İlk Görüntüler - Haber

2007-10-19T15:01:00.000+03:00

Memleket Toprağı - Attila İlhan Anısına...

2007-10-10T08:25:00.000+03:00

Bizim Ege'de, kasaba ve köylerinde ketler ya da keleter derler, sözlükte aradım bulamadım. Bir tür büyük sepet, şimdi değil ama eskiden, bağlara, bahçelere tek nakil aracı beygirler, eşeklerdi, bu kelterleri urganla çevirip önünden ve arkasından eşeğin semerine bağlarlar, içlerini de ne taşıyacaklarsa, un, şeker, sebze, kavun, karpuz v.b onunla doldururlardı . Bazen de bizim gibi küçük çocukları. Ninem rahmetli, şehirden,Karşıyaka' dan gelmiş torunları Attilâ ile Cengiz'i, bu kelterlerden birisine, öbür tarafa da eşyaları kor, kendisi de eşeğe biner, bağa öyle giderdik. Sonra büyüdük, kelterler ayrılmıştı, tek keltere sığmıyorduk.

Kimi Sevsem Sensin...

Bu uzun zaman böyle gitti, hep ayni ketlerde, bir başka değişle ayni kefedeydik, sadece sınıf arkadaşı değil, sıra arkadaşıydık, elbiselerimiz bile uzun zaman ayni kaldı. En son, hatırlıyorum, Ninem ile birlikte Menemen'e pazara gitmiş, akşamüzeri bağa dönüyorduk, artık büyümüştüm, bu defa eşeğin arkasında, kıçında oturuyordum. Kelterlerden birisinde Yeni Asır gazetesini gördüm, Ninem önümdeydi, istedim, uzattı, aldım, açtım, manşet halâ aklımda ; "Avrupa'da Savaş Başladı". 1939 yılının güzel bir Eylül günüydü, Babam, şark hizmetini yapmak üzere, tayin olduğu Van'ın Muradiye ilçesine gitmişti. Biz okul sorunu nedeniyle annemle İzmir'de kalmıştık, Karşıyaka Orta Okuluna gidecektik (o tarihlerde Menemen gibi büyük bir ilçede bile orta okul yoktu) Ağabeyim Balıkesir Lisesinden naklen orta sona, ben ise yeni başlayacaktım. Kulenin önünde, (Ege'de bağ ve bahçe konutlarına o dönemlerde "kule" denirdi ) büyük dut ağacının altında Ağabeyim, bizi, daha doğrusu gazeteyi bekliyordu, koşarak geldi, gurk tavuklar kaçıştılar, Ninemin sevgili köpekleri Murgo ile Karabaş küçük havlamalarla uyarıda bulunuyorlardı .

1946 'da savaş bittiği zaman, biz de Liseyi bitirmiştik. Bu dönem, 939 -946 arası, ayni zamanda ülkemiz kültür ve eğitimin alanında, çoğu kez özlem duymakla birlikte hala tartışılmaktan geri kalınmayan, büyük ve ciddi değişimlerin yaşandığı, gerçekten önemli bir dönemdi. Bir taraftan savaş yıllarının yaygın söylemi hümanizm, diğer taraftan Hasan Ali Yücel ile birlikte başlayan, evrensel ilim ve kültür olduğu kadar geçmiş kültür ve edebiyatımızı da temel alan, bunu hümanist açıdan değerlendiren ciddi ve etkileyici bir lise eğitimi ve yaşamı ağabeyim gibi dikkatli öğrencilerin kendilerini yetiştirmeleri için güçlü imkanlar sunuyordu. Attilâ İlhan buna bir örnektir.

Emperyal Oteli

Yaşamımızda bağın önemli bir yeri olmuştur, hemen hemen her yaz gelir uzunca bir süre kalırdık. Bu gün, ne Menemen'de ne de başka yerlerde öyle bağlar, bahçeler bulmak kolay değil. Giriş iki yanı nar, ayva, mürdüm eriği ağaçlarıyla çevrili uzun ince bir araba yolundan başlardı. Kule, büyük dut ağaçlarının arasında iki katlı taştan bir yapı idi, önünden, kuleden çıkışa göre solda, patlıcan bahçesine uzanan su yolu geçerdi, daha solda toprak ekmek fırını, ninemin ünlü köpekleri vardı. Onların biraz önünde ayaklarından bağlanmış, gurk tavuklar ve civcivleri bulunurdu. Sağda ise yine büyük dut ağaçlarının koyu gölgesinde ve yüksekçe bir konumda, birisinin adı Leylâ, diğerini unuttum iki beygirin yorgun ve yavaş adımlarıyla , sabahtan akşama, durmadan dönen dolaplı kuyu, bir saat düzeni içersinde sesi ile çevreye mutluluk yayardı. İncir ağaçları, sergi yeri, su kanalları ile özel bir yaşamdı. Akşam üzerleri buruk (olmuş ve dalından koparak ağacın altına düşmüş kuru incir) toplamağa gidilirdi. Yatmadan önce, gemici feneri ile yatak altlarında kuyruklu (Ege'de halk dilinde akrebin adı kuyrukludur) aramaların heyecanını kim unutabilir. Ekmek yapımı, günbalı kaynatılması, tarhana kırması ve benzeri, ihtiyaçlarını satın almak değil de üretmek üzerine kurulu kır yaşamının bütün zorluklarıyla ve ayni zamanda içtenliği ve inceliği ile mutlu bir yaşamdı. Ağabeyimin şair tabiatının bundan etkilenmemesi düşünülemez. Savaşın ilk yıllarını Karşıyaka'da (1939 -1942 ) geçirmiştik; Almanların Girit, Rodos ve Yunanistan'ı işgal etmesi üzerine, öğretmenleri askere almışlar, okulları da 16.Nisan'da tatil etmişlerdi. Ağabeyim, bilinen olay nedeniyle zaten okula gitmiyordu, uzun, tükenmez ve sıkıntılı bir yaz yaşamış, bir dönem geçirmiştik.

Köy yaşamı yetişme çağımızda önemli bir yer tutar. Önce Ilgın (1936 - 1938), daha öncede yazmıştım; Karşıyaka'nın, o zamanlar daha çok bir İtalyan şehrine yakın ama Anadolu, hatta İstanbul yaşamına katiyen benzemeyen yaşamından, havasından sonra orta Anadolu bozkırıyla yüz yüze gelmenin hoyrat şaşkınlığı unutulur gibi değildi. Saz damlı evler, ayak bileklerine kadar çamur, toprak sokaklar, mandalar, inekler, dışkılarını toplamak için ineklerin arkasından koşan, avuçlarını açan kadınlar. Bir tarafta yüzünüze çarpan acımasız bir fakirlik öbür tarafta derinlerden gelen saygın bir kişilik, ikincisi birincisine her zaman üstün geliyor, kimse, en küçük bir şekilde durumundan şikayet etmiyordu.

Bahçe'de (1942 - 44) evimizin (şimdiki adıyla lojman) hemen arkasında kuru bir dere yatağından sonra bir büyük tepe vardı, sabahları keklik sesi ile uyanıyorduk. Toros Ekspres'nin az ilerimizden geçen rampadaki zorlamalarına karışan kurt ve çakal ulumaları ile ürkütücü de olsa, dikkatinizi ve duygularınızı diri tutan bir yaşamdı. Sonunda biz de bir gün, bu uzak ülkelerin kokusunu getiren trene binecek, 1943 yılının bir Eylül gününde akşamüzeri, lise tahsilimizi tamamlamak üzere İstanbul'a doğru yola çıkacaktık.

İlk gençliğimizin çoğu Balıkesir'de geçti. Balya 'dan (1938 - 1939) bir süre sonra Sındırgı (1944 - 1948). Artık deneyimliydik, uzun yaz tatillerinde civarda dağ, tepe ve köyler, gezmedik, görmedik yer bırakmıyorduk. Her bakımdan,şehirli olmaktan çok, artık, bir Anadolu çocuğuyduk. Sonra da Burhaniye (1948 - 1950). Rahmetli sevgili bir arkadaşımız ile birlikte şimdiki Ören plajı olan büyük kumlukta bir kamp kurmuş, tatil yapmıştık. Tatil ünlü Paris macerası ile bitti.

Paris'e neden gittik, savaş sonrasında Avrupa'da, Paris'te yaşam çok güçtü, orada tutunmamıza, tahsilimizi sürdürmemize imkan var mıydı ? Bu konuda etkili olan Ağabeyimdi, şairlik, yazarlık misyonuna kendisine adamıştı, çocukluğundan beri okuyor, yazıyor, yaşamını buna göre yönlendiriyordu. Cebinde 100 lirayla Paris'e gitmek ve orda yaşamak. Bu bir saçmalık, en azından tehlikeli bir maceraydı. Ama önümüzde o zamanlarda çok tutulan Panait İstrati örneği vardı, onun gibi "dünyayı görmek" istiyorduk. Hemen hemen bütün kitaplarını ezbere bildiğimiz Maksim Gorki, Jak London yaşamlarını en güç koşullarda kazanarak güçlü birer romancı olmamışlar mıydı?!. Zaten aydınlarımızın çoğu Paris'te değiller miydi? Ama asıl sebep, sanırım, o günün koşullarında yaşadığımız çevreden dışlanmaydı, şu veya bu herhangi bir şekilde adınızın sola çıkması, sizin dışlanmanıza, kötü bakışlara sözlere hedef olmanıza yetiyordu. Pasaport almada, vize de büyük zorluklarla karşılaştık. Rahmetli Cahit Güçbilmez'in çok emeği geçti (o yatak yorgan,bütün eşyası ile gidiyordu), konsolostaki bir görevli vize vermemekte diretiyordu, onu ikna etmenin yolunu bile buldu. Sonunda 1949 yılının güzel bir kasım günüde Ankara vapurda yola çıkmıştık. Artık, Panait İstrati'nin sözleri ile; "Dünya'ya gidiyorduk ,deve dikenleri de peşimizdeydi. "
Ben çabuk döndüm, Ağabeyim,bir süre daha kaldı, ama döndüğü zaman batının "Hangi Batı" olduğunu anlamış, zaman kaybetmekten kurtulmuştu.

"Gitmesek de" "görmesek de " "O köy bizim köyümüzdür" . Bu o zamanlar, halâ da öyle ya, bir kısım Cumhuriyet aydınının yurdumuza bakış açısıdır. Ülkesini İstanbul veya Ankara'da oturmak sık sık da Avrupa'ya gitmek koşulu ile oturduğu yerden, ya da "Bir vagon penceresinden" bakarak sever. Pınar başında testisine su dolduran şalvarlı köy kızları, köy meydanında halay çeken delikanlılar. Cumhuriyetin en az otuz yılı böyle geçti. Bir de Halikarnas Balıkçısı ile gelişen Bodrum Anadolucuğu vardır, yabalar, kilimler... Kimilerine göre ise geçmiş, sadece İyonya'dır, Homer'dir ve ondan ibarettir. Şimdilerde ise, Türkçe'mizi, bir kabile dili olmaktan çıkarıp, bir edebiyat dili haline getiren, dilimizi kurumlaştıran Yunus Emre'yi bir taraf itip, mevlevî ayinleri moda oldu. Bu gün için hiçbirinin bir turistik slogan olmaktan öteye anlamı yoktur.

Mustafa Kemal ve Antibatıcılık

Yazarların, şairlerin ülkelerini sevmeleri yeterli değildir, içinden gelmeleri yaşamaları gerekir; Attila İlhan'nı farklı kılan, sanırım budur; Anadolu'nun içinden gelmesi, onun bir parçası olmasıdır. Ancak böyle bir yazar, şimdilerde bazılarının yaptığı gibi, başka iklimlerde, topraklarda kendisine aidiyet aramaz, ülkesini şikayet etmez, halkını hor görmez. Evrensel kültürün bir parçası mı, yoksa uydusu mu, hangisi? Attilâ İlhan'ının cevabı birincisidir, ikincisi ise sömürge kültürüdür. Nazım Hikmetin'in ifadesiyle, kökü "memleket toprağındadır", ve yükü "Şeyh Bedrettin gibi taşımaktadır". İşte hepsi bu, bütün bu öyküyü bunun için anlattım.

Cengiz İLHAN
Dünya Gazetesi "Kitap" Eki. - 02.Eylül.2005

MAHUR BESTE

Şenlik dağıldı bir acı yel kaldı bahçede yalnız

O mahur beste çalar Müjgan'la ben ağlaşırız

Gitti dostlar şölen bitti ne eski heyecan ne hız

Yalnız kederli yalnızlığımızda sıralı sırasız

O mahur beste çalar Müjgan'la ben ağlaşırız

Bir yangın ormanından püskürmüş genç fidanlardı

Güneşten ışık yontarlardı sert adamlardı

Hoyrattı gülüşleri aydınlığı çalkalardı

Gittiler akşam olmadan ortalık karardı

Bitmez sazların özlemi daha sonra daha sonra

Sonranın bilinmezliği bir boyut katar ki onlara

Simsiyah bir teselli olur belki kalanlara

Geceler uzar hazırlık sonbahara

EKİM Ayı Astrolojisi

2007-10-10T01:44:00.000+03:00

Susuan Miller'ın Yorumlarıyla Ekim Ayı...

EKİM 2007 - KOÇ

EKİM 2007 - BOĞA
EKİM 2007 - İKİZLER
EKİM 2007 - YENGEÇ
EKİM 2007 - ASLAN
EKİM 2007 - BAŞAK
EKİM 2007 - TERAZİ
EKİM 2007 - AKREP
EKİM 2007 - YAY
EKİM 2007 - OĞLAK
EKİM 2007 - KOVA

EKİM 2007 - BALIK

ve ayrıca;

Burçlara ait "en"ler

Hepsi Antika Astroloji Sayfalarında...

Ernesto Che Guevara

2007-10-09T12:51:00.000+03:00

Ernesto Guevara de la Serna, kısaca Che Guevara ya da el Che, (14 Haziran 1928Doğum tarihi- 9 Ekim 1967), Arjantin doğumlu doktor, Marksist politikacı ve dönemin Küba gerillaları ile Enternasyonalist gerillalarının lideri.

Tıp eğitimi alırken Latin Amerika’yı baştan başa dolaştı ve bu sayede birçok insanın karşı karşıya kaldığı yoksulluğu doğrudan gözlemleyebildi. Bu deneyimler sonucunda bölgedeki ekonomik eşitsizliği ortadan kaldırmanın tek yolunun devrim olduğuna ikna olarak Marksizm’i incelemeye başladı ve Başkan Jacobo Arbenz Guzmán'ın önderliğinde Guatemala’nın sosyal devrimine katıldı.

Bir süre sonra 1959 yılında Küba’da yönetimi ele geçiren Fidel Castro’nun askerî nitelikli 26 Temmuz Hareketi’nin bir üyesi oldu. Yeni hükümette çeşitli önemli görevlerde bulunduktan, gerilla savaşı teorisi ve uygulamaları üzerine makaleler ve kitaplar yazdıktan sonra diğer ülkelerdeki devrimci hareketlere katılmak üzere 1965 yılında Küba’dan ayrıldı. İlk olarak Kongo-Kinşasa’ya (sonraları Kongo Demokratik Cumhuriyeti) daha sonra da CIA ve Amerikan Ordusu Özel Harekât Birlikleri’nin ortak operasyonu sonrası yakalanacağı Bolivya’ya gitti. Guevara 9 Ekim 1967’de Vallegrande yakınlarındaki La Higuera’da Bolivya Ordusu’nun elinde iken öldürüldü. Son saatlerinde yanında bulunanlar ve onu öldürenler, yargısız infaz sonucu öldürüldüğüne tanıklık etmişlerdir.

Ölümünden sonra Guevara dünya üzerinde sosyalist devrimci hareketlerin sembolü haline gelmiştir. Guevara’nın Alberto Korda tarafından çekilen fotoğrafı "dünya üzerindeki en ünlü fotoğraf ve 20. yüzyılın sembolü" olarak nitelenmiştir.

Aile geçmişi ve gençliği

Ernesto Guevara de la Serna, İspanyol ve İrlanda asıllı bir ailenin beş çocuğunun en büyüğü olarak Arjantin’in Rosario şehrinde dünyaya gelmiştir. Annesinin ve babasının soyu Basklara dayanır. Bask[›] Doğum belgesinde doğum tarihi olarak 14 Haziran 1928 görünmesine karşılık bazı kaynaklarda, aynı yılın 14 Mayıs günü doğduğu belirtilmektedir. [2] Guevara'nın atalarından Patrick Lynch 1715 yılında İrlanda’da Galway’de doğmuş, İrlanda’yı terkedip İspanya’nın Bilbao şehrine, oradan da Arjantin’e gitmiştir. Guevara'nın büyük büyükbabası Francisco Lynch 1817’de, büyükannesi Ana Lynch 1868’de doğmuştur. Galway[›] Ana Lynch’in oğlu ve Che'nin babası Ernesto Guevara Lynch 1900’de doğmuştur. Guevara Lynch 1927’de Celia de la Serna y Llosa ile evlenmiş ve üç erkek, iki kız çocukları olmuştur.

Guevara, çocukluğunda, bu sol eğilimli üst sınıf ailede bile dinamik kişiliği ve radikal görüşleriyle bilinirdi. Her ne kadar yaşamı boyunca onu etkileyecek olan astım krizlerinden ıstırap çekse de mükemmel bir atlet olmuştur. Bu engeline rağmen hevesli bir rugby oyuncusuydu ve ‘’Fuser’’ (aşırı saldırgan oyun tarzı nedeniyle verilen, azgın, kudurmuş anlamına gelen ‘’El Furibundo’’ sözcüğü ile annesinin soyadı olan ‘’Serna’’dan oluşturulmuş bir takma isim) lakabıyla anılmaktaydı. Guevara babasından satranç öğrendikten sonra 12 yaşından itibaren yerel turnuvalara katılmaya başladı. Ergenlik döneminde şiire, özellikle de Pablo Neruda’nın şiirlerine merak saldı. Neruda[›]. Guevara, Latin Amerika’da kendi sınıfında yaygın olduğu üzere yaşamı boyunca şiir yazdı. Pek çok konuya meraklı, hevesli bir okuyucuydu, ilgilendiği kitaplar Jack London ve Jules Verne’in macera klasiklerinden, Sigmund Freud’un cinsellik üzerine denemelerine ve Bertrand Russell’ın toplum felsefesi üzerine tezlerine kadar giden bir çeşitlilik gösteriyordu. Ergenliğinin son dönemlerinde fotoğrafçılığa merak saldı ve vaktinin önemli kısmında insanları, gittiği yerleri ve sonraları da arkeolojik alanları fotoğrafladı.

Guevara, tıp öğrenimi için 1948’de Buenos Aires Üniversitesi’ne girdi. Kesintili öğrenim hayatını, Mart 1953’te tıp öğrenimini bitirip aynı yılın 12 Haziran’ında diplomasını alarak noktaladı. Diploma[›] Uzman hekimlik yapabilmek için gerekli klinik eğitimi tamamlayıp tamamlamadığı açık değildir. Eğer bu klinik eğitimi tamamlamadıysa “doctor en medicina” (tıp doktoru) değil de “médico” (pratisyen hekim) olmuş olabilir.

Guevara öğrenciliği boyunca Latin Amerika’da uzun yolculuklara çıktı. 1951 yılında eski arkadaşı biyokimyager Alberto Granado, yıllardır konuştukları Güney Amerika seyahati için tıp eğitimine bir yıl ara vermesini önerdi. Kısa süre sonra, ‘’La Poderosa II’’ (Güçlü II) adını verdikleri 500 cc.lik 1939 model Norton marka motosikletle Alta Gracia’dan yola çıktılar. Peru’da Amazon Nehri kıyısındaki San Pablo cüzzam kolonisinde gönüllü olarak birkaç hafta geçirmeyi düşünüyorlardı. Guevara'nın bu yolculuğu anlattığı seyahat notları “Notas de viaje’’ 2004 yılında “Diarios de motocicleta” (Motosiklet Günlükleri) adıyla sinemaya uyarlanmıştır.

Bu yolculuk sırasında kitlelerin yoksulluğunu, baskıyı ve güçsüzlükleri yakından gözlemleyen ve Marksizm’den etkilenen Guevara, Latin Amerika’daki ekonomik ve sosyal eşitsizliklerin tek çözümünün devrim olduğu sonucuna vardı. Yolculukları, Latin Amerika’ya ayrı uluslardan oluşan bir karma yapı olarak değil de kurtuluşu ancak kıta çapında bir strateji ile gerçekleşebilecek tek bir vücut olarak bakmasını sağladı. Sınırları olmayan ve tek bir ‘’mestizo’’ (Avrupalı ve yerli melezi) kültür ile bağlanmış birleşik İber-Amerika kurabilmeyi hayal etmeye başladı İber-Amerika[›]. Bu düşünce, sonraki devrimci eylemlerinde öne çıkacaktı. Arjantin’e döner dönmez, Güney ve Orta Amerika’da kaldığı yerden gezilerine devam edebilmek için tıp öğrenimini hızla bitirdi.

Guatemala
Guevara, 7 Temmuz 1953’te, Bolivya, Peru, Ekvator, Panama, Kosta Rika, Nikaragua, Honduras, ve El Salvador’dan geçip Aralık ayının son günlerinde Guatemala’ya vardı. O sıralarda popülist bir hükümetin başındaki Başkan Jacobo Arbenz Guzmán özellikle toprak reformu ve diğer değişikliklerle bir toplumsal devrim yapmaya çalışıyordu. Beatriz halasına yazdığı mektupta Guatemala’ya bir süre yerleşmesinin sebebini şöyle açıklıyordu: "Guatemala’da gerçek bir devrimci olabilmek için gerekli ne varsa yapacağım ve kendimi mükemmelleştireceğim."

Jon Anderson’a göre Guevara’nın Guatemala’daki ana siyasî bağlantısı Perulu sosyalist Hilda Gadea’ydı. ‘’American Popular Revolutionary Alliance’’ (APRA) (Amerikan Popüler Devrimciler İttifakı. Lideri Víctor Raúl Haya de la Torre olan siyasî bir oluşum.) üyesi olan Gadea, Arbenz hükümetindeki birçok üst düzey politikacıyı Guevara’yla tanıştırdı. Daha önce Kosta Rika’da tanıştığı ve Fidel Castro ile bağlantılı bir grup Kübalı sürgünle de bağlantı kurdu. Bu sürgünlerin arasında Küba’nın Oriente eyaletindeki Bayamo’da bulunan ‘’Carlos Manuel de Céspedes’’ barakalarına yapılan saldırıyla bağlantısı olan Antonio ‘’Nico’’ López de vardı. [6]. Lopez Granma Küba’ya çıktıktan kısa süre sonra ‘’Ojo del Toro’’ köprüsünde hayatını kaybedecekti. [7] Siyah İsa ile ilgili dinî eşyaların satışında bu ‘’moncadista’’lara katılan Guevara aynı zamanda Venezuelalı iki sıtma uzmanına da yardımcı olmuştur. Bu sıralarda, Arjantinlilere özgü, “hey”, “dostum”, “birader” anlamına gelen “che” ünlemini çok sık kullanması nedeniyle ünlü “Che” takmaadını kullanmaya başlamıştır (/tʃe/ olarak telaffuz edilir). Yalnızca Arjantin, Paraguay ve Uruguay ile Brezilya’nın güneyinde kullanılan bu sözcük, kullananın Rio de la Plata bölgesinden geldiğini gösterir.

Ekonomik durumu genellikle pek iyi değildi ve Hilda’nın ziynet eşyalarını rehine vermek zorunda kalmıştı. 15 Mayıs 1954’te Komünist Çekoslovakya’dan Arbenz hükümetine destek olarak gönderilen yüksek kalitede Skoda piyade ve hafif topçu silahları İsveç gemisi ’’Alfhem’’ ile Puerto Barrios’a ulaştı. Bu silahların miktarı CIA tarafından 2.000 ton ve ilginç bir şekilde John Lee Anderson tarafından da 2 ton olarak tahmin edilmektedir. (Anderson'ın tahmin ettiği miktarın yazım hatası olduğu sanılmaktadır çünkü bu rakamdan bahseden güvenilir kayıt sayısı çok azdır.)

Guevara yeni bir vize almak üzere kısa süre için El Salvador’a geçti ve Guatemala’ya geri döndü. Bu sırada CIA tarafından desteklenen Carlos Castillo Armas liderliğindeki darbe başlamıştı. Arbenz karşıtı kuvvetler, Çekoslovak silahlarının trenler yardımıyla dağıtılmasını durduramıyorlardı, ancak güçlerini toparladıktan sonra hava desteğinin yardımıyla ilerlemeye başlamışlardı. Guevara birkaç günlüğüne Komünist Gençlik tarafından örgütlenen silahlı milislere katılmış, bu grubun harekete geçmemesi üzerine tekrar tıbbî hizmetlere dönmüştür. Darbenin ardından Guevara çarpışmak için gönüllü oldu, ancak Arbenz yabancı destekçilerinin ülkeyi terketmesini istiyordu. Gadea tutuklandıktan sonra Guevara kısa süre için Arjantin konsolosluğunda saklandı ve sonra Meksika’ya geçti.

Arbenz hükümetinin CIA destekli bir darbeyle devrilmesi üzerine, Guevara’nın Amerika Birleşik Devletleri’nin emperyalist bir güç olduğuna ve Latin Amerika ve diğer gelişmekte olan ülkelerdeki sosyoekonomik eşitsizlikleri düzeltmeye çalışan hükümetlere vazgeçmeden karşı koyacağına dair görüşleri kesinleşti. Bu onun sosyalizmin ancak silahlı mücadele sonunda elde edilebileceği ve bu koşulları da ancak silahlanmış bir halkın savunabileceği yönündeki düşüncelerini kuvvetlendirmiştir.

Küba

Eylül 1954’te Meksika’ya gelişinden kısa süre sonra, Guevara Nico López ve Guatemala’dan tanıdığı diğer Kübalı sürgünlerle arkadaşlığını tazeledi. Haziran’da López onu Raúl Castro ile tanıştırdı. Birkaç hafta sonra Küba’daki siyasi hapishaneden salıverilen Fidel Castro Meksika’ya geldi ve 8 Temmuz 1955’te Raúl Guevara’yı Fidel Castro ile tanıştırdı. Bütün gece süren ateşli bir sohbetin ardından Guevara Castro’nun, aradığı esin kaynağı devrim lideri olduğuna kanaat getirerek Küba diktatörü Fulgencio Batista’yı devirmek için kurulan ‘’26 Temmuz Hareketi’’ne katıldı. Grubun doktoru olmasına karar verildiyse de hareketin diğer üyeleriyle askerî eğitime katıldı, eğitimin sonunda eğitmenleri Albay Alberto Bayo tarafından en göze çarpan öğrenci olarak nitelendirildi. Bu sırada Gadea, Guatemala’dan gelmişti ve Guevara ile ilişkileri devam ediyordu. 1955 yazında hamile olduğunu söyleyince, Guevara hemen evlenmelerini önerdi. Ağustos 1955’te evlendiler ve 15 Şubat 1956’da Hilda Beatriz adını verdikleri kızları doğdu.

25 Kasım 1956’da Tuxpan, Veracruz’dan Küba’ya doğru yola çıkan Granma yatında Kübalı olmayan tek kişi Guevara’ydı. Karaya çıkar çıkmaz Batista’nın askerlerinin saldırısına uğrayan ekibin yarısı hemen orada veya yakalandıktan sonra öldürüldü. Guevara, bu çatışmada kaçan bir yoldaşın düşürdüğü cephaneyi almak için tıbbî malzeme çantasını bıraktığını ve o ânı, doktordan savaşçıya dönüştüğü an olarak hatırladığını yazar. Sırt çantası[›] Hayatta kalan 15–20 isyancı kaçarak Sierra Maestra dağlarına saklanır ve Batista rejimine karşı gerilla savaşına girişir.

Yoldaşları tarafından cesareti ve askerî yeteneği nedeniyle saygı gören Guevara isyancılar arasında bir lider, bir Comandante Comandante[›] olur. [12]. Birçokları için de “acımasızlığı” nedeniyle korkulan kişidir. Muhbir, kaçak ve casus olarak suçlu bulunan birçok kişinin infazından sorumludur. 1958 Aralığının son günlerinde devrimin en önemli olaylarından olan Santa Clara’ya saldıran "intihar timi"ni (isyan ordusundaki en tehlikeli işleri bu tim yapıyordu) yönetti. Generallerinin ve özellikle de General Cantillo’nun ‘’Central America’’ isimli çalışmayan şeker fabrikasında Castro ile buluştuğunu ve isyan lideri ile ayrı bir barış pazarlığı yaptığını öğrenen Batista 1 Ocak 1959’da Dominik Cumhuriyeti’ne kaçmıştır.

7 Şubat 1959’da zafer kazanan hükümet tarafından Guevara “doğuştan Küba vatandaşı’’ ilan edildi. Kısa süre sonra Meksika’dan Granma yatıyla yola çıkmadan önce, ayrıldığı Gadea ile evliliğini resmen sona erdirmek için boşanma işlemlerine başladı. 2 Haziran 1959’da, 26 Temmuz Hareketi’nin Küba doğumlu bir üyesi olan ve 1958 sonlarından beri birlikte yaşadığı Aleida March ile evlendi.

La Cabaña hapishanesinin komutanlığına atandı [14] ve 2 Ocak 1959’dan 12 Haziran 1959’a kadar altı ay boyunca üstlendiği bu görevdeyken Batista rejiminin memurlarının, BRAC gizli servis (Buró de Represión de Actividades Comunistas/Komünist eylemlerin bastırılmasından sorumlu servis) mensuplarının, savaş suçlusu olduğu iddia edilenlerin ve siyasî muhaliflerin yargılanması ve infazından sorumlu oldu. TIME dergisine göre, yönettiği yargılamaların “adil” olmadığı iddia edilmekteydi. Daha sonra Ulusal Toprak Reformu Enstitüsü’nde önemli bir göreve geldi INRA[›] ve Küba Merkez Bankası’nın başkanı oldu. BNC[›] (sık sık parayı kınadığı ve yürürlükten kaldırılmasını desteklediği için bu horgörüyü göstermek adına Küba paralarını takma adı olan "Che" ile imzalamıştır).

Bu sıralarda satranca olan ilgisi tekrar canlanan Guevara Küba’da yapılan ulusal ve uluslararası turnuvalara katılmıştır. Özellikle genç Kübalıları oyunu öğrenmeleri için teşvik ediyor ve onların ilgisini çekecek etkinlikler düzenliyordu.

1959 yılından itibaren Guevara Küba'dan, diğer ülkelerdeki devrimci hareketlere yardım etti ama bunların tümü başarısızlıkla sonuçlandı. İlk deneme Panama’da yapılmıştı, diğer bir eylem de 14 Haziran’da Dominik Cumhuriyeti’nde yapıldı. (“El Argelino” diye de bilinen Henry Fuerte ve Enrique Jiménez Moya önderliğinde.)
1960 yılında Guevara ‘’La Coubre’’ silah gemisi patlamasında kurbanlara yardım etti. Kurtarma operasyonu sırasındaki ikinci patlamayla birlikte ölü sayısı yüzü aşmıştır. Bu patlamada ölenlerin cenaze töreninde Alberto Korda Che’nin ünlü fotoğrafını çekmiştir. La Coubre'nin sabotaj ya da kaza sonucu mu patladığı bilinmemektedir. Sabotaj olduğunu iddia edenler, sorumlu olarak Merkezî Haberalma Örgütü’nü (CIA), ve sabotajı yapan kişi olarak da merkezî eyaletlerdeki Batista karşıtı güçlerden Guevara’nın rakibi olan ve daha sonra CIA ajanı olduğu sanılan William Alexander Morgan'ı gösterirler. Kübalı sürgünler, patlamanın sorumlusunun Guevara’nın SSCB’ye sadık rakipleri olduğunu ileri sürerler.

Guevara daha sonra Sanayi Bakanı MININD[›] olarak Küba sosyalizminin açık ve kesin bir hale gelmesine yardımcı olmuş, ülkenin önde gelen kişileri arasına girmiştir. “Gerilla Savaşı’’ adlı kitabında silahlı başkaldırıya önayak olacak geniş örgütlere gerek duymadan küçük bir gerilla grubu (‘’foco’’) tarafından başlatılan Küba modeli devrim fikrinin tekrar edilmesini savunmuştur. El socialismo y el hombre en Cuba (1965) (Küba’da sosyalizm ve insan) adlı denemesinde sosyalist devletle birlikte “yeni bir insan” biçimlendirmenin gerekliliğini savunur. Bazıları Guevara’yı bu ‘’yeni insan’’ın alımlı ve yalın bir modeli olarak görür.

1961 yılındaki Domuzlar Körfezi İşgali’nde Guevara çarpışmalara katılmamıştır. Castro'nun emriyle Küba’nın en batısındaki Pinar del rio eyaletindeki bir kuvvetin başına geçmiş ve burada sahte çıkarma kuvvetini püskürtmüştür. Bu harekât sırasında yüzünden kurşun yarası almış ama kendi silahının kazara ateş almasıyla yaralandığını söylemiştir.

Guevara 1962 Ekim ayında ortaya çıkan Küba Füze Krizi’ne neden olan Sovyet nükleer balistik füzelerinin Küba’ya getirilmesinde anahtar rol almıştır. Birkaç ay sonra İngiliz gazetesi ‘’Daily Worker’’ ile yaptığı görüşmede eğer füzeler Küba kontrolünde olsaydı başlıca ABD şehirlerine doğru bu füzeleri kullanacağını söylemiştir.

Küba'da ortadan kayboluşu

Aralık 1964'te Birleşmiş Milletler'de konuşma yapmak üzere Küba heyetinin başı olarak New York'a gitti. (dinleyiniz, RealPlayer gereklidir; ya da okuyunuz). CBS televizyon kanalında pazar günleri yayınlanan Face the Nation isimli haber programına çıktı. ABD Senatörü Eugene McCarthy, Malcolm X'in çalışma arkadaşları, Kanadalı radikal Michelle Duclos dahil olmak üzere değişik kişi ve gruplarla görüştü. 17 Aralık'ta Paris'e uçtu ve üç aylık bir uluslararası geziye başladı. Bu gezi sırasında Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşik Arap Cumhuriyeti (Mısır), Cezayir, Gana, Gine, Mali, Dahomey, Kongo-Brazzaville ve Tanzanya'yı dolaştı. İrlanda, Paris ve Prag'da molalar verdi. 24 Şubat 1965'te Cezayir'de, sonradan uluslararası sahnede son görünüşü olacak olan "İkinci Afrika-Asya Ekonomik Dayanışma Semineri"ndeki konuşmasını yaptı. Bu konuşmada şöyle demiştir: "Ölümüne olan bu mücadelede hiçbir sınır yoktur. Dünyanın hiçbir yerinde meydana gelen olaylara kayıtsız kalamayız. Bir ülkenin emperyalizme karşı zaferi bizim zaferimizdir, aynı şekilde yenilgisi de bizim yenilgimizdir." Şu sözlerle de dinleyicilerini şaşırtmıştır: "Sosyalist ülkelerin, Batı'nın sömürgeci ülkeleriyle üstü kapalı işbirliğini tasfiye etmeleri ahlakî görevleridir." Sonra da bu hedefe ulaşmak için komünist bloğu ülkelerinin uygulaması gereken bir dizi eylemi sıralamıştır. 14 Mart'ta Küba'ya döndüğünde Havana havaalanında Fidel ve Raúl Castro, Osvaldo Dorticós ve Carlos Rafael Rodríguez tarafından sade bir törenle karşılandı.

İki hafta sonra Guevara kamu hayatından çekildi ve ardından tamamen ortadan kayboldu. Castro'dan sonra gelen adam olarak bakıldığı Küba'da nerede olduğu, 1965 yılının en büyük gizemlerindendi. Ortadan kayboluşu için değişik sebepler öne sürüldü: sanayi bakanıyken savunduğu sanayileşme projelerinin görece başarısızlığı, Çin-Sovyet Ayrılığı arttıkça Guevara'nın Çin Komünist Partisi yanlı tutumunu onaylamayan Sovyet resmî görevlilerinin Castro'ya yaptıkları baskı ve Küba'nın ekonomik gelişmesi ile ideolojik çizgisi üzerine Guevara ile Küba lideri arasındaki önemli görüş ayrılıkları. Castro'nun Guevara'nın tanınmışlığından rahatsız olup onu tehdit olarak görmesi de neden olarak gösterildi. Castro'nun bazı muhalifleri onun Guevara'nın kayboluşu hakkındaki açıklamalarının şüphe uyandırıcı olduğunu söylerler. Guevara'nın niyetlerini hiç alenen açıklamayıp, sadece Castro'ya yazılmış tarihsiz ve tarzı olmayan dalkavukça bir mektupla bildirmiş olması çoğu kişi tarafından şaşırtıcı bulunmuştur.

Guevara'nın görüşlerinin Çin Komünist Partisi liderleri tarafından açıklanan görüşlerle benzeşmesi, ekonomisi gittikçe Sovyetler Birliği'ne daha da bağımlılaşmakta olan Küba için büyüyen bir sorundu. Küba devriminin ilk günlerinden itibaren Guevara'nın Latin Amerika'da Maocu stratejinin uygulanmasını savunduğu düşünülüyordu ve yaratmış olduğu Küba'nın hızla sanayileşmesini öngören plan, Çin'in "İleri Büyük Atılım"ına benzetiliyordu. Küba'nın batılı "gözlemcileri"ne göre Guevara'nın Sovyet koşullarına ve önerilerine karşı çıkmasına rağmen Castro'nun kabul etmek zorunda kalması ortadan kaybolmasının nedeni olabilirdi. Halbuki hem Guevara hem de Castro, Sovyetler Birliği ve Çin'in de bulunduğu birleşik cepheyi destekliyordu. Ayrılığa düşmüş bu iki ülke arasında antlaşma sağlamak için başarısızlıkla sonuçlanan bir dizi girişimde de bulunmuşlardı.

Kruşçev'in Castro'ya danışmadan Küba'dan füzeleri çekmeye razı gelmesini Sovyetlerin ihaneti olarak gören Guevara, Küba Füze Krizi'nden sonra Sovyetler Birliği hakkında daha da şüpheci oldu. Cezayir'deki son konuşmasında artık Kuzey Yarımküre'yi, batıda ABD ve doğuda SSCB liderliğinde, Güney Yarımküre'nin sömürücüsü olarak gördüğünü belirtmiştir. Vietnam Savaşı sırasında komünist Kuzey Vietnam'ı desteklemiş ve gelişmekte olan ülkelerin halklarını, silahlanıp "pek çok Vietnamlar" yaratmaları için teşvik etmiştir.

Guevara'nın akıbeti hakkındaki uluslararası spekülasyonların baskısıyla Castro 16 Haziran 1965'te yaptığı açıklamada insanların Guevara hakkında bilgi almalarının ancak Guevara istediğinde mümkün olabileceğini söyledi. Guevara'nın ortadan kayboluşu ile ilgili Küba içinde ve dışında pek çok dedikodu yayıldı. Aynı yılın 3 Ekim'inde Castro, Guevara'nın birkaç ay önce kendisine yazdığı tarihsiz mektubu açıkladı. Bu mektupta Guevara Küba devrimine bağlılığını tekrarlıyor ancak devrim yolunda yabancı topraklarda savaşmak için Küba'dan ayrılma niyetini bildiriyordu. Mektubunda "dünyadaki diğer uluslar benim basit emeğime çağrı yaptılar" diyerek, "yeni savaş alanlarında" gerilla olarak savaşmak için ayrılmaya karar verdiğini belirtiyordu. Aynı zamanda hükümet, parti ve ordu içindeki tüm görevlerinden istifa ettiğini ve ona devrim için yaptıklarını takdir amacıyla verilmiş olan Küba vatandaşlığından vazgeçtiğini de ekliyordu.

Dört yabancı gazeteciyle 1 Kasımda yaptığı görüşme sırasında Castro, Guevara'nın nerede olduğunu bildiğini ama açıklamayacağını belirterek, eski yoldaşının öldüğüne dair söylentileri reddetti ve Guevara'nın sağlığının çok iyi olduğunu ekledi. Castro'nun sözlerine rağmen 1965'in sonunda Guevara'nın akıbeti bir gizem olarak kaldı, hareketleri ve nerede olduğu iki yıl boyunca özenle saklanan bir sır oldu.

Kongo

Kısa dalga radyo dinlerken. Oturanlar: (soldan başlayarak) Rogelio Oliva, José María Martínez Tamayo (Kongo'da "Mbili" ve Bolivya'da "Ricardo" kodadıyla tanınır), ve Guevara. Ayakta duran Roberto Sánchez (Küba'da "Lawton" ve Kongo'da "Changa" kodadıyla bilinir).
1965 yılının 14 Mart'ını 15 Mart'a bağlayan gece boyunca yaptıkları toplantı sonucunda Guevara ve Castro, Sahara Çölü altındaki bölgede Küba'nın ilk askerî operasyonunu bizzat Guevara'nın yönetmesi konusunda anlaştılar. Cezayir[›] Bazı güvenilir kaynaklar Guevara'nın kendisini bu operasyonda desteklemesi için Castro'yu ikna ettiğini söyler. Aynı derecede güvenilir diğer kaynaklar ise Latin Amerika ülkelerindeki koşulların focos gerilla çekirdeklerinin kurulması için henüz uygun olmadığını savunan Castro'nun bu eyleme girmesi için Guevara'yı ikna ettiğini söyler. Castro'nun kendisi de ikinci görüşün doğru olduğunu söylemiştir. O zamanlar Cezayir'in devlet başkanı olan ve Guevara ile kısa süre önce görüşen Ahmed Bin Bella ise şöyle demiştir: "Afrika'da hüküm süren durumun büyük devrim potansiyeline sahip görünmesi, Che'yi Afrika'nın emperyalizmin zayıf halkası olduğu sonucuna itti. O da artık çabalarını Afrika'ya yönlendirmeye karar verdi."

Küba operasyonu Kongo-Kinşasa'daki (önceleri Belçika Kongosu, sonradan Zaire ve günümüzde Demokratik Kongo Cumhuriyeti) Patrice Lumumba yanlısı Marksist Simba hareketinin desteklenmesi ile sürdürülecekti. Guevara, yardımcısı Victor Dreke ve on iki Kübalı 24 Nisan 1965'te Küba'ya vardı. Diğer Kübalılar da kısa süre sonra onlara katıldılar. Bir süre, gerilla lideri Laurent-Désiré Kabila ile çalıştılar.Kabila[›] Kabila, aynı yılın Kasım ayında Kongo ordusu tarafından bastırılan bir isyana girişmeleri için Lumumba'nın destekçilerine yardım etmişti. Guevara, önemsiz biri olduğuna karar verdiği Kabila'yı bırakmış ve şöyle yazmıştır: "Hiçbir şey onun bu ânın gerektirdiği adam olduğuna beni inandıramaz."

Guevara Kongo kuvvetlerine gerilla taktiklerini öğretirken. Planı, Tanganyika Gölü'nün batı sahillerindeki kurtarılmış bölgeyi Kongo ve diğer özgürlük hareketlerinin savaşçılarını eğitmek için kullanmaktı. Solunda Santiago Terry (kodadı: "Aly") ve sağında, Angel Felipe Hernández (kodadı: "Sitaini") görülüyor.

Guevara 37 yaşında olmasına ve resmî askerî eğitim almamış olmasına rağmen, Batista'nın devrilmesinde önemli yer işgal eden Santa Clara harekâtının da içinde bulunduğu Küba devrimi deneyimlerine sahipti. Astımı nedeniyle Arjantin'de askere alınmamıştı. Perón hükümetine olan muhalefeti gözönüne alındığında bundan gurur duyardı.

Mike Hoare'un içinde bulunduğu Güney Afrikalı paralı askerler ve Kübalı sürgünler Kongo ordusuyla birlikte Guevara'yı engellemeye çalıştılar. Guevara'nın haberleşmesini dinliyor, saldırmak için hazırlanan isyancılara ve Kübalılara pusu kuruyor ve Guevara'nın ikmal hatlarını kesiyorlardı. Guevara'nın gayesi yerel Simba savaşçılarına komünist ideolojiyi ve gerilla savaşını öğreterek bir anlamda Küba Devrimini 'ihraç etmekti'. Guevara Pasajes de la Guerra Revolucionaria:Congo (Kongo Günlükleri)'nde devrimin başarısızlığının ana nedenleri olarak yerli Kongo kuvvetlerinin yeteneksizliği, uzlaşmazlığı ve kendi aralarındaki sürtüşmeyi göstermiştir. Aynı yılın sonlarına doğru astımı nüksetmiş, yedi ay sıkıntı yaşadıktan sonra düş kırıklığına uğramış bir şekilde, Küba'dan gelenlerden sağ kalanlarla (birliğinin altı üyesi ölmüştü) Kongo'yu terketti. Bir noktada yaralıları Küba'ya gönderip, tek başına savaşmaya devam etmeyi ve devrimcilere örnek teşkil etmeyi de düşünmüştü. Ancak silah arkadaşları ve Castro'nun gönderdiği iki memurun ikna etmesi sonucu Kongo'dan ayrılmayı kabul etti.

Ölümünden sonra açıklanması niyetiyle bıraktığı mektubun Castro tarafından kamuoyuna açıklanması ve bu mektupta dünyanın diğer bölgelerindeki devrimlere kendini adamak için Küba ile olan tüm bağlantılarını kopardığını yazması, ahlakî açıdan diğer savaşçılarla Küba'ya dönmesini engellemiştir. Kongo'dan ayrıldıktan sonra altı ay boyunca Darüsselam, Prag ve Alman Demokratik Cumhuriyeti'nde saklanmış, Kongo deneyiminde yazdığı anılarını toparlamış ve biri felsefe diğeri ekonomi üzerine iki kitabın taslaklarını yazmıştır. Bu dönem boyunca Castro, Guevara'yı Küba'ya dönmesi için zorladı, Guevara bunu kabul ettiğinde dönüşünün geçici olacağı ve adadaki varlığının sır kalacağı şartını koştu; Latin Amerika'da bir yerlerde yeni bir devrim çabasına hazırlık yapmak için gereken birkaç aylık bir süre için geri dönecekti.

Bolivya

Başkaldırı
Guevara'nın nerede olduğu konusundaki spekülasyonlar 1966 yılı boyunca ve 1967'de de devam etti. Mozambik bağımsızlık hareketi FRELIMO'nun temsilcileri, 1966 sonu ya da 1967 başında, Guevara ile Darüsselam'da buluştuklarını ve o zaman da onun devrim projelerine yardım önerisini reddettiklerini bildirdiler. 1967 yılının 1 Mayıs gösterileri sırasında Havana'da yaptığı konuşmada, Silahlı Kuvvetler Bakan vekili Bnb. Juan Almeida, Guevara'nın "Latin Amerika'da bir yerlerde devrime hizmet ettiğini" duyurdu. Bolivya'da gerillaların başında olduğuna dair gelen haberlerin doğru olduğu sonradan anlaşılmıştır.

Castro'nun isteğiyle, gözden uzak Ñancahuazú bölgesindeki bir arazi, Guevara tarafından eğitim alanı olarak kullanılması için, yerli Bolivya Komünistleri tarafından satın alınmıştı.Kamp[›]. Bulgulara göre Ñancahuazú bölgesindeki bu kamptaki eğitim Guevara ve yanındaki Kübalılar için çarpışmadan daha tehlikeliydi. Bir gerilla ordusu oluşturma yolunda pek başarılı olunamamıştır. Eski Stasi ajanı Haydée Tamara Bunke Bider, ya da daha iyi bilindiği takma adı ile "Tania", La Paz'da Guevara'nın ana ajanı olarak yerleşmişti. Tania'nın KGB için de çalıştığı rivayet edilir ve Bolivyalı yetkilileri Guevara'nın izini bulmaya yönlendirdiği için bilmeden Sovyet çıkarlarına hizmet ettiği de anlaşılmaktadır.

Bolivya Ordusu ile Mart 1967'de ilk çatışmaları sonucu eğitim kampını terkederken geride bıraktıkları önemli sayıdaki fotoğraf, Guevara'nın Bolivya'da olduğuna dair ilk kanıt olmuştur. Fotoğrafları gören Bolivya Devlet Başkanı René Barrientos'un Guevara'nın başının bir kargı üzerinde La Paz şehir merkezinde sergilenmesini istediği söylenir. Başkan Bolivya Ordusu'na Guevara'yı ve yandaşlarını takip edip yakalama emrini verdi.

Guevara'nın yaklaşık elli kişiden oluşan ve ELN (Ejército de Liberación Nacional de Bolivia - Bolivya Ulusal Bağımsızlık Ordusu) adı altında eylem yapan gerilla kuvveti iyi donatılmıştı ve dağlık Camri bölgesinde Bolivya düzenli ordusuna karşı bazı başarılar elde etti. Eylül'de ise Ordu iki gerilla grubunu ve liderlerden birini öldürmeyi başardı.

Zorlu geçen çatışmalara rağmen, gerillaların esir aldığı yaralı Bolivya askerlerinin gereken tıbbî yardımı alması konusunda hassas davranan Guevara sonradan bu esirleri de salıvermiştir. Hatta yaralanarak ele geçirildiği Quebrada del Yuro'daki son çarpışmadan sonra geçici olarak tutulduğu yere götürüldüğünde gördüğü yaralı Bolivya askerlerine tıbbî yardım bile önermiş ama bu önerisi sorumlu Bolivyalı subay tarafından geri çevrilmiştir.

Guevara'nın Bolivya'da devrim başlatma planları birkaç yanlış anlama üzerine kurulmuştu:

Yalnızca ülkenin askerî hükümeti, ve eğitimi ve donanımı yetersiz ordusuyla mücadele etmeyi bekliyordu. Halbuki yerini öğrenen ABD hükümeti, CIA ve diğer kurumların ajanlarını isyanı bastırmak için yardım amacıyla Bolivya'ya göndermişti. Bolivya Ordusu, ABD Özel Harekât Birlikleri tarafından eğitilip donatılmaktaydı.ABD Askerî yardımı[›] Askerî danışmanların yanı sıra, gönderilen birlikler arasında kısa süre önce kurulan ve gerillaların bulunduğu bölgeye yakın bir alandaki La Esperanza'da cengel savaşı eğitimi almış olan seçkin Rangers taburu da vardı.

Guevara yerli muhaliflerden yardım alacağını ve işbirliği içinde olacağını ummuştu. Bu yardım hiçbir zaman gerçekleşmedi. Mario Monje liderliğindeki Bolivya Komünist Partisi Havana'dan çok Sovyetlere yönelmişti ve söz vermelerine rağmen Guevara'ya yardım etmediler. (Parti liderlerinin isteklerine karşı gelen Rodolfo Saldaňa, Serapio Aquino Tudela ve Antonio Jiménez Tardio gibi bazı Bolivya Komünist Partisi üyeleri Guevara'ya katılmış ya da destek vermişlerdir.)

Havana ile radyo bağlantısını koruyacağını umuyordu ancak Küba'dan sağlanan iki kısadalga radyo vericisi de bozuktu, dolayısıyla gerillalar Havana ile iletişime geçemiyorlardı. (Bu ve bunun gibi diğer konularda Castro tarafından Guevara'nın Bolivya'daki operasyonlarına destek sağlamakla görevlendirilen Manuel Piñeiro'nun performansı berbat olarak nitelendirilebilir.) Olayların daha karmaşık hale gelmesinin bir sebebi de Havana'dan gönderilen radyo mesajlarını kaydetmek ve deşifre etmek için kullanılan teyp kayıt cihazının bir nehri geçerken kaybolmasıydı. Böylece Havana'dan gelen mesajların deşifre edilmesi çok zorlaştı.Mesaj[›]

Bunlara ek olarak Guevara'nın uzlaşmadan çok kişileri karşısına alma huyu, Kongo'da olduğu gibi Bolivya'da da yerel liderlerle başarılı işbirliği geliştirememesine sebep olmuştur. Bu kötü huy Küba'daki gerilla savaşı sırasında da kendini göstermiş ama Castro'nun zamanında araya girmesi ve rehberliğiyle kontrol altında tutulmuştu.

Yakalanışı ve öldürülmesi

Bir muhbir Guevara'nın gerilla kampının yerini Bolivya Özel Harekât Birliği'ne bildirdi. 8 Ekim'de kamp kuşatıldı ve Guevara Simeón Cuba Sarabia ile birlikte Quebrada del Yuro kanyonunda devriye gezerken yakalandı. Ayaklarından yaralandıktan ve silahı bir mermiyle harap edildikten sonra teslim oldu. (Tabancasında açıklanamaz bir şekilde şarjör bulunmuyordu.) Yakalandığı sırada orada bulunan askerlerin bazılarına göre Guevara bağırarak "Ateş etmeyin! Ben Che Guevara'yım ve canlı olarak daha değerliyim" demiştir.

Barrientos, Guevara'nın yakalandığını öğrenir öğrenmez hemen öldürülmesini emretmiştir.Barrientos[›] Guevara yakın bir köy olan La Higuera'daki köhne bir okula götürülmüş ve geceyi orada geçirmiş, ertesi gün öğleden sonra öldürülmüştür. Celladı, Bolivya ordusunda çavuş olan ve Guevara'yı vurması kura sonucu saptanan Mario Terán'dır.

Che Guevara'nın son sözleri şöyle olmuştur:

"Buraya beni öldürmeye geldiğini biliyorum. Vur beni korkak, yalnızca bir adam öldürmüş olacaksın."

Bazı kaynaklar çavuş Mario Terán'ın infaz esnasında aşırı heyecanlanması nedeniyle bilinçli bir şekilde ateş edemediğini ve Che'yi sadece yaraladığını, onu öldüren merminin kim tarafından ateşlendiğinin bilinmediğini belirtirler. Çarpışmada öldüğü izlenimi vermek ve yüzünden isabet almayarak tanınmasını kolaylaştırmak için ayaklarına defalarca ateş edilmiştir. Cesedi bir helikopterin iniş takımlarına sıkıca bağlanmış ve yakınlardaki Vallegrande'ye götürülmüştür. Buradaki bir hastanede cesedi bir küvetin içinde basına gösterilmiştir. Bu sırada çekilen fotoğraflar San Ernesto de La Higuera ve El Cristo de Vallegrande (Vallegrande İsası)nın doğmasına sebep olmuştur. Askerî bir doktor tarafından elleri kesildikten sonra Bolivya Ordusu subayları tarafından bilinmeyen bir yere götürülmüş, cesedinin gömüldüğü mü yakıldığı mı sorusu cevapsız kalmıştır.Ampütasyon[›]

Guevara'yı Bolivya'da takip etmekten sorumlu olan, Félix Rodríguez adındaki CIA ajanıydı. Bu ajan daha önce Escambray Dağları'ndaki isyancılarla ve Havana'daki Castro karşıtı gizli gruplarla bağlantı kurmak için Domuzlar Körfezi istilası öncesi gizlice Küba'ya sızmış, istiladan sonra da başarılı bir şekilde geri çıkarılmıştı. [55][56] Guevara'nın yakalanışını duyan Rodríguez, değişik Güney Amerika ülkelerindeki CIA istasyonları yoluyla Langley, Virjinya'daki CIA merkezine bu bilgiyi iletmiştir. Rodríguez Guevara'nın Rolex saati ve başka bazı kişisel eşyasını almış ve sonraki yıllarda bunları röportaj yaptığı gazetecilere gururla göstermiştir. İçlerinde el feneri de bulunan bu eşyalardan bir kısmı CIA'de sergilenmektedir.

Gerillalar ile bağlantılı bir başka olay da Régis Debray'nin tutuklanması ve duruşmasıdır. Nisan 1967'de hükümet güçleri, Ecole Normale Supérieure 'de Marksist filozof Louis Althusser'den ders almış olan ve Havana Üniversitesi'nde felsefe profesörlüğü yapan genç Fransız vatandaşı Debray'yi yakalar ve gerillalarla işbirliği yapmakla suçlar. Debray muhabir olarak çalıştığını ve iki yıl önce gizemli bir şekilde ortadan kaybolan Gueavara'nın gerillalara liderlik ettiğini söyler. Uluslararası ilgi kazanan Debray'nin davası Ekim ayı başlarındaydı. Bolivya yetkilileri 11 Ekim'de Guevara'nın iki gün önce hükümet kuvvetleriyle girmiş olduğu çatışma sonucu vurularak öldüğü yolunda (yalan) açıklama yapar.

15 Ekim'de Castro, Guevara'nın öldüğünü kabul eder ve tüm Küba'da üç günlük yas ilan eder. Guevara'nın ölümü Latin Amerika'daki ve üçüncü dünya ülkelerindeki sosyalist devrimci hareketlere indirilmiş ağır bir darbe olarak kabul edilir.

1997 yılında Guevara'nın elleri olmayan cesedinden kalan kemikler Vallegrande yakınlarındaki bir uçak pistinin altından kazılarak çıkarılmış, DNA testiyle kimliği tespit edilmiş ve Küba'ya geri getirilmiştir. 17 Ekim 1997'de cesedinden kalanlar, Bolivya'daki gerilla harekâtı sırasında ölen yoldaşlarından altısıyla birlikte, 39 yıl önce Küba Devrimi'nin başarısını belirleyen savaşı kazandığı Santa Clara'da özel olarak hazırlanmış anıtmezaraAnıtmezar[›] askerî törenle gömülmüştür.

Bolivya Günlüğü
Guevara yakalandıktan sonra Bolivya'daki gerilla harekâtında karşılaştığı olayları yazdığı günlüğü de ele geçirilmişti. Günlük, onun Ñancahuazú'daki çiftliğe gelişinden kısa süre sonra, 7 Kasım 1966'da başlıyor, yakalanmasından bir gün önce, 7 Ekim 1967'de sonlanıyordu. Günlükte, Bolivya Ordusu tarafından yerleri çok erken tespit edilen gerillaların operasyona nasıl hazırlıksız başlamak zorunda kaldığı, Guevara'nın daha sonra birbiriyle bağlantıyı kaybedecek olan birliğini ikiye bölme kararını açıklaması ve genel olarak başarısızlıkları anlatılır. Guevara ile Bolivya Komünist Partisi arasındaki anlaşmazlık ve dolayısıyla Guevara'nın beklediğinden daha az askerle kalmış olması da günlükte kayıtlıdır. Guevara'nın yerli halktan asker bulamamasının sebebinin, gerilla grubunun yörede konuşulan Tupi-Guaraní dili yerine Quechua'yı öğrenmiş olması olduğu anlatılır. Harekât beklenmedik sona doğru giderken Guevara'nın hastalığı da ağırlaşır. Astım krizleri giderek daha zor geçmektedir ve son saldırılar ilaç bulabilmek amacıyla yapılmıştır.

Bolivya Günlüğü kabaca çevrilerek Ramparts dergisi tarafından basılıp hızla dünyaya dağıtılmıştır. Bundan başka dört günlük daha bulunmuştur. Bunlar Israel Reyes Zayas (takmaadı "Braulio"), Harry Villegas Tamayo ("Pombo"), Eliseo Reyes Rodriguez ("Rolando")'ya [59] ve Dariel Alarcón Ramírez ("Benigno")'ya [60] aittir. Bu günlüklerin herbirinde, konu olan olayların değişik yönleri dile getirilmektedir.

Mirası ve eleştiriler
Ayrıca bakınız: Popüler kültürde Che Guevara

2005 yılının Kasım sayısında (#46) Alman haftalık haber dergisi Der Spiegel, Gandhi ve Guevara'nın mirasçıları olarak nitelediği Avrupa'nın barışçıl devrimcileri üzerine bir yazı yayımlar.

Guevara'nın cesedinin resimleri dolaştırılıp ölümü hakkındaki gerçekler tartışılırken Che efsanesi de yayılmaya başladı. Dünyanın her yerinde Che'nin öldürülmesini protesto eden gösteri yürüyüşleri yapıldı. Yaşamı ve ölümü üzerine makaleler, övgüler, şarkılar ve şiirler yazıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Latin Amerika uzmanları, “gelmiş geçmiş en çekici ve en başarılı devrimcinin” ölümünün öneminin hemen farkına vararak Guevara’nın komünistler ve diğer sol eğilimliler tarafından “kahramanca ölen örnek devrimci” olarak idolleştirileceğini belirtti.
Bu tahminlerin inandırıcılığı, özellikle 1968 Mayıs’ındaki öğrenci hareketlerinde Guevara’nın güçlü bir başkaldırı ve devrim sembolü olarak ortaya çıkmasıyla birlikte giderek arttı. Sol kanattan eylemciler Guevara’nın şan, şeref ve ödüllere karşı olan belirgin kayıtsızlığını belirttiler ve Guevara’nın sosyalist idealleri aşılamak için şiddetin gerekli olduğu fikrinde anlaştılar. 'Che yaşıyor!' sloganı batı bloğunda duvarlarda gözükmeye başlarken 1968 hareketlerinin öndegelen simalarından Jean-Paul Sartre'ın, Guevara’yı "çağımızın en mütekâmil insanı" olarak tanımlaması da Guevara’nın aşırı derecede övülmesini desteklemiştir.

Guevara’nın ardında bıraktıkları belirgin bir şekilde partizan tavırlarla genişledi. ABD Dışişleri Bakanlığı’na verilen raporlarda kendi ülkelerinde ortaya çıkacak başkaldırılardan korkan sol kanattan olmayan Latin Amerikalıların Guevara’nın ölümü sayesinde rahat bir nefes aldıkları belirtilmiştir. Daha detaylı analizlerde Guevara’nın yöntemlerinin acımasızlığına ışık tutulmuş ve Fidel Castro’nun belirttiği, Guevara’nın “aşırı derecede saldırgan olma özelliği” açıklanmıştır. Guevara’nın yaşamının sorunlu yanlarını araştıran yazılarda Küba’nın devrim sonrası ilk çalışma kamplarının açılışındaki rolü, çeşitli gerilla harekâtlarında yakalanan karşı birlik esirlerine karşı sempatik olmayan davranışları ve entelektüel açıdan kendisinden aşağı gördüklerini sık sık aşağılaması anlatılmıştır. Her ne kadar Gueavara’nın yöntemlerine karşı eleştiriler sağ kanattan gelse de sol kanattan da kimi eleştiriler gelmekteydi. Özellikle anarşistler ve sivil hak özgürlükçüleri Guevara’yı otoriter, çalışan sınıf karşıtı bir Stalinci olarak görüyor ve geride bıraktığının çok bürokratik ve otoriter bir rejim olduğunu belirtiyordu. Ayrıca Latin Amerika’nın büyük bölümünde ortaya çıkan ve Che’den ilham alınarak başlayan devrimlerin pratik sonucunun, zalim militarizmin uzun yıllar boyunca sürmesi olduğu teorileri bulunmaktadır.

Che’den sonra Küba
Guevara’nın ölümü Küba’da dış politika aracı olarak gerilla savaşının kullanılmasının bırakılmasını hızlandırdı ve Sovyetler Birliği ile bir yakınlaşma sağladı, böylece Sovyet çizgisinde bir yeniden yapılanma başladı. Küba birlikleri 1970’lerde Afrika’ya tekrar daha geniş çaplı bir askeri harekâtın parçası olarak döndü ancak Latin Amerika ve Karayipler’deki başkaldırı hareketlerine açık destek yerine lojistik ve organizasyonel destek sağlandı. Küba ayrıca ülkenin COMECON sistemine entegre olmasından sonra uygulanması mümkün olmayan, Guevara’nın başlattığı ekonomik çeşitlilik ve hızlı endüstrileşme planlarından da vazgeçti. 1965’lerde bile Yugoslav komünist gazete Borba, Küba’da bulunan birçok boş ve inşaatı yarım kalmış fabrikaya dikkati çekerek Guevara’nın Sanayi Bakanlığı’nda bulunduğu dönemin mirasının "kendini beğenmişlik ve gerçeklik arasındaki çatışmanın üzücü anıları olarak ayakta kaldığını" yazmıştır..

Küba devleti Guevara’nın anısını ayakta tutmak için ülke çapında sayısız heykel ve sanat eseri yaptırdı, okulları, işyerlerini, kamu binalarını, ilan panolarını ve paraları Guevara’nın resimleriyle donattı. Ülkedeki tüm çocuklar her okul gününe "¡Pioneros por el Comunismo, Seremos como el Che!" (Çevirisi: Komünizm için öncüler, Hepimiz Che gibi olacağız!) andıyla başlar. Guevara'nın Santa Clara’daki anıtmezarı birçok Kübalı için dinsel bir önem taşımaya başladı aynı zamanda da Guevara’nın yaşamının uluslararası alanda ilgiyle karşılanması da ülkenin gelişen turizm sektörüne büyük yarar sağladı. 2004 yılında anıtmezar 127.597’si yabancı 205.832 kişi tarafından ziyaret edildi.

Bunun yanısıra, birçok Kübalı sürgün Guevara’dan hiç de iyi olmayan biçimlerde sözetmektedir ve Che bazıları tarafından "La Cabaña Kasabı" olarak anılmaktadır. Bu tanımlama, Carlos Santana'nın 2005 yılında Oscar ödül töreninde bir Che tişörtü giymesinden sonra Küba doğumlu müzisyen Paquito D'Rivera’nın Santana'yı ağır şekilde eleştirdiği açık mektupta da tekrarlanmıştır. [74] Benzer duygular Küba asıllı ABD’li aktör ve yönetmen Andy Garcia tarafından da paylaşılmıştır. Garcia 2004 yılında "Che yıllardır kahraman gibi anlatılmaktadır ancak öyküsünde karanlık bir yan da vardır. Bir rock yıldızı gibi görünüyor ama birçok insanı yargısız ve savunmasız bir şekilde infaz etmiştir. " Garcia’nın 2005 yapımı filmi "The Lost City" Küba Devrimi’nin kalbinde acımasız bir zalimlik yattığını göstermektedir ve filmin bazı Latin Amerika ülkelerinde yasaklandığı bildirilmiştir. Guevara rolündeki aktör Jsu Garcia birçok kez, yerde yaralı yatan Batista askerlerini vururken gösterilmiştir.

"Che kültü"
Tartışmalara rağmen Guevara’nın popüler bir sembol olması ve dünya çapında bu sembolün yaygınlaşması sonucunda yorumcular global bir "Che kültü" ‘nden sözeder olmuştur. Fotoğrafçı Alberto Korda tarafından çekilen bir fotoğrafı kısa sürede yüzyılın en çok tanınan resimleri arasına girmiş, monokrom grafik haline getirilen bu portre tişörtlerden posterlere, kahve kupalarından şapkalara birçok hediyelik eşya üzerinde kullanılmıştır.

Latin Amerika’da 1990’larda yapılan neo-liberal reformların başarısızlığı da “Washington konsensüs”üne olan muhalefeti artırdı [80] ve Guevara’nın birçok siyasi görüşüne olan desteği tekrar gündeme taşıdı. Bu görüşlerin arasında Panamerikanizm, bölgedeki halk hareketlerine destek, kilit sanayilerin devletleştirilmesi ve hükümetin merkezîleştirilmesi bulunmaktadır. Nikaragua’da 16 yıl sonra ideolojik temellerini Guevarizm’den alan Sandinistacılar hükümet seçimlerini tekrar kazandılar. Bu grubun destekçileri 2006 seçim zaferini kutlarken Guevara tişörtleri giydi. Bolivya devlet başkanı Evo Morales Guevara’ya birçok övgüde bulunduktan sonra Che’nin yerel koka yapraklarından yapılmış portresini başkanlık bürosuna astı. 2006’da Che Guevara tişörtü giyerek halka hitap eden Venezuela devlet başkanı Hugo Chávez Fidel Castro ile birlikte, Guevara’nın gençliğini geçirdiği Arjantin’in Córdoba şehrindeki evi ziyaret etti ve bu deneyimini “gerçek bir şeref” olarak niteledi. Bunu dinleyen binlerce insan “Hissediyoruz! Guevara bizimle birlikte!" diye bağırarak karşılık verdi. Guevara’nın kızı Aleida da Chavéz ile yaptığı ve “Yeni Latin Amerika” için planlarını açıkladığı ayrıntılı röportajı bir kitap hâlinde yayımladı. Guevara, Kolombiya gerilla hareketi FARC ve Meksika Zapatista grubu için hâlâ büyük bir esin kaynağıdır.

Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Latin Amerika dışındaki birçok bölgede Guevara simgesi, ideolojik ve politik içeriğini uzun zamandan beri kaybederek global bir markaya dönüştü ve Guevara takıntısı bazıları tarafından yalnızca basit bir "ilk gençlik devrimcilik hülyâsı" olarak tanımlandı. Guevara’dan esinlenen protesto hareketlerine konu olan Amerika Birleşik Devletleri’nde ise, bir CD taşıma çantası üzerindeki Guevara resmi, Che’nin Osama bin Ladin ve Adolf Hitler ile kıyaslandığı çok güçlü bir muhalefet sonucunda kaldırıldı. Bu ürünü üreten şirket Target Corporation, kamuya açık bir özür mesajı yayımladı. ABD’li, Latin Amerikalı ve Avrupalı yazarlar Jon Lee Anderson, Régis Debray, Jorge Castañeda ve diğerleri Guevara’nın imajının gizemli hâlini yokedebilmek için yaşamını ve geride bıraktıklarını hiç de idealistik olmayan yönlerden anlatan kitaplar ve makaleler yazdı. Hatta Octavio Paz’ın yazdığı ve Marksizm’in eleştirel suçlamasını da içeren kitap Latin Amerika solunun büyük kısmı tarafından sahiplendi. Politika yazarı Paul Berman daha da ileri giderek "günümüz Che kültünün " Küba’da varolduğuna inandığı "muazzam sosyal mücadelenin" ve rejim karşıtlarının çabasının gözardı edilmesine neden olduğunu belirtir. 1960’larda Küba Devrimi’ni destekleyen yazar Christopher Hitchens, Guevara’nın mirasını: "Che'nin ikon statüsünün sağlamlaşmasının nedeni başarısız olmasıdır. Öyküsü yenilgi ve tecrit içerir ve bu nedenle de çok çekicidir. Yaşasaydı, Che miti çok uzun zaman önce ölmüş olacaktı." diyerek özetlemiştir.

(Milliyet)DEVRİMCİ hareketin efsanevi ismi Ernesto Che Guevara 9 Ekim 1967'de askerler tarafından öldürülmüştü. Yıllar içinde devrimin simgesi olmakla kalmadı, bir popüler kültür figürüne de dönüştü. 40'ıncı ölüm yıldönümünde, değişik alanlardan isimler Che'nin bugün insanlığa ne ifade ettiğini anlattı.

BAHAR BAKIR - ELİF BERKÖZ ÜNYAY

9Ekim, Ernesto Che Guevara'nın 40'ıncı ölüm yıldönümü. Ölümünün üzerinden bunca yıl geçmesine rağmen devrimci pratiğiyle, hayata bakış açısıyla ve ilkeleriyle hâlâ gündemde. 9 Ekim 1967'de Bolivya'da askerler tarafından öldürülen Che, aynı zamanda son 40 yılın en önemli popüler kültür figürlerinden biri oldu. Bunu şuradan anlamak mümkün: Alberto Korda tarafından çekilen o meşhur fotoğrafı kısa sürede en çok tanınan resimler arasına girdi. Monokrom grafik haline getirilen bu portre tişörtlerden posterlere, kahve kupalarından şapka ve kolyelere birçok eşyanın üzerinde kullanıldı.

Biz de gazeteci, reklamcı, oyuncu ve yazarlarla ölümünden 40 yıl sonra Che'yi konuştuk. Onlara Che'nin devrimci mücadele ve tüm dünya için ne ifade ettiğini sorduk. Onun popüler kültür ikonu haline gelmesini nasıl değerlendirdiklerini öğrendik. Ressam Selçuk Demirel ise görüş vermenin yanı sıra Le Monde Diplomatique için yaptığı çizimleri ilk kez bizimle paylaştı.

"Che ortaçağın bir tür efsanevi kahraman tipidir"
Cengiz Çandar (Gazeteci)

Ernesto "Che" Guevara 20'nci yüzyılın ikinci yarısında enternasyonalist idealizm ile bireysel kahramanlık bileşiminin en parlak ve en son temsilcisi sayılır. O dönemde bile, dünyanın geldiği nokta, o tür efsanevi birey kahramanların ötesine geçmişti. "Che" bir tür ortaçağın efsanevi kahraman tipidir. Ona duyulan ilgi, kaybolan, kaybolması mukadder, asla geri gelmeyecek bir değere duyulan hayranlık ile ilgili olmalıdır. Dünyaya bir daha bir "Che" gelmeyecektir.

"Che"nin popüler kültür figürü olmasını olağan karşılıyorum. Pop Art çağımızın bir gerçeği. "Che"nin son yıllarında Andy Warhol tarafından zaten başlatılmıştı. Andy Warhol devrimci bir isim olarak bilinir. Marilyn Monroe'nun yanı sıra Mao portresiyle özellikle ün yapmıştır. Andy Warhol'un açtığı çığırda, bugün "Che"nin tişörtler ve kabartmalarla popüler sanatın bir parçası olmasında garipsenecek bir yan görmüyorum.

"O 20'nci yüzyılın koşullarından doğdu"
Çetin Altan (Yazar)

Che Guevara işçi sınıfıyla yeryüzünün değişebileceği varsayımının simgesel bir temsilcisi olarak ortaya çıktı Güney Amerika'da.

O bir ulus devlet modelini aşan evrensel bir proletarya diktatörlüğünden yana oldu. Dönemin kahramanıydı. Che Guevara 20'nci yüzyılın koşullanmalarından doğan bir kahraman.

"Che Guevara'nın yüzü çocuk bezinin üzerine bile konmuştu"
Ece Temelkuran (Gazeteci)

Sanırım dünya rüyasını kaybetti. Belki de sol hareket için şöyle denebilir: Sol hareket, sabah kalktığında gördüğü ve onu çok mutlu eden rüyasını hatırlayamayan bir insan gibi; huysuz, yorgun, tatsız. Ama bu durum bana şu cümleyi kurduruyor: "Bu rüya bitti. Şimdi başka rüya kurma zamanı!" "Eski Che'ler bardak oldu" da diyebilirsiniz, benim gibi "Şu anda hiç bilmediğiniz yerlerde yeni Che'ler büyüyor da" diyebilirsiniz. Ben ikincisini tercih ediyorum.

Che'nin bir popüler kültür ikonuna dönüştürülmesi meselesi yeni bir mesele değil. Che'nin yüzünün bulunduğu çocuk bezi bile görmüştüm bir keresinde. Ama bazı anlamlar onu ne kadar tüketmeye, yıpratmaya çalışsanız da bir türlü yok olmak bilmez. Bence Che de böyle bir "anlam". Eğer öyle olmasaydı bundan bir yıl önce Gazi Mahallesi'nde bir çocuk Che tişörtü giydiği için dövülmezdi. Che bugün bile özellikle Latin Amerika'da ve sonra dünyanın geri kalanında tek bir şey demektir: "Rüyanı unutma!"

"O bir yandan metalaştırılıyor, diğer yandan ölümsüzleştiriliyor"
Elif Şafak (Yazar)

Che Guevara hâlâ tüm dünyada her kuşaktan insan için mühim bir sembol. Sadece kendine "devrimci" diyenler için değil, yeryüzünde adaletin, eşitliğin ve insanca yaşamanın mümkün olduğuna inanan herkes için bir sembol. Peki bu sembolün ne kadarı hakikat ne kadarı kurgu? Bunu bilmiyoruz. Hiçbir zaman da bilemeyeceğiz. Doğrusu "gerçek" Che Guevara'nın nasıl bir insan olduğunun da önemi yok artık. O evrensel bir hayal. Başlı başına bir ütopya.

Kapitalist sisteme karşı olan bir adamın gene kapitalist sistem tarafından alınıp ticarileştirilmesi ironik gelebilir. Ama Che'nin popüler kültür figürü olması kaçınılmazdı. Beni rahatsız etmiyor bu durum. O posterler, yüzükler, kolyeler, tişörtler sayesinde bir yandan metalaştırılıyor belki. Ama bir yandan da bu sayede ölümsüzlük kazanıyor.

"Komünist dünya mücadelesinin yumuşak, güzel ve yakışıklı yüzü oldu"
Ersin Salman (Eski TİP'li, eski reklamcı)

Che devrimci mücadelede her kuşaktan insan için bir sembol. O eskimeyen, modası geçmeyen ama moda olmaktan da ibaret olmayan bir simge. Başka türlü olanakları olduğu halde kendini devrime adamıştı. Çok yakışıklıydı. Maceraperest değildi, insanlığa bir idol olmuştu. Sadece Küba'nın değil, Güney Amerika'daki birçok halkın yanında yer almayı görev bildi. Kısaca gerçek bir devrimci. Dolayısıyla Che, insanlığa güzel bir örnek olarak var olageliyor.

Onu hiç tanımayan ya da devrimi ideal edinmediği halde onu sevdiği için Che'den bahseden bir insan grubu vardır. Bunun nedeni Che'nin devrimci mücadelenin keskin, zorlu olmasının yanı sıra onun güzelliğini de gösteren bir kişi oluşuydu. Bu yüzden popüler kültüre mal edildi. Yani ürkütücü bir komünist dünya mücadelesinin yumuşak, güzel ve yakışıklı yüzü oldu. Popüler kültürün içinde yer alması onun suçu değil ama kaçınılmaz da bir şey. O kitlelere mal olmuş bir şair. Bu durum kötü değildir. Bu onun ucuz ya da popülist olmasından değil. Popüler ama popülist değil.

"Latin Amerika'da Che'den daha popüler olan tek figür İsa'dır"
Ertuğrul Kürkçü (Yazar)

Che devrimci kahramanların devlet adamlarına dönüştüğü 1960'lar sonunda, başarılmış bir devrimden sonra devrimci kalmanın bir imkanının hâlâ var olduğunu kanıtlayan canlı bir örnek olduğu için statükoyu reddeden aydınların gözünde devrimciliğin çağdaş bir ahlaki modeli halini almıştı. Bu ahlaki model bugün de geçerliğinden bir şey kaybetmiş değil. Öte yandan Che'nin kıta ölçeğindeki devrim projesi hiçbir pratik tarihsel başarı kazanmış olmamasına karşın bugün de hâlâ önemli. Çünkü 1968'de komünistin aynı zamanda devrimci de olabileceğinin, yerel kurtuluş için dövüşmenin enternasyonalist de olmayı kaçınılmaz kıldığının, dünya devrimi için kendi devrimini feda edebilmenin aslolduğunun, yani devrimci enternasyonalizmin, yegane pratik deneyimi onun projesinden çıkmıştı. Bu deneyim hâlâ aşılamamış olarak duruyor.

Che'nin Türkiye'de bir "popüler ikon" olduğunu, "alt kültür" grupları için bile bir ikon sayıldığını sanmıyorum. Dünyanın Latin Amerika dışında başka yerlerinde de Che daha çok alt kültür grupları için bir ikon sayılır. O Marilyn Monroe, James Dean ya da Madonna türü bir ikon hiç değil. Latin Amerika'daysa herhalde ondan popüler olan tek figür İsa'dır. Che imgesiyle, her yerde, her zaman bir itirazı olan, bir şeyi protesto edenler özdeşleşirler. Onun imgesinin ima ettikleri kuşağımızla, iki kuşak sonrasının itirazlarını birbirine bağlayabilen tek anlamlı dolayım. O nedenle ben bu "popülerlik"ten hiç şikayetçi değilim.

"Che belki de dünyanın en ünlü markalarından biri"
Memet Ali Alabora (Oyuncu)

Che bir taraftan mücadeleyi, bir yandan da idealistliği ifade ediyor. Ama popüler kültür figürü haline gelmesi idealizmin bile bir imaj haline gelişini, sanallaştırılmasını gösteriyor. Galiba idealizmin bittiği bir çağda yaşıyoruz. Che ve onun gibiler son idealistlerdi. Che Guevara tarih içinde yaşanmış mücadeleler içinde en tuhaf olanlarından bir tanesi. Çünkü kendi iktidarının üzerinde oturmuyor. Yeni bir yere devrim yapmaya gidiyor.

Che Guevara ismi bugün iki ayrı uçta bambaşka şeyleri temsil ediyor. Che belki de dünyanın en ünlü markalarından biri. Ancak insanların çoğu onun yaptıklarının farkında değil. Che karmakarışık bir fenomen haline geldi.

"Kimi için İsa, kimi için star, kimi için de bir marka"
Selçuk Demirel (Çizer)

Le Monde Diplomatique gazetesinin ekim sayısı için Marx, Berlin Duvarı'nın yıkılması, sol hareket, sermaye ile işçi sınıfı, sosyal demokrasinin yok oluşu, değişen kapitalizm ve işçi sınıfı, Fransa'daki son seçim sonuçları ve küreselleşme ile ilgili oldukça geniş kapsamlı bir metin çerçevesinde iki desen çizecektim. Tüm bunları bir arada nasıl anlatabilirim diye düşündüm. Sonunda da değişimi ve var olan durumu Che ile anlatabilirim diye bu desenleri yarattım.
Che benim de içinde bulunduğum bir nesli etkilemiş bir sembol. Benim için hâlâ direniş ve karşı koymayı simgeliyor. Çok önemli bir simge. Kimisi için mistik bir ikon çünkü Bolivya'da öldürüldüğü köyü her yıl binlerce insan ziyaret ediyor. Çoğu dini amaçlı. Bazen İsa ile yer değistirdiği oluyor. Kimisi için bir star, Jim Morrison gibi. James Dean gibi. Kimisi için bir marka.

"Che pek çok insana sevimli geliyor. Kendini sosyalist olarak görmeyenlere dahi"
Murat Belge (Yazar)

Hayat ve ölüm biçimiyle sürekli mücadeleyi akla getiriyor Guevara. Bir yerde yapılan devrimin en azimli birkaç insanından biri. Ama bunu yaptıktan sonra devrimi yaptığı yeri bırakıyor ve başka bir yere yine devrim yapmaya gidiyor. Guevara'nın en tipik davranışlarından biri bu. Tarihi figür olarak baktığımızda da ilk görülen özelliği belki de. Bu aslında ikilik içeren bir durum. Çünkü sosyalizm sadece bir devrimden ibaret değil. O devrimle başlayan bir sosyalizmi kurma süreci olmalı. Bunun için iktidarın parçası olup orada dallanıp budaklanmak da gerekir ama Che bundan kaçındı. Onu bırakıp gitmesi Che açısından çok pozitif bir durum değil.

Che pek çok insana sevimli geliyor. Kendini sosyalist olarak görmeyenlere dahi. Çünkü o popüler bir ikon. Bunu bir tür devrim romantizmi olarak tanımlayabiliriz. Ben Che'nin popüler kültür figürü haline gelme konusunda "Vah vah Guevara böyle bir şeyi hak etmiyor" diye düşünmüyorum. Böyle olması sağlığında ve ölümünde yarattığı ilgiye uygun bence.

"Daha iyi bir dünya isteyen milyonlarca insanın ruhunun genç kalmasını sağladı"
Okay Gönensin (Gazeteci)

Che Guevara benim kuşağımın "kahramanı"ydı. Bir insanın inançları uğruna canını ortaya koyabilmesinin, bütün insanlığın geleceği için her fedakarlığa katlanabilmesinin simgesiydi. Başkalarının, hiç görmediği insanların mutsuzluğuna, her türlü sömürüye karşı en candan başkaldırının adı oldu.

Che Guevara 1967 yılında öldüğü sırada, Avrupa'da başlayan öğrenci hareketleri bütün dünyaya yayılmaya başlamıştı. Farklı koşullar altında yaşayan ama ortak noktaları "daha iyi bir dünya" olan milyonlarca genç insanın ruhunun genç kalmasını sağlayan isim yine Che idi.

Günümüzün dünyasında Che Guevara'yı anlamak zor olabilir. O eski kuşağın, dünyayı değiştirmeye kalkışmış ama bunu başaramamış bir kuşağın nostaljik simgesi gibi görülebilir. Bu ruhu anlamak isteyen, merak eden bütün gençler "Motosiklet Günlüğü" filmini görmeli. Bugünün maddiyatçı dünyasının etkisinde ya da bağnazlıklarının ağır kuşatması altında kalmış genç insanlar bu filmi görürlerse belki bir "başka dünya" olduğunu sezebilirler.

"James Dean ve Elvis Presley de Che gibiydi"
Tuğrul Eryılmaz (Gazeteci)

Che bir simge. Devrimci ama iktidara karşı kuşkulu. Sevecen ama aynı zamanda devrimcilikten ödün vermeyen... Bir kez Arjantin'e gitmiştim ve Che'nin yaşadığı Alta Gracia'daki evine de uğradım (o zaman müze değildi). Karşı evde yaşayan yaşlı hanımın bana pencereden söylediği "Çok iyi bir çocuktu" sözünü hiç unutmayacağım.

Sosyalizm için ölümü bile göze aldı. Hem o gün hem de bugün despotik rejimlerin ve Amerikan emperyalizminin karşısında olan herkes için vazgeçilmez bir simge. Sanki 40 yıl önce değil dün ayrılmış gibiyiz.

Bu çağda bundan kurtuluş yok. Keşke bilinçli olarak bu kadar sevilseydi ama yine de tişörtünü giyen gençlerden bazılarının "Yahu kim bu adam?" diye merak edip yaptıklarını öğrendiklerini ummak istiyorum. Ayrıca altın çamura da düşse değerinden bir şey yitirmez. James Dean ve Elvis Presley de Che gibiydi. Onlar da kendi alanlarının devrimcileriydiler ve hâlâ kuşakları etkiliyorlar. Che'yi öldürmeye hiçbir pazarlama ve reklamcının gücü yetmez.

"Che'nin ticari bir ürün olmasını yadırgıyorum"
Zülfü Livaneli (Yazar)

Che Guevara insanlık tarihinin başkaldırı simgelerinin en önemlilerinden birisi olarak saygınlığını hiç yitirmedi. Daha adil, daha güzel bir dünyaya kavuşulması inancının sembol ismi olmaya devam ediyor.

Bırakın popüler kültür olmayı ticari ürün haline dönüşmüş olmasını yadırgıyorum. Che Guevara'yla ilgisi olmayan birçok şirket bir pop ikonu gibi onu pazarlayarak para kazanıyor. Hatta geçenlerde Türkiye'ye gelen bir Amerikalı için "pazarlamanın Che Guevara'sı" ilanı verilmişti. Bunlar çok tedirginlik veriyor bana.

KİMİ SEVSEM SENSİN - ATTİLA İLHAN

2007-10-06T08:13:00.000+03:00

her şeyi terk ettim / ne aşk ne şehvet

sarışın başladığım esmer bitiyor

anlaşılmaz yüzü koyu gölgeli

dudakları keskin kırmızı jilet

bir belaya çattık / nasıl bitirmeli

gitar kımıldadı mı zaman deliniyor

kimi sevsem sensin / hayret

kapıların kapalı girilemiyor

kimi sevsem sensin / senden ibaret

hepsini senin adınla çağırıyorum

arkamdan şımarık gülüşüyorlar

getirdikleri yağmur / sende unuttuğum

hani o sımsıcak iri çekirdekli

senin gibi vahşi öpüşüyorlar

kimi sevsem sensin / hayret

in misin cin misin anlamıyorum

Yörüngeden fotoğraflar...

2007-10-05T10:08:00.000+03:00

Kaynak

“Çıkarlarını Düşünmeyenler Unutulacaktır!”

2007-10-03T11:54:00.000+03:00

İndigo Dergisi 3. Yaşına girdi!

Ekim Sayısında çıkan yeni yazım:

“Çıkarlarını Düşünmeyenler Unutulacaktır!”

"...Seçim sonuçlarını tartışmasız en iyi tahmin eden araştırma şirketi KONDA’nın çalışmalarına göre iktidar partisi oylarının neredeyse tamamını eğitim düzeyi lise, ortaokul ve altı seviyesindeki seçmenden almıştır..."

"...Güldükleri zaman sevinçli, ağladıkları zaman kederli oldukları sanılacaktır. Hayattan çıkarları olmadığı da asla kabul edilmeyecektir. Böyle bir yanlışlığa düşülmeyecektir. Aslında, hayattan çıkarları olduğu ispat edilecektir, çıkarlarını korumak için canları çıktığı halde, bunu beceremedikleri için, çıkarlarıyokmuşdabirşeybeklemiyormuşçasınagillerden göründükleri yüzlerine vurulacaktır. Onlar da bu saldırılara bir karşılık bulamayacaklardır..."

Okumak için…

Uzay Gökerman

Bir masaldı İstanbul...

2007-09-30T11:04:00.000+03:00

Yeni ve ilginç filmler...

2007-09-28T08:30:00.000+03:00

Bir Buddha

Orjinal Adı: Un Bouddha
Yapım Yılı: 2005
Ülke: Arjantin
Yönetmen: Diego Rafecas
Oyuncular: Augustin Markert, Diego Rafecas
Türkiye'de Mevcut mu?: Mevcut değil.

Konu: Küçükken anne ve babaları öldürülen iki kardeşten birisi üniversite profesörü olurken, diğeri kendini meditasyona adamıştır. İki farklı dünya görüşüyle yaşayan bu iki kardeşin yolu bir Zen tapınağında birleşecektir.

Filmden bir kaç bölüm...

Martı

Orjinal Adı: Jonathan Livingstone Seagull
Yapım Yılı: 1973
Ülke: ABD
Yönetmen:
Türkiye'de Mevcut mu?: Mevcut değil.

Konu: Richard Bach'ın ünlü romanı "Martı"nın filmi. Kendini bulmaya çalışan ve kendisine sunulanın ötelerine geçmeye çalışan bir martı, Jonathan Livingstone'unun büyüleyici öyküsü.

- Aşağıdaki videoyu mutlaka izleyin -

Dokuz Kehanet

Orjinal Adı: Celestine Prophecy
Yapım Yılı: 2006
Ülke: ABD
Yönetmen: Armand Mastroianni
Oyuncular: Matthew Setle, Thomas Kretschmann, Sarah Wayne Callies
Türkiye'de Mevcut mu?: Mevcut değil.

Konu: DOKUZ KEHANET hayatı tanımlayan 9 anahtar ile açılan, gizemli bilgilerden oluşuyor. Peru yağmur ormanlarında bulunan elyazmalarında ortaya çıkan bu bilgilerden yola çıkarak hayatımızda hala meydana gelen olaylarla nasıl bağlantı kurabileceğimiz anlatılıyor. Film de, bu kehanetlerin peşinden koşan ve kendi içsel yolcuğuna başlayan bir adamın, John'un öyküsü.

Tesadüfler

Orjinal Adı: I Heart Huckabees
Yapım Yılı: 2005
Ülke: ABD
Yönetmen: David O. Russell
Oyuncular: Dustin Hoffman, Jude Law
Türkiye'de Mevcut mu?: DVD ve VCD olarak mevcut.

Konu: Çevre eylemcisi kötü şair Albert (Jason Schwartzman), 'Open Spaces Coalition' adı altında çevre eylemi yaparak, mahalleyi süpermarket zinciri Huckabees'in işgalinden korumaya çalışmaktadır. Bir taraftan Huckabees'in halkla ilişkilercisi Brad Stand'le, Huckabees'in imajını düzeltecek ve aynı zamanda koalisyonun çevreci amaçlarına uyacak bir anlaşma yaparken, diğer yandanda gün içerisinde karşılaştığı bir takım 'tesadüfler' onu şaşırtmaya devam eder

Kaynak: Sinematin

Firet Kızılok

2007-09-27T08:36:00.000+03:00

1946 yılında İstanbul'da doğdu. Müziğe 1954 yılında Galatasaray Lisesi İlkokul Bölümünde eğitimini sürdürürken akordiyon çalarak başladı. Kırmızı renkli bu ilk enstrümanı ile aynı yıl Taksim Belediye Gazinosunda okul arkadaşları ile birlikte ilk konserini verdi. Konserde çaldıkları "Tamzara" Kızılok'un ilk konser hiti oldu.
Zaman Zaman

1960 yılında aynı okulun lise bölümüne başlayan Kızılok aynı yıl gitara geçiş yaptı. 1963-65 yıllarında Cahit Oben 4 ile çalıştı.Bu dönemde grup ile biri Altın Mikrofon yapımı olmak üzere üç 45lik plak yaptı. İlk bestelerinden biri olan Hereke'yi Cahit Oben Diskofon plaklarına okudu. Oben ile çalıştığı dönemde plaklara yansımasa da Füsun Önal grubun bir başka solisti idi. 1965-66 Veliahtlar adlı grubunu kuran Kızılok bu grup ile 1966 yılında ilk ve son solo EPsini kaydetti. İlk plağında ise tek başına çaldı ve söyledi. 1967-68 döneminde Dişçilik Fakültesine girişiyle birlikte müzik kariyerini bir süre askıya aldı. 1969 yılında ise kısa bir dönem Kaygısızlara katılarak Barış Manço'ya eşlik etti. Bu dönemde Kızılok'un katıldığı bir sessionda önceden kendisinin kaydettiği Ay Osman şarkısını bu kez Manço banda okudu. Bu bant 1971 yılında Manço'nun izni alınmaksızın yayınlandı.
Bir Harmanım Bu Akşam

1969 yılında çıktığı bir gezide yolu Sivas'a düştü ve Aşık Veysel ile tanıştı. Bu tanışma sazı eline almasıyla sonuçlandı.(Veysel’n ölümünde sazını kırıncaya kadar). Fikret Kızılok, ismini ilk duyurduğu 45’lik olan Uzun İnce Bir Yoldayım-Benim Aşkım Beni Geçti ile aynı dönemde Esin Afşar ve Hümeyra'nın oluşturduğu kadın folkçular cephesine, kalıcı olacağını hissettiren bir erkek figür olarak girdi. Beat gitaristliğinden saza evrilme, bu plaktan sonra hazırladığı Yumma Gözün Kör Gibi ile daha radikal bir çıkış şeklinde kendini gösterdi. Anadolunun doğal müziğine dönme güdüsü, bu plakta perküsyon olarak çakıl taşlarının kullanılması ile somutlaştı.

Köklere dönme güdüsü ile başta daha az enstrümanla yalın bir duruş oluşturan Kızılok folktan giderek anadolu rock’a( Bacın Önde Ben Arkada) daha sonra da progresif rock’a (Aşkın Olmadığı Yerde) uzanan bir çizgiyi takip etti. Popüler müzik şarkıcısı olarak kariyerine 1976 yılında Biz Yanarız-Sen Bir Ceylan Olsan plağı ile son veren Kızılok; 1986 yılına kadar yayınlanmayacak olan Bülent Ecevit'in Türk Yunan Dostluk Şarkısını besteleyerek politik müzik yapacağını açıkladı. 1977 yılında ise 70'lerin başında gerçekleştirdiği müzik concrete denemelerini Not Defterimden adı ile Hey plaktan yayınlattı.

Varşova'da 3 ödül kazanmasının ötesinde Türkiye'nin ilk elektronik müzik uzunçaları olma özelliği taşıyan bu plak satılmadı ve Kızılok altın bileziği olan diş hekimliğine döndü.

1983 yılında müziğe döndüğünde ise şarkı yazarlığı vasfının en kristalize olmuş formu olan Zaman Zaman longplayini yayınladı.Bu plakta çoğunlukla söz ve müziği ile kendine ait olan çalışmalarla anadolu pop bağlamının dışında yerli besteciliğin nasıl yapılabileceğini gösterdi. Böylelikle karşı olduğunu belirttiği Gencebay serbest çalışmalarının ticari baskılardan arındırılmış bir formu Zaman Zaman'da ete kemiğe büründü. Öyle ki albümde yer alan Sevda Çiçeği ile Gencebay’ın Tanrıya Feryat şarkısının birbirine benzerliği iki sanatçı arasında polemik unsuru oldu. Düğümü çözen ise Kızılok’un şarkının bir bektaşi nefesi olduğu yönündeki açıklaması oldu.

1983 sonrası kendisi gibi profesyonel müzik yaşamından kopmuş olan Bülent Ortaçgil ile Çekirdek Sanat Merkezini kurdu. Ortaçgil ile biri underground olmak üzere yayınladığı iki kasedin yanısıra kurum bünyesinde konser veren müzisyenlerin demolarını da yayınladı. Bu kasetler arasında ilk akla gelenler Şenol Filiz ve Birol Yayla (sonrada Yansımalar adını aldılar) ve Neşat Ruacan, Oğuz Durukan ve Selim Selçuk'un kayıtlarıdır. Ayrıca Türkiye'de bulunan Amerikalı bir blues müzisyeni için yapılmış bir demo kaset de bulunmaktadır. Ayrıca Kızılok ve Ortaçgil'in çocuklar için besteledikleri eserler kaydedilmiş ama TRT'de Cumartesiden Cumartesiye adlı çocuk programı haricinde yayınlamamıştır. Bu kayıtlar arasında yer alan Anlatabilsem Gülay'ın albümünde de yer almıştır.

Çekirdek Sanatevi dönemi ne var ki çok uzun sürmedi. Böylelikle hem Kızılok hem de Ortaçgil popüler müzik piyasasına ilkelerini koruyarak döndüler.1990 yılında Kızılok Yana Yana adlı solo albümünü yaptı. Bu albüm politik mizahi rock simülasyonu Why High One Why” ve 80'ler artığı kuşağın romantik hiti “Bu Kalp Seni Unutur Mu?”yu da de bünyesinde barındırıyordu. Öte yandan Kızılok'un olgunluk yaşının damgasını vurduğu "İnişlerim Çıkışlarım" albümün mihenk noktasıydı.

1992'yi devirmek üzereyken Kızılok apar topar yeniden raflarda yerini aldı. Milletvekili seçimine yetiştirilmek için aceleye getirilmiş pek çok güzel şarkının bulduğu Olmuyo Olmuyo yayınlandı. Ancak bu kez gerçekten olmamıştı. Albüm, Olmuyo Olmuyo ve Olanlar Olmuş ve Çekirdek döneminden Entellektüel, Liberal Alaturka ve Ninni gibi politik besteler ile Düşler, Aklımda Sen gibi Kızılok'un içsel yolculuğunun ürünü şarkılarla dengeli bir albüm olabilecekken düdük sesli kötü synthe tınılarıyla heba edilmiş güzel bir proje olarak kaldı.

why high one why

1995 yılında ise bu kez iki ayrı albüm ile karşımızdaydı Kızılok. Yadigar albümü nasıl kalp kriz geçirmiş, anjiyosunu olmuş bir Kızılok'un içe dönük albümü ise Demirbaş da politik hicivin en haşarı projelerinden biriydi. Deniz Som'un Vaziyetleri ile Fikret Kızılok'un kasedi bir arada piyasaya sürülerek ülkemizin ilk kaset-kitabı oldu. Bu iki albüm özlediğimiz Kızılok tınısını temsil etmesine rağmen yankısını zamanında bulamadı. Sağlık sorunları ve insanların tuhaf halleri Kızılok'un içine kapanmasına; özellikle de Zülfü ile Ajda'ya ayna tuttuğu şarkı ve çıkışlarında bizim "huysuz ihtiyarımız"(Murat Meriç'in deyimiyle)olmasına neden oldu.

Bu dönemde halkla ilişkilerini pek sıkı tutmasa da Uğur Mumcu'nun Gözlem köşesinde yayınladığı "Sesleniş" adlı yazısını senfonik şiir haline getirmekten geri durmadı. (Eserin bir bölümünü 1993 yılında Show TV tarafından düzenlenen 25 yıl 25 şarkı adlı gece kapsamında Kızılok'u temsilen Derya Baykal yorumlamıştı.)
Demirbaş

1997 yılında ise 28 Şubat'ın kendini hissettirdiği yaz aylarında bir başka senfonik şiir çalışması olan Mustafa Kemal-Bir Devrimcinin Güncesi yayınlandı. Kitapçık ile birlikte piyasaya çıkan bu albümün, ideolojik vurguları bir yana, dramatik yapısıyla gayet güçlü bir Kızılok eserine işaret etmesine rağmen düzenleme anlamında gereğinden fazla sade olması 28 Şubat rüzgarında Atatürk rozeti niyetine tüketilmesine neden oldu.

Bu Kalp Seni Unutur mu?

Kızılok'un popüler müzik ile son randevuları yorumcu sıfatıyla değil bestekar vasfıyla oldu. Bu randevulardan ilki MFÖ tarafından seslendirilen "Sakın Gelme", diğeri ise Sertab Erener tarafından seslendirilen Kumsalda idi. 1984 yılında Çekirdek'te çaldığı Egoist Kumsal (Aklımda Hep Sen Varsın) ile aynı konsepte sahip olup söz ve beste olarak tamamen farklı olan Kumsal'da şarkısının özgün hali 2002 yılında Kızılok'un ölümü sonrası Sony Müzik'in yayınladığı gibi Fransızcadır ve ismi de Plage Egoiste'dir.
Gönül

Kızılok’un dünya macerası, 2001 yılında Emel Büyükburç ile aynı gün içerisinde sona erdi. Yağmurun “Fikret, Fikret” diye yağması için dua eden arkadaşı da Şubat 2004'te onun yanında yerini aldı. Böylece dörtken bir kaldılar ve biz hala yalnızız.

Fikret Kızılok 1975 yılında canlı yayında Bülent Ecevit'in huzurunda bestelediği şiirini okuyor. Fikret Kızılok - Bach Sonatı

http://www.kizilok.esmartmusic.com/

DUYGUSAL ZEKANIN ÖLÇÜMÜ

2007-09-24T11:15:00.000+03:00

Duygusal zekanın içerdiği öğelerden oluşan, insanın beceri, yeti, yetenek, nitelikleriyle, özellikleriyle değerlendirmeye yarayan ölçekler vardır.

Soru: Kedi bir ağaca çıkmış ve inmek bilmiyor. Kediyi o ağaçtan indirmek için ne yaparsınız?

Düşünün ve kariyer analizini aşağıda bulun:

1-Ağaca tırmanırsınız.
2-Ağaca merdiven dayayıp tırmanırsınız.
3-"Gel pisi pisi," diye seslenirsiniz.
4-Dişi bir kedi bulup ağacın altına getirirsiniz.
5-İtfaiye gibi kurtarıcı görevlileri ararsınız.

Sonuç:

1-Ağaca tırmandıysanız; cesur ve girişkensiniz. İyi bir "satış temsilcisi" olursunuz.
2- Ağaca merdiven dayayıp tırmandıysanız; hedefe nasıl ve ne yöntemlerle ulaşacağınızı planlayabiliyorsunuz. İyi bir " halkla ilişkiler müdürü" olursunuz.
3-"Gel pisi pisi," diye seslendiyseniz, saflık derecesinde iyimsersiniz. Ne yaparsanız, yapın, sakın kendi işinizi kurmayın.
4-Dişi bir kedi bulup ağacın altına getirdiyseniz; kendi işinizi kurup çok başarılı ve ünlü olabilirsiniz.
5-İtfaiye gibi kurtarıcı görevlileri aradıysanız; sorumluluğu başkalarına atmayı iyi beceriyorsunuz. "İyi bir üst düzey yönetici" olursunuz.

ÇATIŞAN DEĞERLERİMİZ-Prof. Dr. Özcan KÖKNEL

Pablo Neruda

2007-09-24T08:05:00.000+03:00

Pablo Neruda (asıl ismi: Ricardo Eliezer Neftalí Reyes Basoalto) (12 Temmuz 1904 Parral, Şili - 23 Eylül 1973 Santiago), Şilili yazar ve şair. Her şeyden önce ülkesindeki ve İspanya'daki faşizme karşı durmuştur. 1971 yılında edebiyat dalında Nobel Ödülü almıştır.

Yaşamı boyunca güçlü siyasi duruşuyla tanınmıştır. Sürgüne gönderilmeden önce açıksözlü bir komünist olarak, Şili Komünist Partisi'ne hizmet etmiştir.

Şair takma ismini Çek meslektaşı Jan Neruda'dan türetmiştir. Daha sonra bu isim yasal adı olarak kalmıştır.

1970 yılında Şili başkanlığına aday gösterilmiş, ancak daha sonra başkan seçilen Salvador Allende'yi desteklemiştir. Allende seçilince Neruda'yı Şili'nin Fransa elçisi olarak görevlendirmiştir. İki buçuk yıl bu görevi yürüten Neruda 1972 yılında sağlık sorunları sebebiyle görevden çekilmiş ve Şili'ye dönmüştür. 24 Eylül 1973'de kalp yetmezliğinden hayatını kaybetmiştir.

bir gün bile uzak olma gün uzun
gün uzun anlatamayacağım kadar
trenler bir yerlerde uyuduğunda
insanlar garlarda nasıl beklerse, öyle beklerim seni

bir saat bile gitme gidersen uykusuzluk
damla damla birikir o saatte
ve bir evi arayan bütün duman
yitik yüreğimi öldürmeye gelir belki de

kırılmasın kumun üstünde görüntün
göz kapakların bensiz uçmasın
bir dakika bile gitme sevdiğim

bir an
bile uzaklaşsan
dünyayı dolaşırım yalvarmak için sana
ya dön ya da bırak öleyim diye

bu gece en hüzünlü şiiri yazabilirim

bu gece en hüzünlü şiiri yazabilirim
şöyle diyebilirim: gece yıldızla dolu
ve yıldızlar, masmavi titreşiyor uzakta
şakıyarak dönüyor gökte gece rüzgarı.
bu gece en hüzünlü şiiri yazabilirim
sevdim ben onu, o da beni sevdi bir ara.
kollarıma aldım bu gece gibi kaç gece
kaç defa öptüm onu sonsuz göğün altında
sevdi beni o ben de bir ara onu sevdim
o durgun, iri gözler sevilmez miydi ama

bu gece en hüzünlü şiiri yazabilirim.
yokluğunu düşünüp, yitmesine yanmakla
duyup geceyi, onsuz daha engin geceyi.
ota düşen çiy gibi, düşmekle şiir cana
ne gelir elden, sevgim onu tutamadıysa.
gece yıldız içinde, o yoldaş değil bana
hepsi bu. uzaklarda şarkı söylüyor biri.
yüreğim dayanmıyor yitmesine kolayca
gözlerim arar onu, yaklaştırmak ister gibi
yüreğim arar onu, o yoldaş değil bana

artık sevmiyorum ya nasıl, nasıl sevmiştim
sesim arar rüzgarı ulaşmak için ona
ellere yar olur. öpmemden önceki gibi.
o ses, ışıl ışıl ten ve sonsuz bakışlarla
artık sevmiyorum ya severim belki yine
ne uzundur unutuş ah ne kısadır sevda
böyle gecelerde kollarıma aldım çünkü
yüreğim dayanmıyor yitmesine kolayca

belki bana verdiği son acıdır bu acı
belki son şiirdir bu yazdığım şiir ona

Katharine McPhee

2007-09-22T10:18:00.000+03:00

ANTIKA, Türkiye'deki Pop Star benzeri bir yarışmada ünlenen Amerika'nın yeni İdolu Katharine McPhee'yi sunuyor...

Katharine McPhee, Amerika'nın en verimli bölgesi olan Los Angeles'ta 25 Mart 1984 günü dünyaya gelir.

Sesini büyük bir ihtimalle annesinden almış olmalı. Annesi bir cabaret sanatçısı, aynı zamanda vokalist.

Babası da bir televizyon yapımcısı...

Şartlar bir araya geldiğinde dünyaya bir idol sunmak ne kadar kolay oluyor değil mi?

Katharine McPhee Notre Dame'dan sonra Boston Konservatuar'ına kaydoluyor.

Sonrası da yürü ya kulum tarzında gelişiyor. Katharine McPhee'yi dinlerken Amerika'dan yetişmiş diğer beyaz kadın şarkıcıları dinliyor gibi oluyorsunuz. Sesinde yer yer yükselen siyahi tonlar da yine Amerika'nın kendine özgü karakteristik özelliği.

Katharine McPhee, bu yıl çıkarmış olduğu Katharine McPhee albümündeki Over It ve Love Story parçalarıyla şimdilerde oldukça popüler.

http://en.wikipedia.org/wiki/Katharine_McPhee

Dünyanın En Zenginleri Forbes 2007 Listesi

2007-09-21T16:38:00.000+03:00

1 Bill Gates US$56.0 billion ABD Microsoft
2 Carlos Slim Helú US$53.1 billion Meksika Telmex, América Móvil, Grupo Carso
3 Warren Buffett US$52.4 billion ABD Berkshire Hathaway
4 Ingvar Kamprad US$33.0 billion İsveç IKEA
5 Lakshmi Mittal US$32.0 billion Hindistan Mittal Steel Company
6 Sheldon Adelson US$26.5 billion ABD Las Vegas Sands
7 Bernard Arnault US$26.0 billion Fransa Louis Vuitton
8 Amancio Ortega US$24.0 billion İspanya Inditex Group
9 Li Ka-shing US$23.0 billion Hong Kong Cheung Kong Holdings, Hutchison Whampoa
10 David Thomson and family US$22.0 billion Kanada Thomson Corporation
11 Lawrence Ellison US$21.5 billion ABD Oracle Corporation
12 Liliane Bettencourt US$20.7 billion Fransa L'Oréal
13 Prince Alwaleed Bin Talal Alsaud US$20.3 billion Suudi Arabistan
Lübnan Kingdom Holding Company
14 Mukesh Ambani US$20.1 billion Hindistan Reliance Industries Ltd
15 Karl Albrecht US$20.0 billion Almanya ALDI
16 Roman Abramovich US$18.7 billion Rusya Millhouse Capital
17 Stefan Persson US$18.4 billion İsveç Hennes & Mauritz
18 Anil Ambani US$18.2 billion Hindistan ADAG
19 Paul Allen US$18.0 billion ABD Microsoft
20 Theo Albrecht US$17.5 billion Almanya ALDI
21 Azim Premji US$17.1 billion Hindistan Wipro Technologies
22 Lee Shau Kee US$17.0 billion Hong Kong Henderson Land Development
23 Jim Walton US$16.8 billion ABD Wal-Mart
24 Christy Walton and family US$16.7 billion ABD Wal-Mart
24 S. Robson Walton US$16.7 billion ABD Wal-Mart
26 Sergey Brin US$16.6 billion ABD Google
26 Larry Page US$16.6 billion ABD Google
26 Alice Walton US$16.6 billion ABD Wal-Mart
29 Helen Walton US$16.4 billion ABD Wal-Mart
30 Michael Dell US$15.8 billion ABD Dell
31 Steven Ballmer US$15.0 billion ABD Microsoft
31 Kirk Kerkorian US$15.0 billion ABD Tracinda Corporation
31 Raymond, Thomas and Walter Kwok US$15.0 billion Hong Kong Sun Hung Kai & Company
34 François Pinault US$14.5 billion Fransa PPR
35 Suleiman Kerimov US$14.4 billion Rusya Gazprom, Sberbank
36 Vladimir Lisin US$14.3 billion Rusya Novolipetsk Steel
37 Jack C. Taylor and family US$13.9 billion ABD Enterprise Rent-A-Car
38 Vladimir Potanin US$13.5 billion Rusya Interros
38 Mikhail Prokhorov US$13.5 billion Rusya Interros
40 Oleg Deripaska US$13.3 billion Rusya Rusal
40 Michael Otto and family US$13.3 billion Almanya Otto GmbH
42 Carl Icahn US$13.0 billion ABD TWA
42 Abigail Johnson US$13.0 billion ABD Fidelity Investments
44 Adolf Merckle US$12.8 billion Almanya Phoenix Pharmahandel
45 Barbara Cox Anthony US$12.6 billion ABD Cox Enterprises
45 Anne Cox Chambers US$12.6 billion ABD Cox Enterprises
45 Mikhail Fridman US$12.6 billion Rusya Alfa Group
48 Vagit Alekperov US$12.4 billion Rusya LUKoil
49 Charles Koch US$12.0 billion ABD Koch Industries
49 David Koch US$12.0 billion ABD Koch Industries
51 Silvio Berlusconi and family US$11.8 billion İtalya Fininvest
52 Nasser Al-Kharafi and family US$11.5 billion Kuveyt M. A. Kharafi & Sons
52 Leonardo Del Vecchio US$11.5 billion İtalya Luxottica
54 Alexei Mordashov US$11.2 billion Rusya Severstal
55 Duke of Westminster and family US$11.0 billion Birleşik Krallık Grosvenor Group
55 Spiro Latsis and family US$11.0 billion Yunanistan EFG Bank Group
55 Birgit Rausing and family US$11.0 billion İsviçre Tetra Laval
58 Forrest Edward Mars, Jr. US$10.5 billion ABD Mars, Incorporated
58 Jacqueline Mars US$10.5 billion ABD Mars, Incorporated
58 John Mars US$10.5 billion ABD Mars, Incorporated
61 Viktor Vekselberg US$10.4 billion Rusya Renova Group
62 Serge Dassault and family US$10.0 billion Fransa Dassault Group
62 Charles Ergen US$10.0 billion ABD EchoStar Communications Corporation
62 Michele Ferrero and family US$10.0 billion Monako
İtalya Ferrero SpA
62 Naguib Sawiris US$10.0 billion Mısır Orascom Telecom Holding
62 Kushal Pal Singh US$10.0 billion Hindistan DLF Group
62 Alain and Gerard Wertheimer US$10.0 billion Fransa Chanel
68 Susanne Klatten US$9.6 billion Almanya Altana
69 Philip Knight US$9.5 billion ABD Nike Inc.
69 Sunil Mittal and family US$9.5 billion Hindistan Bharti Telecom
71 John Kluge US$9.1 billion ABD Metromedia
71 Vladimir Yevtushenkov US$9.1 billion Rusya Sistema
73 Rupert Murdoch US$9.0 billion Avustralya News Corporation
73 Hans Rausing US$9.0 billion İsveç Tetra Laval
73 Reinhold Würth US$9.0 billion Almanya Würth
76 Ernesto Bertarelli US$8.8 billion İsviçre İtalya Serono
76 Pierre Omidyar US$8.8 billion ABD Fransa eBay
78 Maria-Elisabeth and Georg Schaeffler US$8.7 billion Almanya Schaeffler Group
79 Rafael del Pino and family US$8.6 billion İspanya Ferrovial
80 Donald Bren US$8.5 billion ABD Irvine Company
80 George Kaiser US$8.5 billion ABD BOK Financial Corporation
80 George Soros US$8.5 billion ABD Soros Fund Management
83 Nikolai Tsvetkov US$8.4 billion Rusya Nikoil Financial
83 August von Finck US$8.4 billion İsviçre Allianz
85 Dan Duncan US$8.2 billion ABD Enterprise Products
86 Mohammed Al Amoudi US$8.0 billion Suudi Arabistan Corral Petroleum Holdings
86 Abdul Aziz Al Ghurair and family US$8.0 billion Birleşik Arap Emirlikleri MashreqBank
86 Kumar Birla US$8.0 billion Hindistan Aditya Birla Group
86 German Khan US$8.0 billion Rusya Alfa-Eco
86 Iskander Makhmudov US$8.0 billion Rusya Uralskaya Gorno-Metallurgicheskaya Kompaniya
86 Sumner Redstone US$8.0 billion ABD National Amusements
86 Shashi and Ravi Ruia US$8.0 billion Hindistan Essar
93 Philip Anschutz US$7.9 billion ABD The Anschutz Corporation
93 Galen Weston and family US$7.9 billion Kanada Associated British Foods
95 Enrique Bañuelos US$7.7 billion İspanya Astroc
96 Stefan Quandt US$7.6 billion Almanya BMW
97 Maan Al-Sanea US$7.5 billion Suudi Arabistan Saad Group
97 Edward Johnson III US$7.5 billion ABD Fidelity Investments
99 Sulaiman Al Rajhi US$7.4 billion Suudi Arabistan Al-Rajhi Bank
100 Donald Newhouse US$7.3 billion ABD Condé Nast Publications
100 Samuel Newhouse Jr US$7.3 billion ABD Condé Nast Publications

Türkiye'den Listeye girenler

249 Husnu Ozyegin US$3.5 billion
390 Mehmet Karamehmet US$2.4 billion
458 Erol Sabanci US$2.1 billion ‎
458 Sevket Sabanci US$2.1 billion
488 Sarik Tara US$2 billion
557 Ahmet Zorlu US$1.8 billion
618 Aydin Dogan US$1.6 billion
664 Turgay Ciner US$1.5 billion
717 Semahat Arsel US$1.4 billion
717 Rahmi Koc US$1.4 billion
754 Ferit Sahenk US$1.3 billion
799 Bulent Eczacibasi US$1.2 billion
799 Suna Kirac US$1.2 billion
799 Tuncay Ozilhan US$1.2 billion
799 Murat Vargi US$1.2 billion
799 Olgun Zorlu US$1.2 billion
840 Yalcin Sabanci US$1.1 billion
840 Filiz Sahenk US$1.1 billion
840 Kamil Yazici US$1.1 billion
891 Hasan Colakoglu US$1 billion
891 Asim Kibar US$1 billion
891 Omer Sabanci US$1 billion
891 Memet Sina Toro US$1 billion
891 Murat Ülker US$1 billion
891 Faruk Yalçın US$1 billion
-----------------------------------------------
Türkiye Toplamı 36,7 Milyar Dolar

Kaynak
Forbes
Vikipedi
Forbes Vikipedi

Evlilik 7 yılla sınırlı olsun - Haber

2007-09-21T14:16:00.000+03:00

Almanya'da iktidar ortağı CSU partisinin genel başkanlığına gelmesi beklenen kadın vekil evliliğin 7 yılla sınırlandırılması nı önerdi, ülke ayağa kalktı

Angela Merkel'in koalisyon ortağı "Hristiyan Sosyal Birlik" CSU Başkanı Edmund Stoiber'in yerine genel başkanlığa gelmesi beklenen Alman vekil ülkeyi karıştırdı. Başından iki evlilik geçen Gabriele Pauli isimli kadın başkan adayı, "İdeal evliliğin süresi 7 yıl. Bu nedenle evlilikler 7 yılla sınırlandırılmalı . Daha sonra çiftler eğer isterlerse uzatma kararı alabilir. Böylece rekor boşanma oranlarının önüne geçeriz" dedi. İkinci evliliğini bu yıl noktalayan Alman politikacı bu sayede boşanmanın getirmiş olduğu maddi ve duygusal külfetin de azaltılacağını savundu. Partililer 50 yaşındaki kadın başkan adayının bu sözleri üzerine isyan hareketi başlattı. Partinin ağır topları Gabriele Pauli'nin Hristiyan köklere büyük önem veren bu partiden ayrılıp başka bir partiye üye olması gerektiğini söyledi.

Kilise de tepki gösterdi
Alman basını 7 yıl evlilik önerisi nedeniyle kadın siyasetçiyi yerden yere vurdu. Gabriele'ye en büyük tepki Papa 16'ncı Benedikt'in memleketi Münih'ten geldi. Münih Katolik Kilisesi sözcüsü Winfried Roehmel, "Kimse bir kaç yıl sonra ayrılmak için evlenmiyor" diye konuştu. Bavyera eyaleti Adalet Bakanı Beate Merk ise Pauli'nin önerisini "Saçma, konuşmaya bile değmez" diye niteledi. Gabriele'nin bu açıklamaları CSU liderliğini de tehlikeye soktu. Gelecek hafta yapılacak parti seçimlerinde Gabriele'nin başkan seçilme şansı yüksekti.

İKİ KEZ EVLENİP BOŞANDI
Evliliğin 7 yılla sınırlandırılması nı öneren Alman politikacı Gabriele Pauli iki kez dünya evine girdi ancak iki evliliği de uzun sürmedi.

Evliliklerin yarısı ilk 5 yılda bitiyor
Türkİye İstatistik Kurumu'nun rakamlarına göre, boşanmaların yüzde 42.6'sı evliliğin ilk 5 yılında gerçekleşiyor. Evlilik süresi 6 ile 10 yıl arasında olanlarda boşanma oranı yüzde 21.8 iken, 11 ile 15 yıl arasında da bu oran yüzde 13.5 olarak gerçekleşiyor. 16 yılı aşan evliliklerdeki boşanma oranı yüzde 22.1.

TÜRKİYE'DE UYGULANABİLİR Mİ?

Bizde sorunlar çok farklı

Avukat Habibe Kayar: Almanya'da toplumun ihtiyacı olarak böyle bir fikir ortaya atılmış olabilir. Bugün Batı Avrupa'da, nikah olmadan yaşayan çiftleri de yasalar aile olarak kabul ediyor. Oysa Türkiye'de böyle değil. Türkiye'nin gerçekleri ile Almanya'nın gerçekleri örtüşmüyor. Türk kadını ile Alman kadınının sorunu farklı.

Hukuken mümkün değil

Avukat Sema Kendirici: Evliliğin süresine sınır koyma iradesi kimseye ait olamaz. Zamana ipotek koymak insani açıdan mümkün değil. Hukukta bazı haklar şahsa sıkı sıkıya bağlıdır, değiştiremez ve ortadan kaldıramazsınız. Evlilik de bunlardan biridir. Kişinin evlilik süresini yasayla sınırlayamazsını z

“Sivil” Anayasa Değişikliği

2007-09-21T11:36:00.000+03:00

İngido Dergisi'ndeki Yeni Yazı...

Anayasa için Vikipedi’de şöyle bir tanım yapılmış. Okuyoruz…

“Anayasa, bir devletin temel kurumlarının nasıl işleyeceğini belirleyen bazı ülkelerde yazılı, bazılarında ise yazısız genel kabul görmüş kurallar silsilesidir. Anayasa denilen bu belgeyle ayrıca kişilerin temel hak ve özgürlükleri güvence altına alınmıştır.”

Uzay Gökerman

Okumak için...

Kadının Gelişimi...

2007-09-15T09:25:00.000+03:00

"... hayır onun ayakları 37 numara!"

2007-09-15T09:02:00.000+03:00

Kadın: Ben ölürsem ne yaparsın? Tekrar evlenir misin?

Adam : Hayır. Kesinlikle hayır!

Kadın: Neden? Evli olmak hoşuna gitmiyor mu!!??

Adam : Öyle demek istemedim. Tabi ki gidiyor.

Kadın: O zaman neden tekrar evlenmezsin ki?

Adam : Tamam. Tamam. Evlenirim.

Kadın: (yüzünde üzgün kırgın bir ifadeyle) Evlenirsin...

Adam: (ne diyecegini bilemez ve azıcık kızgın bir iç çeker)

Kadın: Onunla bizim yatağımızda mı yatarsın?

Adam: Baska nerde yatılabilir ki?

Kadın: Benim resimlerimi kaldırıp yerlerine onun resimlerini koyar mısın?

Adam: Sanirim bu yapılacak en uygun şey olur.

Kadın: O zaman onun benim ayakkabıi koleksiyonumdan ayakkabılar giymesine de izin verirsin?

Adam: Hayır onun ayaklari 37 numara...

Kadin: ?????? !!!

Adam: Haas....s... ......... ....rr!!!

Söz Düşer...

2007-09-15T08:50:00.000+03:00

Kör cehalet çirkeflestirir insanları!
Suskunluğum asaletimdendir...
Her lafa verecek bir cevabım var...
Lakin bir lafa bakarım laf mı diye;
Bir de söyleyene bakarim adam mı diye...